Κάθε έξι δευτερόλεπτα, ένα θανατηφόρο Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο συμβαίνει κάπου στον κόσμο
Σχεδόν έξι εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν από Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο, ενώ ένας στους έξι συνανθρώπους μας κινδυνεύει να υποστεί Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο κάποια στιγμή στη ζωή του

Παγκόσμια Ημέρα Εγκεφαλικών Επεισοδίων η σημερινή και, βάση εκτιμήσεων της Νευρολογικής Εταιρείας Κύπρου, στη χώρα μας καταγράφονται περί τα χίλια περιστατικά αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων κάθε χρόνο, εκ των οποίων τα 200 είναι θανατηφόρα. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός κατά των Εγκεφαλικών Επεισοδίων (World Stroke Organization) έχει καθιερώσει την 29η Οκτωβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα Εγκεφαλικών Επεισοδίων για την ενημέρωση του κοινού, σχετικά με τη «σύγχρονη αυτή πανδημία», η οποία απειλεί όχι μόνο την επιβίωση, αλλά και την ποιότητα ζωής των ανθρώπων. Τα στοιχεία, μάλιστα, είναι πολύ ανησυχητικά.

Τα στοιχεία
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού κατά των Εγκεφαλικών Επεισοδίων, τα Αγγειακά Εγκεφαλικά Επεισόδια αποτελούν τη δεύτερη πιο συχνή αιτία θανάτου, σε άτομα ηλικίας άνω των 60 ετών και την πιο συχνή αιτία αναπηρίας. Επίσης, είναι η πέμπτη πιο συχνή αιτία θανάτου σε άτομα ηλικίας 15-59 ετών. Κάθε χρόνο, σχεδόν έξι εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν από Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο, ενώ ένας στους έξι συνανθρώπους μας κινδυνεύει να υποστεί Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο κάποια στιγμή στη ζωή του. Κάθε 6 δευτερόλεπτα ένα θανατηφόρο Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο συμβαίνει κάπου στον κόσμο. Επιπρόσθετα, τα Αγγειακά Εγκεφαλικά Επεισόδια θεωρούνται η δεύτερη συχνότερη αιτία άνοιας και προκαλούν σοβαρές σωματικές, ψυχικές, κοινωνικές, αλλά και οικονομικές επιπτώσεις, όχι μόνο στους επιζώντες ασθενείς, αλλά και στις οικογένειές τους.

Τα εγκεφαλικά και οι παράγοντες
Ως Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο (ΑΕΕ) ορίζεται η βλάβη του εγκεφαλικού παρεγχύματος αγγειακής αιτιολογίας, που οφείλεται είτε σε διακοπή της παροχής του αίματος στην πάσχουσα περιοχή (ισχαιμικό ΑΕΕ), είτε από αιμορραγία ως επακόλουθο της ρήξης ενός αγγείου (αιμορραγικό ΑΕΕ). Οι παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα να υποστεί κάποιος ένα αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο είναι:

*η ύπαρξη ενός παρόμοιου επεισοδίου στο παρελθόν, είτε για τον ίδιο τον ασθενή, είτε για έναν από τους γονείς του
*η ύπαρξη παροδικού εγκεφαλικού επεισοδίου (transient ischemic attack)
*η ύπαρξη εμφράγματος του μυοκαρδίου (σημαίνει ότι όλο το αγγειακό σύστημα πάσχει)
*η ηλικία. Αν είναι κανείς πάνω από 55 ετών αυξάνονται σαφώς οι πιθανότητες να προσβληθεί, αν και εγκεφαλικό επεισόδιο περιγράφεται σε κάθε ηλικία, ακόμα και σε παιδιά
*η αρτηριακή υπέρταση
*η στένωση των καρωτίδων από αθηροσκλήρωση
*το κάπνισμα
*η υψηλή χοληστερόλη αίματος
*ο σακχαρώδης διαβήτης
*η παχυσαρκία
*η καθιστική ζωή
*άλλα νοσήματα της καρδιάς πχ καρδιακή ανεπάρκεια, αρρυθμίες όπως η κολπική μαρμαρυγή (atrial fibrillation) κλπ
*η θεραπεία με οιστρογόνα / αντισυλληπτικά
*ο αλκοολισμός
*παθήσεις που σχετίζονται με την πήξη του αίματος π.χ. θρομβοφιλία
*η χρήση ευφοριογόνων ουσιών π.χ. κοκαΐνη, αμφεταμίνες

Πώς προλαμβάνεται
Για να προλάβουμε την εμφάνιση ενός αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου πρέπει, να υιοθετήσουμε έναν υγιεινό τρόπο ζωής, δηλαδή:
*διατήρηση κανονικού σωματικού βάρους
*διακοπή καπνίσματος
*ελάττωση χοληστερόλης σε φυσιολογικά πλαίσια
*αυστηρός έλεγχος του σακχάρου αίματος, εάν πάσχουμε από σακχαρώδη διαβήτη
*τυπική άσκηση, π.χ. με περπάτημα μισής ώρας κάθε ημέρα
*αντιμετώπιση κάθε καρδιολογικού ή προβλήματος πήξης του αίματος, σε συνεργασία με τον γιατρό μας

Σημαντική η πρόληψη
Σε μήνυμά του με αφορμή τη σημερινή μέρα, ο Επίτροπος Εθελοντισμού και Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων Γιαννάκης Γιαννάκη τονίζει πως «η ενημέρωση των πολιτών επικεντρώνεται στην κατανόηση των παραγόντων κινδύνου για εκδήλωση αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου, όπως είναι η υπέρταση, η υψηλή χοληστερόλη και ο σακχαρώδης διαβήτης, η ενθάρρυνση για υιοθέτηση υγιεινών διατροφικών συνηθειών και αύξηση της σωματικής άσκησης, διακοπής του καπνίσματος και περιορισμού της κατανάλωσης αλκοόλ. (…)

Όπως σε κάθε ασθένεια, έτσι και στην περίπτωση των εγκεφαλικών επεισοδίων η πρόληψη είναι σημαντική και, ως εκ τούτου, συστήνεται η υγιεινή και σε χαμηλά λιπαρά διατροφή, η σωματική άσκηση, ο έλεγχος της αρτηριακής πίεσης, χοληστερίνης και σακχάρου, η διακοπή του καπνίσματος καθώς και ο περιορισμός της αλκοόλης και ο περιοδικός έλεγχος της καρδιάς. O ρόλος των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων είναι σημαντικός στον τομέα αυτόν της ενημέρωσης περί των εγκεφαλικών επεισοδίων, της πρόληψής τους καθώς και της προαγωγής της υγιεινής διατροφής και άσκησης.

Το εγκεφαλικό μπορεί να προληφθεί, εντούτοις, αν συμβεί είναι σημαντικό να αναγνωρισθεί έγκαιρα και να μεταφερθεί ο ασθενής το συντομότερο δυνατό σε νοσοκομείο. Το εγκεφαλικό επεισόδιο αποτελεί ιατρικό επείγον. Η άμεση αντιμετώπιση μπορεί να σώσει ζωές και να μειώσει την αναπηρία. Σημειώνεται ότι ένα εγκεφαλικό επεισόδιο που επιφέρει μια αναπηρία, αλλάζει όχι μόνο τον τρόπο ζωής του ίδιου του ασθενή, αλλά συνεπάγεται και ένα μεγάλο οικονομικό κόστος αποκατάστασης, για την οικογένεια και για το σύστημα υγείας», καταλήγει ο Επίτροπος Εθελοντισμού.