Η κατάχρηση του κινητού τηλεφώνου προκαλεί κακές επιδόσεις στους μαθητές, σύμφωνα με έρευνα
Αποδεδειγμένα, το φως που εκπέμπουν οι οθόνες των κινητών τηλεφώνων καταστέλλει την έκκριση μελατονίνης, ορμόνη που προάγει τον ύπνο

Οι έφηβοι που πριν κοιμηθούν ανταλλάζουν μηνύματα μέσω κινητού τηλεφώνου, τάμπλετ ή ηλεκτρονικών υπολογιστών, την επόμενη μέρα πάσχουν από υπνηλία και έχουν μειωμένη έως και κακή σχολική απόδοση, σύμφωνα με αμερικανική μελέτη που διενεργήθηκε και δημοσιεύτηκε σε επιστημονικό έντυπο.

Η εν λόγω έρευνα μπορεί να διενεργήθηκε έχοντας ως δείγμα Αμερικανούς εφήβους, είναι όμως πέρα για πέρα ισχύουσα και για τα κυπριακά δεδομένα. Κληθείς από τη «Σημερινή» να σχολιάσει ο Πρόεδρος του Τμήματος Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου Τιμόθεος Παπαδόπουλος ανέφερε ότι αποδεδειγμένα, βάσει επιστημονικών ευρημάτων, οποιαδήποτε δραστηριότητα εμποδίζει ή δεν επιτρέπει ένα σωστό ύπνο, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης κινητού τηλεφώνου ή οποιασδήποτε άλλης συσκευής, καταλήγει να προκαλεί σοβαρές μαθησιακές δυσκολίες σε απαιτητικά γνωστικές εργασίες. «Σε θέματα και εργασίες τα οποία μπορούν να εκτελούνται μηχανικά, η έλλειψη ύπνου ενδέχεται να μην προκαλεί σοβαρά προβλήματα, στην περίπτωση όμως των μαθητών τα προβλήματα λόγω έλλειψης συγκέντρωσης είναι σοβαρά», επεσήμανε ο κ. Παπαδόπουλος.

Τα ευρήματα της έρευνας
Επιστημονική ομάδα αμερικανικού πανεπιστημίου μελέτησε σχεδόν 3.200 εφήβους και διαπίστωσε ότι περίπου το 62% χρησιμοποιούσαν τα κινητά τους τηλέφωνα ακόμα και αν είχαν ξαπλώσει, σχεδόν το 57% αντάλλασσαν μηνύματα ή συνομιλούσαν μέσω άλλων εφαρμογών ενώ ήταν στο κρεβάτι, και σχεδόν το 21% ξυπνούσαν τη νύκτα για να στείλουν γραπτό μήνυμα.

«Η μελέτη επιβεβαιώνει ότι πολλοί έφηβοι μένουν ξύπνιοι μέχρι αργά χρησιμοποιώντας το κινητό τους, ενώ θα έπρεπε να κοιμούνται. Η συμπεριφορά αυτή είναι τόσο διαδεδομένη πια μεταξύ των παιδιών, ειδικά του Γυμνασίου. Και αυτό που μας ανησυχεί είναι ότι επηρεάζει την ποιότητα και ποσότητα του ύπνου, ενώ έχει αρνητική επίδραση και στους σχολικούς βαθμούς και γενικότερα στην πνευματική εγρήγορση κατά τη διάρκεια της επόμενης ημέρας», επεσήμανε ο Δρ Βίνσεντ Ντε Μπάρι, διευθυντής έρευνας στη Σχολή Υγείας και Ιατρικών Επιστημών του Πανεπιστημίου «Seton Hall».

Επιπρόσθετα, ο Δρ Πίτερ Πόλος, που συμμετείχε επίσης στη μελέτη, συμπληρώνει ότι «οι έφηβοι των οποίων ο ύπνος διαταράσσεται από εισερχόμενα μηνύματα είναι λογικό να βρίσκονται σε υπερδιέγερση κατά τη διάρκεια της νύκτας. Είναι γνωστό ότι το φως που εκπέμπουν οι οθόνες των κινητών τηλεφώνων καταστέλλει την έκκριση μελατονίνης, ορμόνη που προάγει τον ύπνο. Οι παράγοντες αυτοί λοιπόν δυσχεραίνουν τη βραδινή ξεκούραση του οργανισμού».

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ερευνητές διαπίστωσαν, επίσης, ότι η χρήση των κινητών τηλεφώνων πριν ή κατά τη διάρκεια του ύπνου επιδεινώνει και την τάση των εφήβων να κοιμηθούν αργότερα και να ξυπνούν αργότερα το επόμενο πρωί. Αυτή η συμπεριφορά έχει ήδη σχετιστεί με την κατάθλιψη, το άγχος και τη διαταραχή της προσοχής.
«Η μελέτη τεκμηριώνει την περιορισμένη χρήση του κινητού τηλεφώνου κατά τη διάρκεια της νύκτας, αφού η βραδινή ξεκούραση είναι απαραίτητη για την εγκεφαλική ανάπτυξη και την προαγωγή της διαδικασίας της μάθησης στα παιδιά. Οι γονείς, λοιπόν, θα πρέπει να βάλουν αυστηρούς κανόνες στη χρήση των συσκευών κινητής τηλεφωνίας, ειδικά κατά τη διάρκεια της νύκτας», υπογραμμίζεται στα συμπεράσματα της μελέτης.

Λάτρεις της «ενέργειας»
Πέραν της κατάχρησης από τα κινητά τηλέφωνα, ενδιαφέροντα συμπεράσματα για τη χρήση ενεργειακών ποτών από τους μαθητές της Μέσης Εκπαίδευσης στην Κύπρο, και πώς αυτή συνδέεται με την υπνηλία, εξήγαγε έρευνα που διεξήγαγε το Τμήμα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου, η οποία έγινε βάσει δείγματος 690 εφήβων μαθητών της Μέσης Εκπαίδευσης στην Κύπρο.

Σύμφωνα με τη συμμετέχουσα στην έρευνα Κλινική Ψυχολόγο και Επίτιμη Λέκτορα του Πανεπιστημίου Κύπρου Μαρία Καρεκλά, τα αποτελέσματα της έρευνας ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα. Μεγαλύτερο του ενός τετάρτου των μαθητών που έλαβαν μέρος στην έρευνα, με ποσοστό περίπου 26,7% καταναλώνουν ενεργειακά ποτά, με τη συντριπτική πλειοψηφία αυτών που τα καταναλώνουν να είναι αγόρια, και συγκεκριμένα ποσοστό που αγγίζει το 74%.

Αίσθηση προκαλεί ο κυριότερος λόγος κατανάλωσης τέτοιου είδους ποτών, αφού περίπου οι μισοί μαθητές χρησιμοποιούσαν ενεργειακά ποτά για να αυξήσουν την ενέργειά τους εξαιτίας ανεπαρκούς ύπνου. Ένα σημαντικό ποσοστό της τάξης του 37,8% αντιμετώπιζαν προβλήματα υπνηλίας και έλλειψης συγκέντρωσης μετά τη χρήση ενεργειακών ποτών, ενώ αποδεδειγμένα η χρήση τέτοιου είδους ροφημάτων επιβραδύνει τη συγκέντρωση και προκαλεί υπνηλία.

Αυτό βέβαια αντικρούεται με τον κατ’ εξοχήν ρόλο των ενεργειακών ποτών, που είναι η ενδυνάμωση του οργανισμού, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο, επεσήμανε η κ. Καρεκλά, ενώ διατύπωσε τη μεγάλη ανάγκη για ενημέρωση γύρω από τις επιπτώσεις που δύναται να έχουν τα ενεργειακά ποτά αλλά και τις επιπτώσεις στον ύπνο.
Όσον αφορά στην κατάχρηση του κινητού πριν από τον ύπνο, η κ. Καρεκλά ανέφερε ότι «βάσει επιστημονικών ευρημάτων, το μπλε φως που εκπέμπουν τα κινητά τηλέφωνα ή οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές κατά τη διάρκεια της νύκτας επηρεάζει τα κύματα του εγκεφάλου που επιφέρουν τον ύπνο, με αποτέλεσμα να αλλάζει η ποιότητα του ύπνου στο άτομο».