Προβληματισμό και ανησυχία εξέφρασε ο Υπ. Παιδείας Κώστας Καδής

Βασικός στόχος του Υπουργείου, η ενίσχυση και η ανάπτυξη δεξιοτήτων γραμματισμού μέσω των εκπαιδευτικών σχεδιασμών

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ αποτελεί ένα σχετικά νέο όρο στο ελληνικό λεξιλόγιο και, ενώ περιλαμβάνει την έννοια του αλφαβητισμού, είναι ευρύτερος από αυτόν

Προβληματισμό και ανησυχία εξέφρασε ο Υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού Κώστας Καδής για τα αποτελέσματα πρόσφατων τοπικών και διεθνών επιστημονικών ερευνών, που δηλώνουν χαμηλά επίπεδα γραμματισμού.

Σε χαιρετισμό του χθες στο διεθνές επιστημονικό συνέδριο, με τίτλο «Γραμματισμός και Σύγχρονη Κοινωνία: Συνθέτοντας Κοινωνικο-πολιτισμικές, Φιλοσοφικές, Παιδαγωγικές και Τεχνολογικές Πτυχές», ο κ. Καδής τόνισε ότι το Υπουργείο Παιδείας αξιολογεί τα ερευνητικά δεδομένα, τα οποία λαμβάνει σοβαρά υπ' όψιν στους σχεδιασμούς του.

Όπως είπε ο κ. Καδής, σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση, τα τελευταία χρόνια διεθνείς οργανισμοί, αλλά και η ευρύτερη επιστημονική και εκπαιδευτική κοινότητα αποδίδουν μεγάλη σημασία στην προώθηση και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων γραμματισμού, οι οποίες αποτελούν προϋπόθεση για τη βελτίωση της ζωής των πολιτών και την ανέλιξη της οικονομίας και τις κοινωνίας γενικότερα. «Τα αποτελέσματα πρόσφατων τοπικών και διεθνών επιστημονικών ερευνών δηλώνουν χαμηλά επίπεδα γραμματισμού, γεγονός το οποίο ανησυχεί και προβληματίζει και το ίδιο το Υπουργείο», είπε.

Τόνισε, ωστόσο, ότι το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, έχοντας θέσει, μεταξύ άλλων, ως υπό έμφαση στόχο τη βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων, αξιολογεί με τη δέουσα προσοχή τα υφιστάμενα ερευνητικά δεδομένα, τα οποία και λαμβάνει σοβαρά υπ' όψιν στους ευρύτερους εκπαιδευτικούς σχεδιασμούς του.

«Εκτιμούμε», κατέληξε, «ότι μέσα από το συνολικό πλαίσιο των πολιτικών που αναπτύσσουμε και εφαρμόζουμε την τελευταία περίοδο, τόσο στο επίπεδο του Περιεχομένου της Εκπαίδευσης όσο και στο επίπεδο της ποιότητας των εκπαιδευτικών και του εκπαιδευτικού έργου, δημιουργούμε τις προϋποθέσεις μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα για την αναβάθμιση του εκπαιδευτικού μας συστήματος και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των Κυπρίων πολιτών».

Βασικός σκοπός του Συνεδρίου είναι να ενδιατρίψει στις διάφορες πτυχές του γραμματισμού, να αναδείξει συναφή με αυτές ζητήματα και να λειτουργήσει ως μια δυναμική πλατφόρμα ανταλλαγής θεωρητικών θέσεων, ερευνητικών πορισμάτων και καλών πρακτικών ανάμεσα σε ερευνητές, εκπαιδευτικούς, αλλά και οργανωμένους φορείς που ενεργοποιούνται στον χώρο του γραμματισμού.

Στο Συνέδριο το οποίο ολοκληρώνεται σήμερα φιλοξενούνται, ως βασικοί ομιλητές, τα πλέον κορυφαία ονόματα στον ερευνητικό επιστημονικό χώρο του γραμματισμού.

Τις εργασίες του Συνεδρίου παρακολούθησαν 350 άτομα, στελέχη της εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, ακαδημαϊκοί, ερευνητές/τριες, εκπαιδευτικοί όλων των βαθμίδων, φοιτητές/τριες, μέλη Κυβερνητικών και Μη Κυβερνητικών Οργανισμών και ιδιώτες, οι οποίοι/ες επιδεικνύουν ενδιαφέρον ή και δραστηριοποίηση στον Γραμματισμό.

Πολυπαραγοντικό το φαινόμενο

Ο γραμματισμός αποτελεί ένα σχετικά νέο όρο στο ελληνικό λεξιλόγιο και, ενώ περιλαμβάνει την έννοια του αλφαβητισμού, είναι ευρύτερος από αυτόν. Πρόκειται για μετάφραση του αγγλικού όρου literacy, που έχει επίσης αποδοθεί στην ελληνική γλώσσα ως εγγραμματοσύνη και ο οποίος δεν αναφέρεται απλώς στην ικανότητα για ανάγνωση και γραφή.

Η έννοια «γραμματισμός» αφορά τη δυνατότητα του ατόμου να λειτουργεί αποτελεσματικά σε διάφορα περιβάλλοντα και καταστάσεις επικοινωνίας, χρησιμοποιώντας κείμενα γραπτού και προφορικού λόγου, καθώς επίσης μη γλωσσικά κείμενα (λ.χ. εικόνες, σχεδιαγράμματα, χάρτες κλπ.).

Το ερώτημα σχετικά με τις ικανότητες και τις δεξιότητες που πρέπει να έχουν αναπτύξει τα μέλη μιας κοινωνίας για να θεωρηθούν εγγράμματα -άτομα δηλαδή που έχουν κατακτήσει ένα «βασικό», έστω, επίπεδο γραμματισμού σύμφωνα με τις εκάστοτε κοινωνικές απαιτήσεις- δεν είναι διόλου απλό. Εξάλλου, η απάντηση στο ερώτημα αυτό μπορεί να διαφέρει από κοινωνία σε κοινωνία και σίγουρα αλλάζει από τη μια ιστορική στιγμή στην άλλη, εφόσον συνεχώς αλλάζουν οι συνιστώσες της επικοινωνίας.

Πρέπει να θορυβηθούμε

Σε τηλεφωνική επικοινωνία της «Σημερινής» με ακαδημαϊκή καθηγήτρια, αναφέρθηκε ότι πρέπει να μας θορυβήσουν ως κοινωνία τα χαμηλά ποσοστά γραμματισμού των μαθητών μας, μιας και ο γραμματισμός είναι ένα πολύπτυχο θέμα και αφορά την αυτοεκτίμηση των ανθρώπων και την ικανότητά τους να λειτουργήσουν και να ευδοκιμήσουν στην κοινωνία ως άτομα, αλλά και ως ενεργοί πολίτες. «Είναι αδήριτη ανάγκη, οι κοινωνίες μας να αντιμετωπίσουν αυτήν την κρυμμένη κρίση, και όλοι μαζί όπως δράσουμε από κοινού, ώστε να ελαττώσουμε όσο μπορούμε τον αναλφαβητισμό στους μαθητές μας».

Η ακαδημαϊκός επεσήμανε δε, το παράδοξο που επικρατεί στην ψηφιακή εποχή που διανύουμε, η οποία, ενώ απαιτεί υψηλότερα επίπεδα γραμματισμού, εντούτοις εκατομμύρια Ευρωπαίοι ανά τον κόσμο δεν έχουν καταφέρει ακόμη να πετύχουν τον σκοπό αυτό. Ερωτηθείσα για το ποιος ευθύνεται για τα χαμηλά ποσοστά γραμματισμού, η ακαδημαϊκός ανέφερε ότι πολύ συχνά λανθασμένα επικρατεί η άποψη ότι οι δεξιότητες γραμματισμού αποτελούν αρμοδιότητα των εκπαιδευτικών και των σχολείων. «Αυτό είναι λανθασμένο, γιατί οι δεξιότητες γραμματισμού αγγίζουν τόσες πολλές πλευρές της κοινωνικής και οικονομικής μας λειτουργίας, επομένως χρειάζεται ο συντονισμός ενός ευρέος φάσματος φορέων, μεταξύ αυτών και του ίδιου του κράτους, για να αντιμετωπιστεί το όλο ζήτημα», ανέφερε η ακαδημαϊκός.