Νομοσχέδιο του ΥΠΔΙΚ φέρνει τα πάνω κάτω, προωθώντας την ομαλή επανένταξη κρατουμένων
Βελτίωση των συνθηκών κράτησης αλλά και αποσυμφόρηση των φυλακών θα επιφέρει το προτεινόμενο νομοσχέδιο για έκτιση μέρους της ποινής κρατουμένου στο σπίτι του ή σε άλλο χώρο

Τα πάνω-κάτω, σε όλα όσα ξέραμε μέχρι σήμερα για τις φυλακές, φέρνει νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης, το οποίο κατατέθηκε στη Βουλή και παραπέμπεται για συζήτηση στην αρμόδια κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών, με βάση το οποίο θεσμοθετείται το δικαίωμα σε κρατουμένους να εκτίσουν μέρος της ποινής τους εκτός των Κεντρικών Φυλακών, παρακολουθούμενοι με ηλεκτρονικό βραχιολάκι, στα πρότυπα ανεπτυγμένων ευρωπαϊκών χωρών.

Εκσυγχρονισμός και ασφάλεια
Με βάση την εισηγητική έκθεση, που συνοδεύει το νομοσχέδιο και την οποία εξασφάλισε η «Σημερινή», στόχος του νομοσχεδίου, το οποίο ετοιμάστηκε μετά από διαβουλεύσεις με τη Διεύθυνση του σωφρονιστικού ιδρύματος, την Επίτροπο Διοικήσεως και τις αρμόδιες επιτροπές, είναι η ομαλή και ασφαλής λειτουργία των Φυλακών.

Στην αιτιολογική έκθεση, που υπογράφει ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, αναφέρεται ότι:
«Σκοπός του νομοσχεδίου είναι η τροποποίηση του βασικού νόμου, ώστε να επιτρέπεται κρατούμενος να εκτίσει μέρος της επιβληθείσας σ’ αυτόν ποινής, με το μέτρο του κατ’ οίκον περιορισμού σε συγκεκριμένο χώρο (οικία ή/και χώρος εργασίας ή σχολή εκπαίδευσης) για καθορισμένη χρονική περίοδο, με τους όρους που καθορίζει η Επιτροπή Κατάταξης. Το νομοσχέδιο προνοεί επίσης τα μέτρα που επιβάλλονται σε περίπτωση καταστροφής του συστήματος δέκτη της ηλεκτρονικής συσκευής».

Ποιοι επωφελούνται
Το νομοσχέδιο, αν τελικά εγκριθεί, θα ωφελήσει πέντε κατηγορίες κρατουμένων:
- Κρατούμενο που καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης μικρότερη των τεσσάρων (4) ετών και έχει εκτίσει τουλάχιστον το ήμισυ της ποινής του, για αδίκημα άλλο από τα αδικήματα που προνοούνται σε σχετικό πίνακα (εξαιρούνται π.χ. σεξουαλικά αδικήματα).
- Κρατούμενο που βρίσκεται στην ανοικτή φυλακή και έχει ενταχθεί σε πρόγραμμα απεξάρτησης από τα ναρκωτικά.
- Κρατούμενο που είναι ηλικίας 70 ετών και άνω.
- Κρατούμενο που είναι βαριά ασθενής ή κλινήρης, για όση χρονική περίοδο κρίνεται αναγκαίο βάσει της κατάστασης της υγείας του.
- Κρατούμενο στον οποίο έχει παραχωρηθεί άδεια χωρίς συνοδεία ή εκπαιδευτική άδεια, για τη χρονική περίοδο που διαρκεί η άδειά του.

Ποινές
Η τροποποιητική νομοθεσία προβλέπει και πολύ αυστηρές ποινές για όσους κρατουμένους επωφεληθούν από το μέτρο και παραβιάσουν τους όρους που θα τους τεθούν.

Όπως αναφέρεται, «κρατούμενος που εσκεμμένα καταστρέφει το σύστημα δέκτη ή την ηλεκτρονική συσκευή που εφαρμόστηκε στο άκρο του ή παραβιάζει τα καθορισμένα επιτρεπτά όρια διακίνησής του, κατά τις ώρες και μέρες που καθορίζονται στην απόφαση της Επιτροπής Κατάταξης, χωρίς την άδεια του Διευθυντή Φυλακών και δεν ανταποκριθεί εντός δέκα λεπτών από την υποβολή της ενδεδειγμένης κλήσης ή δεν ακολουθήσει τις οδηγίες του υπεύθυνου αξιωματικού για την εφαρμογή του συγκεκριμένου μέτρου, θεωρείται δραπέτης από νόμιμη κράτηση και υπόκειται σε σύλληψη και εφόσον συλληφθεί οδηγείται στις φυλακές χωρίς την έκδοση νέου εντάλματος σύλληψης.

Μάλιστα η νομοθεσία προνοεί ότι, σε περίπτωση παραβίασης των όρων που τίθενται από την Επιτροπή Κατάταξης καθώς και σε περίπτωση καταστροφής της ηλεκτρονικής συσκευής παρακολούθησης, «ο πλησιέστερος αστυνομικός σταθμός της επαρχίας στην οποία βρίσκεται ο κατάδικος, διενεργεί άμεσο έλεγχο και προβαίνει στις ανάλογες ενέργειες, μετά από συνεννόηση με τον υπεύθυνο αξιωματικό που επιβλέπει την εφαρμογή του μέτρου».

Εγκατάσταση βραχιολιού
Στο νομοσχέδιο περιγράφεται και η διαδικασία εφαρμογής στον κρατούμενο του ηλεκτρονικού βραχιολιού. Όπως επεξηγείται:
«Προς διασφάλιση της μη απομάκρυνσης καταδίκου -στον οποίο επιτρέπεται ο κατ’ οίκον περιορισμός- από χώρο που έχει καθορισθεί από την Επιτροπή Κατάταξης, εφαρμόζεται σε ένα από τα άκρα του καταδίκου ειδική ηλεκτρονική συσκευή και γίνεται εγκατάσταση συστήματος δέκτη, τόσο στην οικία του όσο και στον χώρο εργασίας του, με τη σύμφωνο γνώμη του εργοδότη ή στον χώρο της σχολής δευτεροβάθμιας ή τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που θα φοιτά, ειδικότερα όταν ο χώρος διαμονής είναι σε άλλη επαρχία από τον χώρο εργασίας ή της σχολής, με την οποία καθίσταται δυνατή η επιβεβαίωση της παρουσίας τού εν λόγω καταδίκου μέσα στους καθορισμένους χώρους. Το σύστημα παρακολούθησης και προειδοποίησης ενεργοποιεί συναγερμό, σε περίπτωση που ο κατάδικος παραβιάζει τα καθορισμένα επιτρεπτά όρια διακίνησής του».

Ειδικοί λόγοι προώθησης της νομοθεσίας
Στην εισηγητική έκθεσή του, το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως περιγράφει τους λόγους για τους οποίους αποφάσισε να ετοιμάσει και να προωθήσει την προτεινόμενη τροποποίηση στη νομοθεσία. Όπως αναφέρει, «με την προτεινόμενη τροποποίηση διασφαλίζεται η ομαλότερη επανένταξη σημαντικού αριθμού κρατουμένων». Η εισαγωγή, αναφέρει, των νέων τροποποιήσεων έχει ανθρωποκεντρικό και εξατομικευμένο χαρακτήρα, δεδομένου ότι οι νέες διατάξεις διασφαλίζουν την ομαλή και ασφαλή εφαρμογή του μέτρου της ηλεκτρονικής παρακολούθησης, η οποία θα προσαρμόζεται στις προσωπικές συνθήκες και ανάγκες του κάθε κρατούμενου. Με τις προτεινόμενες τροπολογίες, αναφέρει χαρακτηριστικά, διασφαλίζονται τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις του κρατουμένου νοουμένου ότι διασφαλίζεται η δημόσια τάξη και το δημόσιο συμφέρον.