Ξεκίνησε η εκστρατεία ευαισθητοποίησης του κοινού γι' αυτό το σημαντικό θέμα
Επί συνόλου δωρητών οργάνων, η Κύπρος συγκαταλέγεται μεταξύ των τελευταίων χωρών παγκοσμίως με 6,47 μεταθανάτιους δότες ανά εκατομμύριο πληθυσμού

«Με λένε Ελένη, είμαι 21 χρονών και έχω ένα όνειρο: Να ζήσω όπως τα άλλα κορίτσια της ηλικίας μου. Να μπορώ να σπουδάσω, να εργαστώ, να ταξιδέψω, να ερωτευτώ. Να μπορώ ξανά να ονειρευτώ. Μπορείς να με βοηθήσεις;». Με αυτό το συγκινητικό μήνυμα ο Σύνδεσμος Organ Donation Cyprus μας παροτρύνει: «Γίνε δότης οργάνων, δώρισε ζωή». Η ανάγκη είναι μεγάλη, καθώς εκατοντάδες συνάνθρωποί μας στην Κύπρο βρίσκονται στη λίστα αναμονής για μεταμόσχευση. Η αξιέπαινη αυτή ιδιωτική πρωτοβουλία αναπτύχθηκε από τον Μίκη Χριστοδούλου, σε συνεργασία με την Παγκύπρια Οργάνωση Νεφροπαθών και τον Σύνδεσμο Μεταμοσχευμένων και εξαγγέλθηκε επίσημα την περασμένη βδομάδα.

Στόχος της είναι η ευαισθητοποίηση του κοινού, ώστε να αυξηθεί ο αριθμός των δωρητών οργάνων, αφού η Κύπρος μας συγκαταλέγεται στις τελευταίες χώρες ανά το παγκόσμιο σε αυτόν τον τομέα. Μάλιστα, σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο για το 2014, σε σύγκριση με τους Ευρωπαίους, οι Κύπριοι σε θέματα αιμοδοσίας και θέματα μυελού των οστών είναι πρόθυμοι και ένα μεγάλο ποσοστό έχει ήδη προσφέρει, αλλά στο θέμα των οργάνων, αν και λένε πως έχουν την πρόθεση, εντούτοις κάτι τέτοιο δεν γίνεται.

Η κατάσταση στην Κύπρο
Όπως τονίστηκε κατά τη διάρκεια διάσκεψης Τύπου την περασμένη βδομάδα, η έλλειψη μοσχευμάτων αποτελεί ένα μεγάλο και δυσεπίλυτο πρόβλημα σε παγκόσμιο επίπεδο, εξαιτίας της δυσαναλογίας μεταξύ των διαθέσιμων οργάνων προς μεταμόσχευση και του αριθμού των ασθενών στις λίστες αναμονής. Στην Κύπρο σήμερα 58 άτομα βρίσκονται σε αναμονή μοσχεύματος νεφρού. Και παρ' όλο που δεν υπάρχει λίστα ασθενών για μεταμοσχεύσεις πνευμόνων, καρδιάς και ήπατος, λόγω του μικρού αριθμού των περιστατικών, κατά μέσον όρο παρουσιάζονται περίπου δέκα περιστατικά τον χρόνο.

Επί συνόλου δωρητών οργάνων, η Κύπρος συγκαταλέγεται μεταξύ των τελευταίων χωρών παγκοσμίως με 6,47 μεταθανάτιους δότες ανά εκατομμύριο πληθυσμού. Σε ζώντες δότες, η Κύπρος είναι τρίτη χώρα από το τέλος, με 28 δότες ανά εκατομμύριο πληθυσμού. Σε απόλυτους αριθμούς, το 2014 υπήρξαν πέντε μεταθανάτιοι δότες, που είχαν ως αποτέλεσμα εννέα μεταμοσχεύσεις και 22 μεταμοσχεύσεις από ζώντες δότες.

Δωρεά οργάνων και ιστών
Αξίζει, πάντως, να αναφερθεί πως η δωρεά οργάνων και ιστών είναι μια διαδικασία κατά την οποία γίνεται μεταφορά υγιούς οργάνου από θανόντα ή εν ζωή δότη σ’ ένα σοβαρά πάσχοντα λήπτη που έχει υποστεί βλάβη οργάνου, με σκοπό την αποκατάσταση της λειτουργίας του/τους. Όπως είναι γνωστό, η μεταμόσχευση οργάνου μπορεί να σώσει τη ζωή ενός ή περισσοτέρων ασθενών, ή να βελτιώσει σημαντικά την υγεία και την ποιότητα ζωής τους. Αν και πρόκειται για πράξη αγάπης και προσφοράς προς τον συνάνθρωπό μας, εναπόκειται στη γενναιοδωρία των δωρητών ή/και στη συγκατάθεση των οικογενειών τους, αν επιθυμούν να χαρίσουν ζωή σε ασθενείς που χρειάζονται μεταμόσχευση.

Τι προνοεί ο νόμος
Σημειώνεται πως για την έναρξη οποιασδήποτε διαδικασίας μετά θάνατον δωρεάς οργάνων και ιστών, απαραίτητη προϋπόθεση είναι η πιστοποίηση του εγκεφαλικού θανάτου (Ν. 127/2012). Σύμφωνα με τον Νόμο, μετά την πιστοποίηση του εγκεφαλικού θανάτου και εφόσον οι λειτουργίες ορισμένων οργάνων διατηρούνται με τεχνητά μέσα, ο Συντονιστής Μεταμοσχεύσεων, σε συνεργασία με τους υπεύθυνους ιατρούς που διαπίστωσαν τον εγκεφαλικό θάνατο ή/και με τη βοήθεια ψυχολόγου, ενημερώνει τους συγγενείς του εκλιπόντος για τη δυνατότητα δωρεάς ιστών και οργάνων με σκοπό τη μεταμόσχευση, ώστε να ληφθεί η συναίνεση ή η άρνησή τους, όπως προβλέπεται από το Εδάφιο 3 του Άρθρου 20.

Aν ο εκλιπών είχε αποκλείσει τη δωρεά οργάνων όσο βρισκόταν εν ζωή, τότε σταματά η διαδικασία δωρεάς οργάνων. Διαφορετικά, κατόπιν γραπτής συναίνεσης της οικογένειάς του, ενεργοποιείται η διαδικασία της δωρεάς από τον δότη στους υποψήφιους λήπτες και συντονίζεται από τον Συντονιστή Μεταμοσχεύσεων. Σημειώνεται πως το Συμβούλιο Μεταμοσχεύσεων Κύπρου, ως κεντρικός συντονιστικός φορέας, επιβλέπει και διασφαλίζει την ποιότητα σε όλες τις διαδικασίες, από την αφαίρεση των οργάνων μέχρι τη μεταμόσχευση. Τονίζεται, ακόμη, πως η δωρεά ανθρώπινου οργάνου από ζώντα ή μετά θάνατον δότη γίνεται εθελοντικά, χωρίς όρους και ανταλλάγματα, αφού πρόκειται για πράξη ανθρωπισμού και ανθρώπινης αλληλεγγύης.

Ο Συντονιστής Μεταμοσχεύσεων
ΣΕ Ο,ΤΙ αφορά τον ρόλο του Συντονιστή Μεταμοσχεύσεων, σύμφωνα με ενημερωτικό υλικό στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Υγείας, ο Συντονιστής έχει τις εξής αρμοδιότητες:

*Αναζήτηση δυνητικών μετά θάνατον δοτών και επαλήθευση της ταυτότητας του δότη σε συνεργασία με τους θεράποντες ιατρούς
*Συνεργασία με τους υπεύθυνους ειδικούς ιατρούς που διαπίστωσαν τον θάνατο και ενημέρωση του νενομισμένου αντιπροσώπου τού δυνητικού δότη για τον θάνατο
*Παροχή πλήρους και ανεξάρτητης ενημέρωσης στον νενομισμένο αντιπρόσωπο για τη δυνατότητα της δωρεάς οργάνων για μεταμόσχευση και εξασφάλιση της γραπτής συγκατάθεσής του στον καθορισμένο τύπο
*Επαλήθευση στοιχείων συναίνεσης, έγκρισης ή έλλειψης αντιρρήσεων του δότη ή της οικογένειάς του, πριν από τη διαδικασία δωρεάς οργάνων
*Στήριξη της οικογένειας του δότη
*Αξιολόγηση οργάνων, επικοινωνία με τους Εθνικούς Οργανισμούς Μεταμοσχεύσεων και προσφορά οργάνων
*Συνεργασία με χειρουργικές ομάδες από αρμόδια Μεταμοσχευτικά Κέντρα (ανά όργανο)
*Οργάνωση και συντονισμός όλων των αναγκαίων διαδικασιών που είναι απαραίτητες για τη λήψη, τη συσκευασία και τη συντήρηση των οργάνων
*Συντονισμός όλων των απαραίτητων διαδικασιών μετακίνησης των ομάδων αφαίρεσης και ασφαλούς μεταφοράς μοσχευμάτων, διασφαλίζοντας τη δίκαιη κατανομή τους στους κατάλληλους λήπτες