Την ώρα που ο λαός εξοντώνεται φορολογικά

Η «Σ» αποκαλύπτει πολυσέλιδη έκθεση-φωτιά της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, για τον Δήμο Λευκωσίας (2011-14), που περιλαμβάνει λίστες εταιρειών, στις οποίες δεν επιβάλλονταν δικαιώματα άδειας επαγγέλματος, άδειας υποστατικών και τελών σκυβάλων. Ακολουθούν τις ίδιες προκλητικές πρακτικές και άλλοι Δήμοι

ΣΤΗ ΛΙΣΤΑ του Ελεγκτή βρίσκονται από ιδιοκτήτριες ακινήτων μέχρι το καφεστιατόριο του Συλλόγου της Ομόνοιας

Αδιάσειστα στοιχεία που αποδεικνύουν λανθασμένες πρακτικές, αλλά, ενδεχομένως, και ευνοιοκρατία και χαριστική μεταχείριση της οποίας τύγχαναν και τυγχάνουν κάποιοι από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, σε σχέση με την επιβολή φόρων, αποκαλύπτει η «Σημερινή».

Οι διαχρονικές αυτές πρακτικές από Δήμους και Κοινότητες, εκτός από απώλειες σημαντικών εσόδων, θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως έμμεσες δημόσιες χορηγίες προς ορισμένα νομικά και φυσικά πρόσωπα. Και όλα αυτά φυσικά στρέφονται εις βάρος της πλειοψηφίας των Κυπρίων πολιτών, οι οποίοι -εν μέσω βαθιάς οικονομικής κρίσης, υψηλής ανεργίας και συρρίκνωσης των εισοδημάτων- υποχρεούνται να είναι συνεπείς με τις δικές τους δυσβάστακτες φορολογικές υποχρεώσεις για τη λειτουργία των νοικοκυριών και των επιχειρήσεών τους.

Τα ευρήματα για Δήμο Λευκωσίας

Η «Σ» εξασφάλισε πολυσέλιδη έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για τον Δήμο Λευκωσίας και δημοσιεύει λίστες με ονόματα νομικών προσώπων που θα έπρεπε, αλλά δεν τους επιβάλλονται συγκεκριμένα τέλη και δικαιώματα. Η έκθεση ετοιμάστηκε, κατόπιν διερεύνησης και επεξεργασίας στοιχείων που αφορούν από το 2011 μέχρι το 2014. Διαπιστώνονται τα εξής:

1) Εκπτώσεις και διαγραφές φορολογιών χωρίς διαφανείς διαδικασίες (π.χ. χωρίς την έγκριση του Δημοτικού Συμβουλίου ή/και Επάρχου).

2) Μη επιβολή δικαιωμάτων άδειας επαγγέλματος.

3) Μη επιβολή άδειας επαγγελματικών υποστατικών.

4) Μη επιβολή τελών αποκομιδής σκυβάλων.

5) Κενά στο μηχανογραφημένο σύστημα του Δήμου.

«Κάνουν τα ίδια αρκετοί Δήμοι»

Στην έκθεση τονίζεται, δε, ότι τέτοιες πρακτικές παρατηρούνται και σε αρκετούς άλλους Δήμους, και μάλιστα σε μια περίοδο που αντιμετωπίζουν πρόβλημα βιωσιμότητας και αναζητούν αγωνιωδώς τρόπους επιβίωσης.

Τα ευρήματα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας προκύπτουν μέσα από επεξεργασία στοιχείων που δόθηκαν από τον ίδιο τον Δήμο Λευκωσίας, αλλά και στοιχείων που απέστειλε ο Υπουργός Εσωτερικών Σωκράτης Χάσικος. Υπενθυμίζεται πως τον Δεκέμβριο του 2014, ο κ. Χάσικος προέβη σε σχετικές δημόσιες καταγγελίες, παραχωρώντας «σακούλες τιμολογίων» στον Ελεγκτή, όπως τιτλοφορούσε τότε το θέμα στα έντυπα Μέσα.

Επίσης, μέρος των ευρημάτων προκύπτει από επιπρόσθετη διερεύνηση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, ύστερα από επιλογή τυχαίου δείγματος και δειγματοληπτικού ελέγχου, καθώς ήταν αδύνατο να διερευνηθούν όλες οι περιπτώσεις.

Η Ελεγκτική Υπηρεσία ολοκλήρωσε την έρευνα και στις 24 Απριλίου 2015 απέστειλε χειρογράφως την εν λόγω έκθεση στους Υπουργό Εσωτερικών, Δήμαρχο και μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου Λευκωσίας, ενώ την κοινοποίησε και στον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Οικονομικών. Μέχρι σήμερα δεν έχει δει το φως της δημοσιότητας.

Ποιοι γλυτώνουν φόρους

Στην έκθεση αναφέρονται ονόματα νομικών προσώπων, στα οποία ο Δήμος Λευκωσίας δεν επέβαλλε δικαιώματα επαγγελματικής άδειας ή/και άδειας επαγγελματικού υποστατικού ή/και τέλη σκυβάλων. Στην έκθεση αναφέρεται, επίσης, ότι σε ειδική έρευνα διαπιστώθηκε ότι οι Υπηρεσίες του Δήμου «δεν επιβάλλουν δικαιώματα επαγγελματικής άδειας στον μεγαλύτερο αριθμό των νομικών προσώπων, των οποίων το εγγεγραμμένο γραφείο ή/και η διαχείριση των εργασιών τους γίνεται από δικηγορικά ή/και λογιστικά/ελεγκτικά γραφεία ή/και γραφεία παροχής γραμματειακών υπηρεσιών, τα οποία έχουν την έδρα τους στα όρια του Δήμου».

Ακολουθούν όλα τα ονόματα εταιρειών και τα ευρήματα που τους συνοδεύουν, βάσει του περιεχομένου της έκθεσης της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για τον Δήμο Λευκωσίας.

Νομικά Πρόσωπα Ευρήματα Ελεγκτή

Rye Trading Ltd Ενώ για 2 από τα 4 ακίνητά της επιβάλλονται τέλη αποκομιδής σκυβάλων, δεν της επιβάλλονται δικαιώματα επαγγελματικής άδειας και άδειας επαγγελματικού υποστατικού

Ακίνητα Α & Μ Κυπριανού Λτδ Για ακίνητό της στην ενορία Αγίου Αντωνίου, μέχρι το 2013, ουδέποτε της επιβλήθηκαν δικαιώματα επαγγελματικής άδειας και άδειας επαγγελματικού υποστατικού. Το 2014 της επιβλήθηκαν δικαιώματα επαγγελματικής άδειας ύψους €350 και άδεια επαγγελματικού υποστατικού €70.

Strata Tours Ltd Για ιδιόκτητο γραφείο στη Λεωφόρο Βύρωνος, μέχρι το 2011, πέραν του τέλους ακίνητης ιδιοκτησίας, δεν της επιβλήθηκε άλλη φορολογία, ενώ για τα έτη 2012-13-14 της επιβλήθηκαν οικιακά τέλη σκυβάλων, «αντί τέλη για επιχειρήσεις που είναι πολύ μεγαλύτερα». Επίσης, κατά την ίδια χρονική περίοδο δεν της επιβλήθηκε τέλος επαγγελματικής άδειας και άδειας επαγγελματικού υποστατικού.

Ludgate Properties Ltd Ιδιοκτήτρια ακινήτου στη Στασικράτους, το οποίο ενοικιάζει σε τρίτο πρόσωπο, και ουδέποτε της επιβλήθηκε επαγγελματική άδεια

Gaby Estates Ltd Ιδιοκτήτρια 4 ακινήτων, στην οποία, από το 2002 μέχρι 2014, δεν της επιβλήθηκαν δικαιώματα επαγγελματικής άδειας, άδειας επαγγελματικού υποστατικού και τέλη αποκομιδής σκυβάλων.

Crownpalm Ltd Ιδιοκτήτρια ακινήτων στη Θεμιστοκλή Δέρβη, από το 2009, στην οποία δεν επιβλήθηκαν δικαιώματα επαγγελματικής άδειας, άδειας επαγγελματικού υποστατικού και τέλη αποκομιδής σκυβάλων.

GS House Masters Property Ltd Ιδιοκτήτρια 12 διαμερισμάτων στο Καϊμακλί, για τα οποία εκδόθηκε άδεια οικοδομής το 2008, αλλά ουδέποτε της επιβλήθηκαν δικαιώματα επαγγελματικής άδειας.

Akinita Nadina Ltd Ιδιοκτήτρια 8 υποστατικών που ενοικιάζονται σε τρίτα πρόσωπα και ουδέποτε της επιβλήθηκαν δικαιώματα επαγγελματικής άδειας.

Ferekides Estates Ltd Ιδιοκτήτρια πολυκατοικίας στη Λάρνακος με 21 διαμερίσματα και καταστήματα που ενοικιάζονται, αλλά ουδέποτε της επιβλήθηκαν δικαιώματα επαγγελματικής άδειας.

DE.A. (Petrou Design Advertising) Ιδιοκτήτρια 3 υποστατικών στην Πινδάρου που ενοικιάζονται, και ενώ της επιβάλλονται τέλη σκυβάλων, δεν της επιβάλλονται δικαιώματα επαγγελματικής άδειας.

Georevi Ltd Ιδιοκτήτρια πολυκατοικίας στην ενορία Αγίου Αντωνίου. Ενώ η πολυκατοικία έχει ολοκληρωθεί και τα υποστατικά πωλήθηκαν, η μεταβίβασή τους εκκρεμεί. Ουδέποτε της επιβλήθηκαν δικαιώματα επαγγελματικής άδειας, ούτε κατά την περίοδο που εκτελούσε κατασκευαστικές εργασίες.

Pantelco Developments Ltd Εταιρεία κλάδου κατασκευών και ιδιοκτήτρια ακινήτων που ουδέποτε της επιβλήθηκαν δικαιώματα επαγγελματικής άδειας.

K&Z Investments Ltd Ιδιοκτήτρια 3 ακινήτων και δεν της επιβλήθηκαν δικαιώματα επαγγελματικής άδειας.

Yiagel Engineering Ltd Ιδιοκτήτρια 2 ακινήτων, εκ των οποίων το 1 ενοικιάζεται, και δεν της επιβλήθηκαν δικαιώματα επαγγελματικής άδειας.

Εταιρεία Ακινήτων ΕΤΑΚ Λτδ Ιδιοκτήτρια 2 ακινήτων στην Εζεκία Παπαϊωάννου. Παρ' όλο που για τα έτη 2003-2009 της επιβλήθηκαν δικαιώματα επαγγελματικής άδειας συνολικού ύψους €3.726, εντούτοις της παραχωρήθηκαν μειώσεις 40%, με αποτέλεσμα ο Δήμος να εισπράξει τα €2.220 μόνο. Συναφώς αναφέρεται ότι, ενώ για το έτος 2009 της επιβλήθηκαν δικαιώματα ύψους €583, της παραχωρήθηκε έκπτωση 77%, με αποτέλεσμα να εισπραχθούν €130, ποσό που επιβλήθηκε ως ετήσιο δικαίωμα και για τα έτη 2010-14. Για τα έτη 2003-14, ενώ της επιβλήθηκαν δικαιώματα για άδεια επαγγελματικού υποστατικού, δεν της επιβλήθηκαν τέλη σκυβάλων.

Αθλητικός Σύλλογος ΟΜΟΝΟΙΑ Στο οίκημα του συλλόγου λειτουργεί καφεστιατόριο, του οποίου η διαχείριση κατά τα έτη 2002-04 και 2010-14, σύμφωνα με δεδομένα του Δήμου, γινόταν από φυσικά και νομικά πρόσωπα. Για πέντε χρόνια (2004-09) «δεν επιβλήθηκαν δικαιώματα, αφού στο μηχανογραφημένο σύστημα φαίνεται να έγινε 'λήξη' της λειτουργίας του Συλλόγου, με αποτέλεσμα να μη φορολογηθεί». Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι «η επαναφορά του Συλλόγου στους φορολογικούς καταλόγους κατά το 2009, συνέπεσε με την ανάθεση του τομέα, στον οποίο βρίσκεται το οίκημα, σε άλλο λειτουργό του Δήμου».

Chloe N. Nicolaou Ltd Ιδιοκτήτρια 2 ακινήτων στη Λήδρας και ουδέποτε της επιβλήθηκε επαγγελματική άδεια.

Colchester Ltd Ιδιοκτήτρια 5 ακινήτων και δεν της επιβλήθηκαν τέλη αποκομιδής σκυβάλων, επαγγελματική άδεια και άδεια επαγγελματικού υποστατικού.

J. Jacovides Estates Ιδιοκτήτρια 5 ακινήτων και ενώ της επιβάλλεται επαγγελματική άδεια και άδεια επαγγελματικού υποστατικού, δεν της επιβλήθηκαν τέλη αποκομιδής σκυβάλων.

Nikos Polykarpides Estates Ltd Ιδιοκτήτρια 3 ακινήτων στη Γιάννου Κρανιδιώτη και παρ' όλο που ενοικιάζονται, εντούτοις δεν της επιβλήθηκε ποτέ επαγγελματική άδεια.

Isthmos Trading Ltd Ιδιοκτήτρια 7 ακινήτων στην Μπουμπουλίνας, που ενοικιάζονται και δεν της έχει επιβληθεί επαγγελματική άδεια, άδεια επαγγελματικού υποστατικού και τέλη αποκομιδής σκυβάλων.

Κτηματική Εταιρεία Χατζηκυριάκου Δημόσια Λτδ H εταιρεία είναι ιδιοκτήτρια αριθμού ακινήτων που ενοικιάζονται και ουδέποτε της επιβλήθηκε επαγγελματική άδεια.

Latoka Estates Ltd Ιδιοκτήτρια 3 ακινήτων στη Θεμιστοκλή Δέρβη. «Σύμφωνα με στοιχεία του Δήμου, εκτός από την ίδια, περισσότερες από 100 εταιρείες έχουν ως εγγεγραμμένο γραφείο τους διεύθυνση που ταυτοποιείται/παραπέμπει στα εν λόγω ακίνητα. Ποτέ δεν της έχει επιβληθεί επαγγελματική άδεια, άδεια επαγγελματικού υποστατικού και τέλη σκυβάλων».

Geochron Ltd Ιδιοκτήτρια 17 ακινήτων στη Θεμιστοκλή Δέρβη και, εκτός από την ίδια, δραστηριοποιείται μεγάλος αριθμός άλλων εταιρειών στα εν λόγω υποστατικά. Ουδέποτε της επιβλήθηκε επαγγελματική άδεια, άδεια υποστατικού και τέλη σκυβάλων.

Char. Katsaris & Co. Estates Ltd Ιδιοκτήτρια ακινήτου με γραφείο στη Θεμιστοκλή Δέρβη και μέχρι το 2010 δεν της επιβλήθηκε επαγγελματική άδεια, άδεια επαγγελματικού υποστατικού και τέλη σκυβάλων.

K. Christodoulou & Ch. Christaki Constructions Co Ltd Ιδιοκτήτρια ακινήτου στη Λόρδου Βύρωνος, στην ενορία Παναγία. Εκδόθηκε άδεια οικοδομής κατά το 2009, χωρίς να επιβληθεί επαγγελματική άδεια κατά την περίοδο που εκτελούσε κατασκευαστικές εργασίες.

Κ.&L. Leda Estates Ltd Ιδιοκτήτρια αριθμού ακινήτων, αρκετά των οποίων ενοικιάζονται. Παρ' όλο που της επιβάλλονται τέλη σκυβάλων, δεν της επιβάλλεται επαγγελματική άδεια.

Εμπορική Εταιρεία ΝΕΚΑ Λτδ Ιδιοκτήτρια ακινήτου στην Ανδροκλέους και 4 διαμερισμάτων στην Πινδάρου. Παρ' όλο που τα διαμερίσματα ενοικιάζονται σε τρίτους, ουδέποτε της επιβλήθηκαν δικαιώματα επαγγελματικής άδειας.

Moda Encanto Ltd Ιδιοκτήτρια του καταστήματος στη Μακαρίου. Ο Δήμος, ύστερα από υποβολή σχετική ένστασης ότι το κατάστημα αποτελεί πυρήνα έλξης και πυρήνα εμπορικής ύπαρξης στη Μακαρίου, παραχώρησε για το 2013 και 2014 ετήσια μείωση 50% στα σκύβαλα. Ενώ για το 2012 επιβλήθηκε επαγγελματική άδεια €1.542, για τα έτη 2013-14 της επιβλήθηκαν μόνο €726, δηλαδή 50% λιγότερα. Από έρευνα για την πολιτική που ακολουθήθηκε για άλλα καταστήματα της ίδιας Λεωφόρου, διαπιστώθηκε πως δεν τους παραχωρήθηκε οποιαδήποτε έκπτωση λόγω του ότι, σύμφωνα με τον Δήμο, δεν υπέβαλαν οποιαδήποτε ένσταση.

Τα σκουπίδια ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ και ΔΗΚΟ

Εξάλλου, σύμφωνα με στοιχεία που τηρούνται στο μηχανογραφημένο σύστημα του Δήμου Λευκωσίας, τα τέλη σκυβάλων που επιβλήθηκαν για την περίοδο 2003-2014 στην Κεντρική και την Επαρχιακή Επιτροπή του ΑΚΕΛ ανήλθαν συνολικά στις €2.533, για τον ΔΗΣΥ στην οδό Πινδάρου 23 και Πινδάρου 25, €8.569 συνολικά. Στον ΔΗΣΥ επιβλήθηκαν, επίσης, για την ίδια περίοδο, σκύβαλα €1.864 και €1.814 για υποστατικά στις οδούς Κλεομένους και Κωνσταντίνου Σκόκου, και επιπλέον €292 για υποστατικό στη Δημοσθένη Σεβέρη, το οποίο λειτούργησε ως εκλογικό κέντρο την περίοδο 2012-13. Όσον αφορά το ΔΗΚΟ, για την περίοδο 2013-14 επιβλήθηκαν τέλη σκυβάλων για υποστατικά στις Λεωφόρους Γρίβα Διγενή και Αγίων Ομολογητών, €3.317.

Οι συνολικές μειώσεις και διαγραφές

Γενικότερα, σύμφωνα με τα δεδομένα του Δήμου Λευκωσίας, για την περίοδο 1998-2014, οι μειώσεις και οι διαγραφές δικαιωμάτων αδειών επαγγέλματος, αδειών επαγγελματικών υποστατικών και τελών σκυβάλων αφορούσαν 116.534 περιπτώσεις και χρηματικό ποσό €9.865.519. Επειδή δεν μπορούσε να εξετάσει όλες αυτές τις περιπτώσεις, η Ελεγκτική Υπηρεσία δεν παραθέτει στοιχεία σε σχέση με τον αριθμό εκείνων που συνιστούν αδικαιολόγητη απώλεια. Να σημειωθεί πως δικαιούνται εκπτώσεις στα πιο πάνω τέλη, όπως καθορίζονται σε πίνακα, υπερήλικες, συνταξιούχοι, πολύτεκνοι και άλλοι δικαιούχοι.

Μόνο για το 2011 οι μειώσεις και διαγραφές ανήλθαν στις 718.882 περιπτώσεις, για να αυξηθούν σημαντικά στις 1.192.723 το 2013. Σύμφωνα με τον Δήμο, όπως αναφέρεται στην έκθεση, «η μεγάλη αύξηση στις μειώσεις και διαγραφές το 2013 οφείλεται στο ότι, για σκοπούς επικαιροποίησης των φορολογικών καταλόγων, οι φορολογίες του 2013 επιβλήθηκαν στο σύνολό τους, χωρίς να ληφθούν υπ' όψιν οι σχετικές μειώσεις που παραχωρούνται σε υπερήλικες, συνταξιούχους, πολύτεκνους και άλλους δικαιούχους».

Ζητήθηκε γνωμάτευση του Εισαγγελέα

Η Ελεγκτική Υπηρεσία εκφράζει την άποψη «οι Δήμοι έχουν υποχρέωση να εφαρμόζουν την υφιστάμενη νομοθεσία χωρίς διακρίσεις, αφού σε αντίθετη περίπτωση θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι παραπέμπουν σε έμμεση παραχώρηση κρατικών ενισχύσεων σε νομικά πρόσωπα/εταιρείες, μέσω του ευρύτερου δημόσιου τομέα (Τοπική Αυτοδιοίκηση)». Αναφέρει αλλού στην έκθεση ότι για το θέμα έχει ζητήσει τη γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα. «Συνεπώς, θα επανέλθουμε με εισηγήσεις, ευθύς μόλις ληφθεί η γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας», προστίθεται.

Αγωγές εναντίον όσων δεν πληρώνουν

Ο Γενικός Ελεγκτής εισηγείται στον Δήμο Λευκωσίας τα εξής:

1) Οι ετήσιοι φορολογικοί κατάλογοι να εγκρίνονται από το Δημοτικό Συμβούλιο.

2) Διαγραφές και μειώσεις φορολογιών να γίνονται μόνο με απόφαση του Συμβουλίου, με επικύρωση των σχετικών ποσών στα πρακτικά.

3) Αμέσως μετά την ημερομηνία αποπληρωμής τελών και δικαιωμάτων, να επιβάλλεται, αυτόματα από το σύστημα του Δήμου, ποσοστό προσεπιβάρυνσης ύψους 10% στα ποσά που παραμένουν ανείσπρακτα.

4) Μειώσεις και διαγραφές που υπερβαίνουν το ποσό των €256, πέραν του Συμβουλίου, να εξασφαλίζεται έγκριση από τον Έπαρχο, όπως εξάλλου προνοεί ο νόμος.

5) Μετά την παρέλευση της προθεσμίας που θα ορίσει το Συμβούλιο για είσπραξη των καθυστερήσεων, να κινούνται αγωγές, οι οποίες να καταχωρίζονται στο μητρώο αγωγών.

6) Ο Δήμος να εξετάσει την αναβάθμιση του συστήματος μηχανογράφησης, για να βελτιωθεί η φοροεισπρακτική ικανότητα του Δήμου.

Ο Γενικός Ελεγκτής καταλήγει στην έκθεση ότι τα όσα προέκυψαν από την έρευνα της Υπηρεσίας του παρατηρούνται κατά τους ελέγχους που διενεργεί η Υπηρεσία και σε αρκετούς άλλους Δήμους. «Εισηγούμαστε όπως, τα ευρήματα της έρευνας και οι συστάσεις μας, αποτελέσουν αντικείμενο μελέτης και διαβούλευσης μεταξύ του Υπουργείου Εσωτερικών και των Δήμων, για βελτίωση των συστημάτων ελέγχου, καθώς επίσης και για την ορθή εφαρμογή του συνόλου των διατάξεων του περί Δήμων Νόμου».