ΕΞΕΤΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΑΠΟΠΛΗΡΩΜΗ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΟΦΕΙΛΗΣ

Το φυλακιστήριο ένταλμα δεν μπορεί να εισπραχθεί με δόσεις, παρά μόνο κατόπιν αιτήματος και έγκρισης από τον Γενικό Εισαγγελέα

Μεγαλοοεφειλέτες παραμένουν ανενόχλητοι ν’ αλωνίζουν ελεύθεροι στην κοινωνία, χωρίς κανείς να τολμά να τους αγγίξει, πόσω μάλλον να εξαναγκαστούν να τακτοποιήσουν τις οφειλές τους, που στις πλείστες των περιπτώσεων αφορούν χιλιάδες ή καλύτερα εκατομμύρια ευρώ

Η οικονομική δυσπραγία πολλών συμπολιτών μας γι’ αποπληρωμή των χρεών τους φαίνεται ν’ αποτελεί… εισιτήριο για το σωφρονιστικό ίδρυμα, όπου οδηγούνται ακόμα και για το ευτελές ποσό των 200 ευρώ! Την ίδια ώρα, μεγαλοοεφειλέτες παραμένουν ανενόχλητοι ν’ αλωνίζουν ελεύθεροι στην κοινωνία, χωρίς κανείς να τολμά να τους αγγίξει, πόσω μάλλον να εξαναγκαστούν να τακτοποιήσουν τις οφειλές τους, που στις πλείστες των περιπτώσεων αφορούν χιλιάδες ή καλύτερα εκατομμύρια ευρώ.

Όπως έγινε γνωστό, ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών, όπου εξετάζονται τρόποι γι’ αποφυγή της φυλάκισης πολιτών που οφείλουν ευτελή ποσά, περισσότεροι από ένας συμπολίτες μας κάθε ημέρα οδηγούνται στις Κεντρικές Φυλακές για μερικές εκατοντάδες ευρώ. Σύμφωνα δε με στοιχεία που παρουσίασε ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής η Αναπληρώτρια Διευθύντρια των Κεντρικών Φυλακών Άννα Αριστοτέλους, 290 άτομα καταδικάστηκαν σε ποινές φυλάκισης από την αρχή του χρόνου. Ειδικότερα, αυτοί οι 290 συμπολίτες μας καταδικάστηκαν σε διάστημα 167 εργάσιμων ημερών!

«Θα σταθούμε ανάχωμα»

Σύμφωνα με την Άννα Αριστοτέλους, οι πλείστοι εξ αυτών περνούν πίσω από τα σίδερα για ποσά από 200 μέχρι και 800 ευρώ, ενώ μικρή μερίδα φυλακίζεται για οφειλές 12-13 χιλιάδων για αστικά χρέη, όπως πρόστιμα, διατροφές και άλλα. Επίσης, μικρότερη μερίδα οφείλει μέχρι και 30 χιλιάδες ευρώ. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά η κ. Αριστοτέλους, ουδείς βρίσκεται στη φυλακή για χρέη εκατομμυρίων ευρώ. Ο Σωτήρης Σαμψών, πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών, ανέφερε ότι η Επιτροπή από την αρχή της οικονομικής κρίσης, εκεί και όπου μπορεί, μέσα στο νόμιμο πλαίσιο και στις αρμοδιότητες που της δίνονται από το Σύνταγμα, κάνει ό,τι είναι δυνατόν και θα σταθεί ανάχωμα, για να αντιμετωπιστεί αυτό το φαινόμενο της αδικίας και να μπορέσει ο κόσμος να επιβιώσει και να ζήσει αξιοπρεπώς.

Σύμφωνα με τον κ. Σαμψών, υπάρχουν άτομα που μπορούν να πληρώσουν, να καταβάλουν τις οφειλές τους και δεν το πράττουν, αλλά υπάρχουν και οι συμπολίτες μας που πραγματικά αδυνατούν ν’ ανταποκριθούν στις οφειλές τους. Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι ουδείς βρέθηκε ενώπιον του δικαστηρίου και φυλακίστηκε με την αιτιολογία ότι δεν πλήρωσε τις οφειλές του, αλλά διότι παράκουσε διάταγμα δικαστηρίου. «Οι φυλακίσεις με τα εντάλματα αυτά γίνονται είτε για καταδολίευση είτε για παρακοή διατάγματος», εξήγησε.

Αστικές οφειλές

Όπως εξήγησε περαιτέρω ο Σωτήρης Σαμψών, δεν μιλούμε για οφειλές που αφορούν κοινωνικές ασφαλίσεις, φόρο εισοδήματος και ΦΠΑ. «Τα πρόστιμα, όμως, που συνεπάγονται απ’ αυτές τις οφειλές περιλαμβάνονται. Οι οφειλές αυτές καθ’ αυτές δεν συμπεριλαμβάνονται στην εξέταση των ζητημάτων που έχει ενώπιόν της η Επιτροπή Νομικών. Μιλούμε για αστικές οφειλές, δηλαδή για διατάγματα μηνιαίων δόσεων, για πρόστιμα, για διατροφές, που μετατρέπονται σε χρηματικές ποινές και δεν καταβάλλονται. Για αυτές τις χρηματικές ποινές ζητά η Βουλή, μέσω των προτάσεων Νόμου, να καθοριστεί η διαδικασία, ώστε εκεί όπου εντάλματα φυλάκισης έχουν εκδοθεί ν’ αναστέλλεται η εφαρμογή τους και όπου δεν έχουν εκδοθεί ν’ αναστέλλεται η έκδοσή τους», εξήγησε.

Και πρόσθεσε: «Όπως μας έχει ενημερώσει η Γενική Εισαγγελία, ο τρόπος με τον οποίο προωθούμε ως Επιτροπή Νομικών το νομοθέτημα πιθανόν να προσκρούει στο άρθρο 53 του Συντάγματος, που δίδει αποκλειστική αρμοδιότητα για μείωση, αναστολή ή μετατροπή οποιασδήποτε ποινής στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και στον Γενικό Εισαγγελέα. Η δική μας η θέση είναι κατά πόσον μπορούμε να δώσουμε διακριτική ευχέρεια στα δικαστήρια, αντί να επιβάλλουν χρηματικές ποινές μέχρι ενός ποσού, να επιβάλλουν κοινωνική εργασία για αποπληρωμή της χρηματικής οφειλής-προστίμου».

Ηλεκτρονική πληρωμή

Στο μεταξύ, σε ευρωπαϊκό επίπεδο δεν είναι ευθύνη της Αστυνομίας η είσπραξη των ενταλμάτων, αλλά ιδιωτικών εταιρειών που μισθώνονται από το Δημόσιο. Προς τούτο, το Υπουργείο Δικαιοσύνης ζήτησε και πήρε πληροφορίες για το συγκεκριμένο θέμα, μέσω της Europol, σε σχέση με το καθεστώς που υπάρχει στις υπόλοιπες χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως πληροφορούμαστε, ήδη οι αρμόδιες Αρχές είναι σε επαφή με την Αστυνομία για εξεύρεση νέου τρόπου είσπραξης των ενταλμάτων, και ειδικά των νέων ενταλμάτων, όπως η δυνατότητα ηλεκτρονικής πληρωμής τους.

Δηλαδή, να έχει τη δυνατότητα ο πολίτης να πληρώνει τις οφειλές του μέσω του διαδικτύου, με πιστωτική κάρτα. Να επισημανθεί ότι μετά τις δυσάρεστες εξελίξεις στην οικονομία, δόθηκαν οδηγίες για πιο χαλαρή και ανθρώπινη προσέγγιση των οφειλετών. Δηλαδή, δίνονται επιστολές και προθεσμία στους επηρεαζόμενους, εφόσον επικαλεστούν οικονομική αδυναμία. Ωστόσο, και πάλιν, το πρόβλημα φαίνεται να παραμένει έντονο. Να σημειωθεί ότι το ένταλμα δεν μπορεί να εισπραχθεί με δόσεις, παρά μόνο κατόπιν αιτήματος και έγκρισης από τον Γενικό Εισαγγελέα. Το μεγαλύτερο, πάντως, ποσοστό των ανείσπρακτων ενταλμάτων αφορά οφειλές προς τις κοινωνικές ασφαλίσεις, ενώ ακολουθούν οι οφειλές σε σχέση με τον ΦΠΑ, τροχαία αδικήματα, διατροφές κ.ο.κ.

Μεταξύ «σφύρας και άκμονος»

Επισημαίνεται ότι η Αστυνομία, σε ανακοίνωσή της, αναφέρει ότι προσεγγίζει το πρόβλημα εκτέλεσης των φυλακιστήριων ενταλμάτων για είσπραξη προστίμων «με κοινωνική ευαισθησία, όπως επιβάλλεται σε αυτή τη δύσκολη περίοδο που διανύουμε» και επικροτεί την προσπάθεια που καταβάλλεται για τη θέσπιση νομικά κατοχυρωμένων διαδικασιών, που θα στοχεύουν στην άμβλυνση του εν λόγω προβλήματος. «Ομολογουμένως», προσθέτει, «η Αστυνομία βρίσκεται μεταξύ "σφύρας και άκμονος’’.

Αφενός μεν καλείται, αλλά και επιδιώκει πάντοτε, να προσεγγίζει τα ζητήματα αυτά ανθρωπιστικά, αφετέρου δε έχει υποχρέωση να συμμορφώνεται και να εφαρμόζει τις διαταγές των δικαστηρίων, συμπεριλαμβανομένων των φυλακιστήριων ενταλμάτων. «Ως Αστυνομία», τονίζεται, «συχνά διαπιστώνουμε την αδυναμία μερίδας συνανθρώπων μας να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Γι’ αυτό και καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια, ώστε τα θέματα αυτά να τυγχάνουν ανθρωπιστικής διαχείρισης, στο πλαίσιο, ωστόσο των καθηκόντων και υποχρεώσεών μας, όπως αυτές πηγάζουν από τον νόμο». Και συμπληρώνει:

«Όσον αφορά σχόλιο που είδε το φως της δημοσιότητας ότι οι περισσότερες συλλήψεις γίνονται κατά τις Παρασκευές, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να κινηθούν άμεσα διαδικασίες για αποφυλάκιση των οφειλετών, διευκρινίζεται ότι τούτο δεν ευσταθεί, καθότι, βάσει των στοιχείων που τηρούνται, από την αρχή του τρέχοντος έτους μέχρι σήμερα, από το σύνολο των συλληφθέντων για θέματα ενταλμάτων, μόνο ποσοστό 15.8% οδηγήθηκαν στις φυλακές ημέρα Παρασκευή. Ευελπιστούμε ότι η Πολιτεία θα δραστηριοποιηθεί προς την κατεύθυνση θέσπισης εκείνων των νομοθεσιών, που θα συμβάλουν στη διαχείριση του προβλήματος, προς όφελος πρωτίστως των δυσπραγούντων πολιτών, που επηρεάζονται δυσμενώς από τις υφιστάμενες διαδικασίες».

Οι προτάσεις των βουλευτών

Στο μεταξύ, συγκλονιστικές ήταν οι μαρτυρίες βουλευτών που ακούστηκαν στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, η οποία εξετάζει το θέμα. Ο Ρίκκος Μαππουρίδης έκανε λόγο για άτομο με κατά πλάκας σκλήρυνση, που συνελήφθη για 800 ευρώ, Παρασκευή, και αφέθηκε ελεύθερος την Τρίτη, αφού είχε υποστεί και κρίση υποτροπής της ασθένειας. Ο Δημήτρης Συλλούρης ανέφερε ότι τα άτομα αυτά καταλήγουν στη φυλακή για μικροποσά, παρόλο που κάτι τέτοιο απαγορεύεται από την Ε.Ε, με την επίκληση νομικίστικων προσεγγίσεων που αφορούν παρακοή διατάγματος.

Προς επίλυση του προβλήματος, ο βουλευτής του ΕΥΡΩΚΟ κατέθεσε πρόταση νόμου, η οποία προβλέπει πως για οφειλές μέχρι και 1.000 ευρώ να μην πηγαίνει κάποιος φυλακή, αλλά να εξετάζονται εναλλακτικές λύσεις, όπως η κοινωνική εργασία και σε πρώιμο στάδιο να διενεργείται εξατομικευμένη αστυνομική έρευνα σε βάθος. Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Άριστος Δαμιανού κωδικοποίησε τις επίμαχες προτάσεις σε τρεις εναλλακτικές. Αυτή του μόνιμου διακανονισμού, αυτή της μετατροπής της ποινής σε κοινωνική εργασία και τέλος στο μοντέλο του νόμου για τις εκποιήσεις, όπου προτείνεται πριν από τη φυλάκισή του κάποιος να προσφεύγει στο δικαστήριο για να αποδείξει ότι είναι πράγματι θύμα της κρίσης και να αναζητηθούν εκεί άλλες λύσεις.

Ο βουλευτής του ΔΗΚΟ Αντώνης Αντωνίου είπε πως μια άλλη πιθανότητα είναι αυτή της επιμήκυνσης του χρόνου αναστολής της απόφασης για φυλάκιση από έξι μήνες σ’ ένα χρόνο. Και πρόσθεσε: «Είναι ένα πολύπλοκο θέμα, που άπτεται όχι μόνο οικονομικών, αλλά και κοινωνικών οπτικών. Από τη μία είναι αυτός που οφείλει ένα μικρό ποσό και πιθανόν να οδηγηθεί στη φυλακή, αλλά από την άλλη είναι και κάποιος άλλος που αναμένει να πάρει μια διατροφή, για να μπορέσει να επιβιώσει η οικογένειά του».