Αποτελούν παγκόσμιο πόλο έλξης για μελετητές και φοιτητές
Δρομολογήθηκε το έργο για σύνδεση των δύο ιστορικών μεταλλείων του Μαθιάτη, ενώ το κοινοτικό συμβούλιο έχει ήδη προχωρήσει σε αποτυπώσεις των χώρων, που αποτελούν μέρος της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς

Σε σημαντικές ενέργειες αναβάθμισης της κοινότητας Μαθιάτη προβαίνουν το κοινοτικό συμβούλιο και ο κοινοτάρχης του χωριού, ελπίζοντας ότι θα έχουν σύμμαχο την υποστήριξη της Πολιτείας στο δύσκολο έργο που ξεκινούν. Σε δηλώσεις του στη "Σημερινή", ο κοινοτάρχης Μαθιάτη Θεόδωρος Κυριάκου Τσάτσος μίλησε για τα έργα αξιοποίησης των δύο μεταλλείων του χωριού, που αποτελούν πόλο έλξης για τουρίστες και φοιτητές, και έχουν ήδη δρομολογηθεί, αλλά και για τα έργα που έχουν ήδη γίνει στην κοινότητα, τονίζοντας ιδιαιτέρως την αξία των έργων, όχι μόνο για την κοινότητα Μαθιάτη αλλά και ευρύτερα για την Κύπρο.

Μοναδικό αξιοθέατο
Τις ενέργειες για την αξιοποίηση των δύο μεταλλείων έχει ήδη δρομολογήσει η κοινότητα Μαθιάτη, ενώ το κοινοτικό συμβούλιο έχει ήδη προχωρήσει σε αποτυπώσεις των χώρων, που αποτελούν μέρος της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Ταυτόχρονα διεξάγονται μελέτες για να αποφασιστεί ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για να αναδειχθούν ως μοναδικά αξιοθέατα, σε αρμονία με την πληθώρα των ιστορικών μνημείων της κοινότητας.

Όπως ανέφερε ο κοινοτάρχης της κοινότητας στην εφημερίδα μας, «στον Μαθιάτη υπάρχουν δύο μεταλλεία, ιστορικού και γεωλογικού ενδιαφέροντος, τα οποία προσελκύουν χιλιάδες επισκέπτες και επιστήμονες -Κύπριους και ξένους- ενώ η κοινότητα είναι καταγραμμένη στους πρώτους χάρτες των περιηγητών για την αρχαιολογική και ιστορική σημασία της, η οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τα μεταλλεία της».
Ο κοινοτάρχης του χωριού εξέφρασε την πικρία του για το γεγονός ότι και τα δύο μεταλλεία της κοινότητας παραμένουν αναξιοποίητα. Ως κοινοτικό συμβούλιο, ανέφερε ο κοινοτάρχης, έχουν ήδη προσλάβει αρχιτέκτονα για να αποτυπώσει τον χώρο και να μπορούν να προχωρήσουν ακολούθως στην αξιοποίησή του, ενώ μελετώνται διάφορες σκέψεις ως προς τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να συνδεθούν τα μεταλλεία μέσω μονοπατιών φύσης, που θα τα καθιστά μοναδικά αξιοθέατα.

Σε ερώτηση κατά πόσον η Πολιτεία στέκεται αρωγός στις προσπάθειές τους για ολοκλήρωση του έργου, ο κοινοτάρχης ανέφερε ότι μόλις οι εργασίες φθάσουν στο κατάλληλο σημείο, και ολοκληρωθούν τα αρχιτεκτονικά σχέδια για το έργο, τότε το κοινοτικό συμβούλιο θα ζητήσει τη βοήθεια της Πολιτείας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία με ειδικά κονδύλια χρηματοδοτεί τα έργα αναβάθμισης αλλά και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς κάθε τόπου.

Μεταλλείο ετών... 90 εκατομμυρίων!
Ο κ. Τσάτσος ανέφερε ότι «το ένα μεταλλείο, που ονομάζεται Μεταλλείο Στρογγυλός και είναι προτεινόμενο για να συμπεριληφθεί στον κατάλογο μνημείων της UNESCO ως μέρος του οφθιολιθικού της οροσειράς του Τροόδους -είναι ηλικίας 90 εκατομμυρίων ετών, θραύσμα καλά διατηρημένου ωκεάνιου φλοιού και καλό παράδειγμα μαζικής κατάθεσης ηφαιστειακών θειούχων- είναι περίπου δύο χιλιόμετρα νότια της κοινότητάς μας και είναι το μεταλλείο του χρυσού, που λειτούργησε το 600 π.Χ., ξεκινώντας με την ανόρυξη χαλκού και συνεχίζοντας με χρυσό».

«Είναι ένας πολύ ωραίος χώρος. Υπάρχει ένα καταπράσινο πευκόφυτο βουνό και στους πρόποδες το μεταλλείο. Είναι θεαματικό να το βλέπει κανείς με τα στρώματά του και το νερό που υπάρχει μέσα. Στην αρχή οι εργασίες γίνονταν χειρωνακτικά και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν βαγόνια. Υπάρχουν αρκετές γαλαρίες που μπορούν να χωρέσουν μέχρι και 3.000 άτομα», είπε ο κ. Τσάτσος, σημειώνοντας ότι κατά τη διάρκεια της τουρκικής εισβολής το 1974, εκατοντάδες άτομα από τη γύρω περιοχή, μέχρι και το Δάλι, βρήκαν καταφύγιο στις γαλαρίες. Ο κ. Τσάτσος ανέφερε ότι το εν λόγω μεταλλείο αποτελεί πόλο έλξης για τουρίστες και αρχαιολόγους.

Αντικείμενο μελέτης
Αναφερόμενος στο δεύτερο μεταλλείο, το Μεταλλείο Κοκκινοαντώνης, ο κ. Τσάτσος είπε ότι «είναι ένας τεράστιος κρατήρας», προσθέτοντας ότι «αυτό το μεταλλείο αν και δεν είναι αρχαιολογικής αξίας, μιας και μετρά μόνο 100 περίπου χρόνια ζωής, έχει τεράστια γεωλογική αξία». Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι το εν λόγω μεταλλείο έχει προκαλέσει παγκόσμιο ενδιαφέρον και είναι αντικείμενο μελέτης για τριάντα και πλέον πανεπιστήμια του εξωτερικού. Σημείωσε, επίσης, ότι οι γεωλόγοι έχουν υποδείξει ότι τα στρώματα που υπάρχουν στο μεταλλείο μπορεί να τα δει κανείς μόνο σε μεγάλο βάθος κάτω από τον βυθό του ωκεανού.

Η περιοχή του μεταλλείου αυτού είναι διάσπαρτη με αρχαιότητες, με πιο γνωστό εύρημα την κεφαλή του Βάκχου, «Διόνυσου εκ Μαθιάτη», ανάγλυφη σε ασβεστόλιθο πάχους 11 εκ. και ύψους 51,2 εκ. Η κεφαλή χρονολογείται μεταξύ 2ου και 1ου αιώνα π.Χ., εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κύπρου και εχρησιμοποιείτο ως έμβλημα του ΘΟΚ.

Αναβιώνει το ιστορικό «αλακάτι»
Πέραν της δρομολόγησης του έργου για σύνδεση των δύο μεταλλείων, το κοινοτικό συμβούλιο του χωριού, με επικεφαλής τον κοινοτάρχη, έχει προχωρήσει στην αναστήλωση του ιστορικού αλακατιού και του περιβάλλοντος χώρου, η χρήση του οποίου αναβιώνει σε διάφορες εκδηλώσεις και συμβάλλει στη διαμόρφωση και τον καλλωπισμό της κάθε γειτονιάς.

Όπως είπε ο κ. Τσάτσος, ο Μαθιάτης, ένα πευκόφυτο χωριό στο κέντρο της Κύπρου, που απέχει μόλις 15 λεπτά από τη Λευκωσία, 15 λεπτά από τη Λάρνακα και 30 λεπτά από τη Λεμεσό, επελέγη από τους Άγγλους για να στήσουν τη βάση τους, όταν πήραν την Κύπρο από τους Τούρκους. «Λόγω της κατάστασης στη Λευκωσία, επέλεξαν να κάνουν τα γραφεία τους στην ύπαιθρο και επέλεξαν τον Μαθιάτη. Μέχρι σήμερα στέκει το κοιμητήριό τους», σημείωσε ο κ. Τσάτσος. Μέχρι το 1964, ο Μαθιάτης ήταν μεικτό χωριό, με γύρω στους 220 Ελληνοκύπριους και 220 Τουρκοκύπριους. Σήμερα ο Μαθιάτης έχει πέραν των 800 κατοίκων.

Μικρή κοινότητα, μεγάλη σπουδαιότητα
«Η ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ μας, παρόλο που είναι μικρή, έχει αρκετές εκκλησίες», είπε ο κ. Τσάτσος, σημειώνοντας ότι «υπάρχει η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, που μέχρι πριν από δέκα χρόνια ήταν η κύρια εκκλησία που λειτουργούσαμε, και υπάρχει η Γαλακτοτροφούσα, που είναι στο κοιμητήριο - οι δύο αυτές εκκλησίες είναι του 18ου αιώνα». Όσον αφορά την αρχαία βυζαντινή μικρή εκκλησία του Αγίου Ευτυχίου, που βρίσκεται σε έναν μικρό λόφο έξω από το χωριό, ο κ. Τσάτσος είπε ότι «ήταν μόνο ερείπια, την αναστηλώνουμε και οι εργασίες τελειώνουν φέτος».

Άλλοι χώροι που προσελκύουν το ενδιαφέρον επισκεπτών είναι μικρό φράγμα του χωριού και ο Σεισμολογικός Σταθμός δυτικά της κοινότητας, πάνω σε ένα λόφο, ο οποίος, όπως εξήγησε ο κ. Τσάτσος, έγινε στη συγκεκριμένη τοποθεσία γιατί «ο Μαθιάτης είναι όντως το κέντρο της Κύπρου».