ΤΡΟΜΑΚΤΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΛΑΜΒΑΝΕΙ ΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

Η Ρωσία έχει αναπτύξει ειδική γραμμή υποστήριξης για όσους πάσχουν από την ψυχαναγκαστική αναζήτηση της τέλειας φωτογραφίας «σέλφι»

Εντυπωσιακά είναι, επίσης, τα δείγματα των ερευνών που αποκαλύπτουν την ευρεία απήχηση του φαινομένου στις νεαρές ηλικίες και τους έφηβους οι οποίοι επιδίδονται μαζικά στην ανάρτηση «σέλφι» φωτογραφιών

Ολοένα και μεγαλύτερες διαστάσεις φαίνεται να προσλαμβάνει το φαινόμενο, όχι και τόσο αθώο, με τις «σέλφι» φωτογραφίες στις μέρες μας. Ως εκ τούτου, ερευνητές και δη ψυχολόγοι μεγάλων πανεπιστημίων και οργανισμών πραγματοποιούν συνεχώς νέες έρευνες σε μια προσπάθεια ανάλυσης της σύγχρονης μόδας της… αυτοφωτογραφίας ή αλλιώς «σέλφι». Πάντως, τα μέχρι στιγμής πορίσματα των επιστημόνων δεν είναι ουδόλως ενθαρρυντικά. Καταδεικνύουν, ως επί το πλείστο, μια ναρκισσιστική τάση του προσώπου πίσω από μια «σέλφι».

Μία από τις τελευταίες και μεγαλύτερες έρευνες από το Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης καταδεικνύει ότι η «σέλφι» φωτογραφία είναι κάτι περισσότερο από μια ναρκισσιστική τάση. Τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό «Computers in Human Behavior», που ασχολείται με τον τρόπο που χρησιμοποιούμε την τεχνολογία, βασισμένο στην ψυχολογία. Η ανάλυση που έγινε αφορούσε την προσωπικότητα όσων βγάζουν «σέλφι» φωτογραφίες.

Το περιβόητο «duckface»

Οι ερευνητές ζήτησαν από μια ομάδα 123 ατόμων, που χρησιμοποιούσαν ένα κινεζικό blog, το Sina Weibo, να τους στείλουν τέτοιου είδους φωτογραφίες τους και έπειτα να συμπληρώσουν ένα ερωτηματολόγιο, μ’ ερωτήσεις για τον χαρακτήρα τους. Εξετάστηκε ο τρόπος με τον οποίο πόζαραν στις φωτογραφίες, μέχρι και το πώς κρατούσαν την κάμερα κατά τη λήψη τους. Οι επιστήμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα πως όσοι έκαναν το περιβόητο «duckface» (πρόσωπο της πάπιας), που είναι και το πιο σύνηθες, είναι συναισθηματικά ασταθείς χαρακτήρες και ενδεχομένως νευρωτικοί, ενώ οι πιο ευσυνείδητοι, που ανησυχούν για την προστασία της ιδιωτικής τους ζωής, τείνουν να κρύβουν την τοποθεσία στην οποία τραβήχτηκε η φωτογραφία.

Επίσης, όσοι ήταν πιο ευχάριστοι χαρακτήρες συνήθιζαν να κρατούν τη φωτογραφική τους πιο χαμηλά και εκείνοι που ήταν πιο ανοιχτοί σε νέες εμπειρίες συχνά χαμογελούσαν έντονα. Στη συνέχεια, οι ερευνητές ζήτησαν από άλλους φοιτητές, που δεν γνώριζαν τις απαντήσεις, να αξιολογήσουν τα άτομα που βρίσκονταν στην κάθε «σέλφι», οι οποίοι, όμως, το μόνο χαρακτηριστικό που μπόρεσαν να βρουν σωστά, σε σχέση με τ' αποτελέσματα των ερευνητών, αφορούσε την εξωστρέφεια και την κοινωνικότητά τους.

Η κινητήριος δύναμη

Ποια είναι, όμως, η κινητήριος δύναμη, που σπρώχνει τους ανθρώπους ν' αυτοφωτογραφίζονται και να δημοσιεύουν τις προσωπικές τους στιγμές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης; Η ψυχολόγος Ερμιόνη Κανιώρη εξηγεί ότι ο λόγος που οι περισσότεροι από εμάς έχουμε κοινοποιήσει μία φωτογραφία μας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι άλλος από το να αποδείξουμε πως περάσαμε κι εμείς απ’ αυτό το μέρος, κάναμε κι εμείς παρέα μ’ αυτούς τους ανθρώπους, είχαμε κι εμείς ανάλογες εμπειρίες, όπως και οι γύρω μας. «Έχουμε ανάγκη να μοιάζουμε με τους άλλους και επίσης να δείχνουμε ότι έχουμε μία γεμάτη ζωή, πιθανόν για να προκαλέσουμε και λίγο τον φθόνο κάποιων», τονίζει.

«Ειδικότερα οι νέοι», προσθέτει, «αναζητούν την προσοχή και την αποδοχή από τους συνομήλικούς τους. «Απώτερος στόχος ενός νέου που… ανεβάζει τη φωτογραφία του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι άλλος από τα θετικά σχόλια από τους οικείους του, διερευνώντας παράλληλα και κατά πόσο η ξεχωριστή του προσωπικότητα ταιριάζει με τον υπόλοιπο κόσμο. Ο κίνδυνος που ελλοχεύει σ’ αυτήν την κατάσταση είναι όταν τα σχόλια των συνομηλίκων του δεν είναι θετικά, όπως περίμενε, και τότε συνήθως γίνεται αποδέκτης του κυβερνοεκφοβισμού (cyber-bullying), με αποτέλεσμα να μειώνεται δραματικά η αυτοπεποίθησή του».

Εκδήλωση της μανίας

Επίσης, σύμφωνα με την κ. Κανιώρη, «οι πρώτες έρευνες αποδεικνύουν πως η ανάρτηση φωτογραφιών τύπου ''σέλφι'' φαίνεται να επηρεάζουν τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων και στην πραγματική ζωή. Ο τρόπος με τον οποίο επηρεάζονται οι σχέσεις αυτές σχετίζεται βέβαια με τη φύση και την ποιότητα της ίδιας της σχέσης». Την ίδια στιγμή, η ψυχολόγος Peggy Drexler, από την ιατρική σχολή του Weill Cornell Medical College της Νέας Υόρκης, υποστηρίζει ότι το φαινόμενο αυτό αποτελεί την εκδήλωση της μανίας που έχει καταλάβει την κοινωνία μας σχετικά με την εξωτερική εμφάνιση ως εκδήλωση της πλέον ναρκισσιστικής πλευράς της ανθρώπινης προσωπικότητας».

Εντυπωσιακά είναι, επίσης, τα δείγματα των ερευνών που αποκαλύπτουν την ευρεία απήχηση του φαινομένου στις νεαρές ηλικίες και τους έφηβους, οι οποίοι επιδίδονται μαζικά στην ανάρτηση «σέλφι» φωτογραφιών. Έρευνα της σχολής Ψυχολογίας του Flinder University στην Αδελαΐδα της Αυστραλίας αποδεικνύει ότι το 72% των κοριτσιών μεταξύ 12 και 16 χρονών ανεβάζουν φωτογραφίες τους στα διάφορα κοινωνικά μέσα, ποσοστό που αγγίζει το 91%, όταν μεταφερόμαστε στην Αμερική και τους εκεί έφηβους, σύμφωνα με την πρόσφατη έρευνα του Pew Center.

Ειδική γραμμή υποστήριξης

Στο μεταξύ, η Ρωσία έχει αναπτύξει ειδική γραμμή υποστήριξης για όσους πάσχουν από την ψυχαναγκαστική αναζήτηση της τέλειας φωτογραφίας «σέλφι». Δηλαδή, μέσω της γραμμής, παρέχεται ψυχολογική υποστήριξη σε εθισμένους στον φωτογραφικό φακό. Πρόκειται για μια 24ωρη τηλεφωνική γραμμή βοήθειας για όσους δεν μπορούν να ξεφύγουν από τον ψυχαναγκασμό της τέλειας «σέλφι». Η γραμμή υπάρχει εδώ και καιρό, εξυπηρετώντας διάφορους ψυχολογικούς και σωματικούς εθισμούς (κατάθλιψη, αλκοολισμό κ.ο.κ), που τώρα σ’ όλους αυτούς προστέθηκε και η ειδική υπηρεσία για τις «σέλφι» φωτογραφίες. Η υπηρεσία λειτουργεί 24 ώρες την ημέρα, επτά ημέρες την εβδομάδα και δίνει συμβουλές σε όλους όσοι νιώθουν ότι καταπιέζονται από τη διαρκή και ατέρμονη αναζήτηση της «επόμενης τέλειας πόζας».

Μπορεί όλα αυτά να μοιάζουν παρατραβηγμένα, όμως, όπως είναι παραδεκτό, πολλοί έχουν αποκτήσει αυτό το είδος εξάρτησης. Και δεν φτάνει αυτό, στην αναζήτηση μιας ακόμα εντυπωσιακής «σέλφι» φωτογραφίας έχουν παρατηρηθεί πολλά ατυχήματα-δυστυχήματα σ’ όλον τον κόσμο - στη Ρωσία, τουλάχιστον, δέκα άνθρωποι έχουν σκοτωθεί και πάνω από 100 έχουν τραυματιστεί τους τελευταίους μήνες απ’ αυτόν τον νέο παγκόσμιο παροξυσμό.