ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ, Ο ΕΘΝΙΚΟΣ ΜΗΝΑΣ «ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ»

Έρευνες αποδεικνύουν ότι ο ένατος μήνας του χρόνου είναι και ο πιο στρεσογόνος

Με την αλλαγή της εποχής και την έναρξη του φθινοπώρου, υπενθυμίζουμε στους εαυτούς μας ότι η ζωή συνεχίζεται και, όποια περίοδο και αν διανύουμε στη ζωή, θα αντεπεξέλθουμε τις δυσκολίες, αφού μια νέα αρχή είναι πάντα καλοδεχούμενη

Τα ευρήματα έρευνας που έγινε στη Βρετανία έδειξαν ότι σχεδόν το 90% των ανθρώπων υποφέρουν από κάποιου είδους στρες στη ζωή τους, με μερικούς να δηλώνουν πως είναι συχνά ή και μονίμως αγχωμένοι

Αποτελεί ουσιαστικά μια άγραφη πρόκληση για τους Αμερικανούς, αλλά και προσωπικό στοίχημα με τους εαυτούς τους, όπως τον Σεπτέμβριο κάνουν μια νέα αρχή και βάλουν τα θεμέλια μιας υγιούς και ικανοποιητικής ζωής

Και κάπως έτσι, αποχαιρετάμε σιγά-σιγά τον Αύγουστο και το καλοκαιράκι, και καλωσορίζουμε τον Σεπτέμβριο, που κάθε κατεργάρης... στον πάγκο του. Ο Σεπτέμβριος για πολλούς ανθρώπους θεωρείται κάτι σαν «Πρωτοχρονιά», και αυτό προκύπτει ίσως ως ιστορικό κατάλοιπο, μιας και σύμφωνα με το βυζαντινό ημερολόγιο, ο Σεπτέμβριος θεωρείτο ο πρώτος μήνας του έτους. Για τους πλείστους θεωρείται μήνας αλλαγών, καθώς παλιά κεφάλαια κλείνουν και το πλήρωμα του χρόνου σηματοδοτεί ένα νέο ξεκίνημα σε όλους τους τομείς.

Σεπτέμβρης μήνας. Ένας μήνας που σε βρίσκει να θέτεις νέους στόχους, να ξεκινάς δίαιτα, να εγγράφεσαι στο γυμναστήριο, να κάνεις ένα τηλεφώνημα στους παλιούς σου φίλους να βγείτε για κανένα ποτάκι, και γενικά σε βρίσκει σε μια κατάσταση προσπάθειας χαλάρωσης και απαλλαγής από την κραιπάλη του καλοκαιριού. Βάζεις πλώρη για ταξινόμηση της ζωής σου αλλά και της καθημερινότητάς σου, ώστε, αν τα καταφέρεις, να την κάνεις να μοιάζει λιγότερο «ρουτίνα». Σε κάθε περίπτωση, είναι ένας μήνας προσαρμογής, αλλαγών, υποσχέσεων, στόχων, γάμων, βαφτίσεων, οικονομικών υποχρεώσεων και ό,τι άλλο ήθελε προκύψει. Για τους λόγους αυτούς, ο ένατος μήνας δεν βρίσκεται στη λίστα με τους αγαπημένους μήνες του χρόνου.

Όμως ο Σεπτέμβριος σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να θεωρείται καταθλιπτικός. Μόλις αντικατασταθεί το θαμπό -από τη σκόνη και την υγρασία- γαλάζιο του καλοκαιριάτικου ουρανού, με το χρυσάφι που αποκτά ο ουρανός την ώρα του δειλινού τα φθινοπωρινά απογεύματα, σε συνδυασμό με την κρύα αλλά όμορφη αίσθηση του αέρα, αναθεωρείς. Και έρχονται έπειτα οι βροχές, που ξεπλένουν τα πάντα... τη σκόνη του καλοκαιριού, τις στιγμές που θέλεις να ξεχάσεις.

Με την αλλαγή της εποχής και την έναρξη του φθινοπώρου, υπενθυμίζουμε στους εαυτούς μας ότι η ζωή συνεχίζεται, και όποια περίοδο και αν διανύουμε στη ζωή, θα αντεπεξέλθουμε τις δυσκολίες, αφού μια νέα αρχή είναι πάντα καλοδεχούμενη. Μερικοί από σας ξεκινάτε ίσως μια καινούργια δουλειά, άλλοι επιστρέφετε στα σχολικά θρανία. Στο χέρι σας είναι να καλωσορίσετε τη νέα αυτή εποχή με χαμόγελο και καλή διάθεση και όχι με παράπονα για το πόσο γρήγορα πέρασε το καλοκαίρι.

Έστω και να δεν το παραδέχεστε, ενδόμυχα όλοι έχετε αναπολήσει τους μακρινούς περιπάτους σε κάποιο πάρκο και τη μυρωδιά που αφήνει το βρεγμένο χώμα, ή τις κρύες νύχτες του χειμώνα, που έρχονται παρέα με καλούς φίλους, marshmallows στο τζάκι και ζεστή σούπα. Ώρα, λοιπόν, για ποιοτικό χρόνο με την οικογένεια και movie-nights με τους κολλητούς σας. Φθινόπωρο, καλώς να 'ρθεις!

September ή «Stress-ember»

Η έναρξη του φθινοπώρου σηματοδοτείται πάντοτε με την επιστροφή στη ρουτίνα και τον βομβαρδισμό των ατέλειωτων υποχρεώσεων. Η αύξηση του άγχους αλλά και της πίεσης που δεχόμαστε μέχρι να προσγειωθούμε στην πραγματικότητα και να προσαρμοστούμε στις νέες συνθήκες είναι κατακόρυφη. Ο Σεπτέμβριος δικαιολογημένα βρίσκεται στην πρώτη θέση της λίστας με τους πιο στρεσογόνους μήνες - τα παιδιά πηγαίνουν πίσω στο σχολείο, οι καλοκαιρινές διακοπές επισήμως τελειώνουν, ο καιρός αρχίζει να αλλάζει και πρέπει να περιμένουμε μέχρι τα Χριστούγεννα για τις επόμενες επίσημες αργίες.

Δεν είναι τυχαίος εξάλλου ο τίτλος «Stress-ember» που κατέχει ο μήνας. Σύμφωνα με την κλινική ψυχολόγο Δρα Δέσποινα Χατζηκυριάκου, ο Σεπτέβριος είναι ένας αρκετά σημαντικός μήνας για μαθητές, γονείς, φοιτητές και ακαδημαϊκούς, καθώς τα σχολεία και τα πανεπιστήμια ανοίγουν ξανά. Επιπλέον, πολλές εταιρείες ξαναμπαίνουν σε κανονικούς ρυθμούς λειτουργίας μετά την επιστροφή του προσωπικού από τις άδειες του καλοκαιριού.

Είναι αναμενόμενο ότι οι επικείμενες απαιτήσεις του χειμώνα, μετά τη χαλάρωση του καλοκαιριού, αποτελούν πρόκληση και μας υποχρεώνουν να προσαρμοστούμε σε υψηλότερα επίπεδα στρες, ενώ μας βάζουν να σκεφτούμε για άλλη μια φορά τι θα θέλαμε να επιτύχουμε ακαδημαϊκά, επαγγελματικά ή σε άλλες πτυχές της ζωής μας, με τις οποίες ερχόμαστε και πάλι αντιμέτωποι. Κάθε περίοδος την οποία αντιλαμβανόμαστε νοητικά ως αρχή, π.χ. ο Σεπτέμβριος ή η Πρωτοχρονιά, μπορεί να αποτελέσει σημείο αναθεώρησης και στοχοθεσίας. Δεν είναι τυχαίο που αρκετός κόσμος αποφασίζει να αρχίσει γυμναστήριο, δίαιτα ή θεραπεία για διάφορα προβλήματα που τον απασχολούν τον Σεπτέμβριο.

Το γεγονός πως ο Σεπτέμβρης αποτελεί έναν από τους πιο αγχωτικούς μήνες επιβεβαιώνεται και μέσω ερευνών, αφού μια πρόσφατη βρετανική έρευνα έδειξε ότι εκατομμύρια άνθρωποι ανά τον κόσμο πέφτουν στον φαύλο κύκλο του άγχους και της αϋπνίας με την είσοδο του Σεπτεμβρίου. Γι' αυτό ο εν λόγω μήνας θεωρείται από τους ψυχολόγους και επαγγελματίες στον κλάδο της ψυχικής υγείας ως ένας από τους πιο αγχωτικούς μήνες του χρόνου.

Τα ευρήματα έρευνας που έγινε στη Βρετανία έδειξαν ότι σχεδόν το 90% των ανθρώπων υποφέρουν από κάποιου είδους στρες στη ζωή τους, με μερικούς να δηλώνουν πως είναι συχνά ή και μονίμως αγχωμένοι. Το μόνιμο άγχος φαίνεται να αντικατοπτρίζεται και σε φοιτητές και μαθητές Λυκείου, αφού στη σχετική έρευνα φάνηκε πως 16% των ατόμων ηλικίας 16-24 χρονών βρίσκουν τον Σεπτέμβριο πολύ αγχογόνο.

Διαφοροποίηση παρουσιάζεται και στα επίπεδα άγχους μεταξύ των δύο φύλων, μιας και οι γυναίκες είναι πιθανό να αισθάνονται περισσότερο την πίεση του Σεπτέμβρη σε σχέση με τους άντρες, ίσως επειδή οι γυναίκες είναι περισσότερο επιφορτισμένες με υποχρεώσεις σχετικά με τους άντρες, όσον αφορά την φροντίδα των παιδιών και το ξεκίνημα της νέας σχολικής χρονιάς.

Σηματοδοτεί την έναρξη του εργασιακού έτους

Σε μια προσπάθεια εμβάθυνσης και ενίσχυσης της πιο πάνω άποψης, ο ψυχολόγος Δρ Νίκος Γεωργίου ανέφερε χαρακτηριστικά ότι, αν και ημερολογιακά ένα έτος ξεκινά επίσημα τον Ιανουάριο, εντούτοις για τους εργαζομένους το εργασιακό έτος ξεκινά τον Σεπτέμβριο. Το ίδιο και για τους μαθητές και φοιτητές, καθώς οι διακοπές του καλοκαιριού σημαίνουν το τέλος του προηγούμενου έτους, και την έναρξη του νέου, το οποίο επισήμως ξεκινά με το τέλος του Αυγούστου.

Γι' αυτό, όπως εξηγεί ο Δρ Γεωργίου, θεωρείται ιδιαίτερα στρεσογόνος μήνας γιατί, όπως κάθε νέα αρχή, απαιτεί θυσία χρόνου για την κατάλληλη οργάνωση και την προσαρμογή που ακολουθεί των διακοπών. Επιστημονικά, το φαινόμενο δεν υποστηρίζεται προς το παρόν από κάποια επιστημονική ή συμπεριφορική θεωρία, παρ’ όλα αυτά ο Σεπτέμβριος στο μυαλό όλων μας έχει καθιερωθεί ως μήνας ανασυγκρότησης και αναθεώρησης.

Ίσως να μην το ήξερες

Κάτι που ίσως λίγοι ενδέχεται να γνωρίζουν είναι ότι ο Σεπτέμβριος εδώ και 23 χρόνια έχει καθιερωθεί ως ο Εθνικός Μήνας Ανάκαμψης (National Recovery Month) για τους Αμερικανούς, τίτλος που μπορεί κάλλιστα να υιοθετηθεί και από άλλες χώρες στον πλανήτη. Αποτελεί ουσιαστικά μια άγραφη πρόκληση για τους Αμερικανούς αλλά και προσωπικό στοίχημα με τους εαυτούς τους, όπως τον Σεπτέμβριο κάνουν μια νέα αρχή και βάλουν τα θεμέλια μιας υγιούς και ικανοποιητικής ζωής.

Κάθε Σεπτέμβριο χιλιάδες κόσμου προωθούν το μήνυμα ότι η θέληση και η προσπάθεια είναι αρκετή για να ανακάμψουμε από τις όποιες δυσκολίες. Ο Σεπτέμβριος, ως μήνας ανάκαμψης στην Αμερική, έχει σκοπό να αναδείξει τα άτομα που μέσα από προσωπική προσπάθεια έχουν καταφέρει να κερδίσουν το στοίχημα με τον εαυτό τους, ζώντας μια μακροπρόθεσμη ανάκαμψη ευτυχισμένοι και υγιείς, και να προωθήσει το μήνυμα ότι η ανάκαμψη σε οποιοδήποτε τομέα είναι εφικτή για όλους.

Μέσα από διάφορες εορταστικές εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται και τα ενημερωτικά σεμινάρια για το πώς να αλλάξετε τρόπο ζωής, ο Σεπτέμβριος δικαιολογημένα θεωρείται ο ιδανικότερος μήνας για μια νέα αρχή και στοχοθεσία. Αυτή τη χρονιά, εν έτει 2015, ο μήνας ανάκαμψης συνεχίζει να προωθεί το μήνυμα ότι η πρόληψη είναι σημαντική, η θεραπεία είναι αποτελεσματική και οι άνθρωποι μέσα από τις δοκιμασίες αναγεννιούνται.

*H Δρ Δέσποινα Χατζηκυριάκου είναι εγγεγραμμένη κλινική ψυχολόγος/ νευροψυχολόγος και έχει εργαστεί ως μεταδιδακτορική συνεργάτιδα στο Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής και ως επισκέπτρια ακαδημαϊκός στο Πανεπιστήμιο Κύπρου και στο ΤΕΠΑΚ.