Το Πάσχα του καλοκαιριού στην Αστυπάλαια
Φέτος στην πανήγυριν παρόντες με τις λευκές στολές τους, νεαροί άνδρες και γυναίκες του Πολεμικού Ναυτικού, μ’ επικεφαλής τον αντιπλοίαρχο Κυβερνήτη της φρεγάτας «Σαλαμίς»
Αν ακούσεις ότι υπάρχουν άνθρωποι που πάνε εκκλησία μόνο και μόνο γιατί τους αρέσει ν’ ακούνε έναν συγκεκριμένο παπά να λειτουργεί και να ψάλλει, θα πεις σίγουρα ότι πρόκειται για υπερβολική κουβέντα. Αν όμως πρόκειται για τον ακμαίο γέροντα ιερέα της Αστυπάλαιας, τον παπα-Ευσέβιο, 77 χρ., τότε δεν είναι υπερβολή αλλά μια απλή αλήθεια. Επαναλαμβανόμενη στην πράξη πολλά χρόνια. Και μάλιστα σε μια εκκλησία που χρειάζεται πολλή κούραση στις ανηφόρες για να φτάσεις ώς εκεί πεζοπορώντας. Διότι είναι ο… πιο ψάλτης παπάς.
Ο πιο μερακλής ψάλτης, ιερέας και διάκος και ταυτόχρονα χοράρχης ολόκληρου του εκκλησιάσματος, γυναικών και ανδρών, που ψάλλουν μαζί του και υπό τη διεύθυνσή του, εσπερινούς για λειτουργίες, γιορτές και παρακλήσεις, αρτοκλασίες και μνημόσυνα, στην Παναγία την Πορταΐτισσα και στα εκατοντάδες εκκλησάκια, διάσπαρτα σε όλο το μικρό δυτικότερο νησάκι της Δωδεκανήσου. Μελωδικότατος, ηδύλαλον αηδόνι, με εξαιρετική άρθρωση ακέραιας απόδοσης κειμένου και μουσικότητας και προσεγμένους επίτηδες τονισμούς και παύσεις, που όταν εκφωνεί το Ευαγγέλιο νομίζεις ότι πρώτη φορά στη ζωή σου κατανόησες πλήρως κάθε του λέξη. Αισθάνεσαι ότι η γλώσσα στην οποία εκφωνεί ο πατήρ Ευσέβιος το «ων ίσμεν και ων ουκ ίσμεν» είναι η καθημερινά καθομιλουμένη…
Ο Επιτάφιος της Θεοτόκου
Είπαμε ότι τον Δεκαπενταύγουστο, η Κοίμηση της Θεοτόκου αποτελεί για τους Έλληνες, το Πάσχα του καλοκαιριού. Για τους νησιώτες Αιγαιοπελαγίτες, όλως ιδιαιτέρως. Στην Αστυπάλαια ψήνουν και τον Λαμπριανό: Το ντόπιο κατσικάκι παραγεμισμένο στον φούρνο, όπως και τη Λαμπρή. Απ’ την οποία πήρε και τ’ όνομα. Στην Παναγία την Πορταΐτισσα, που ‘ναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου, ο εσπερινός της 14ης Αυγούστου ξεκινά ως Επιτάφιος Θρήνος. Σαν της Μεγάλης Παρασκευής. Και εξελίσσεται όντως σε πανήγυριν Λαμπρής. Ψάλλονται και οι τρεις στάσεις με τα Εγκώμια του Επιταφίου προσαρμοσμένα για την περίσταση. «Ο Επιτάφιος της Θεοτόκου». Μικρό βιβλιαράκι οκτώ σελίδων, που το μοιράζει εγκαίρως σε όλο το εκκλησίασμα ο παπα-Ευσέβιος κι ύστερα το ψάλλουν όλοι μαζί με πρώτο τον ίδιο:
Α. «Η ζωή εν τάφω κατετέθης Χριστέ και η Μήτηρ της ζωής κατατίθεται ξένον θέαμα Αγγέλοις και βροτοίς». Κι άλλα έντεκα εγκώμια.
Β. «Άξιον εστί, μεγαλύνειν σε τον Ζωοδότην, τον την ζωηφόρον Μετάστασιν, μεγαλύναντα Μητρός σου της Αγνής». Κι άλλα έντεκα επίσης.
Γ. «Αι γενεαί πάσαι, ύμνον τη ταφή σου προσφέρουσι Παρθένε - Δεύρο πάσα κτίσις, ύμνους εξοδίους προσοίσωμεν τη Κόρη». Κι άλλα δεκαπέντε.
Με την καμπάνα πρώτα πένθιμη, κατά την εναπόθεση της Παρθένου μέσα στο κουβούκλιο του επιταφίου στο κέντρο της εκκλησίας, όπως τη Μεγάλη Παρασκευή. Κι ύστερα απ’ τον ύμνο «Εν τη Γεννήσει την παρθενίαν εφύλαξας, εν τη Κοιμήσει τον κόσμον ου κατέλιπες Θεοτόκε…», λαμπριάτικες, πανηγυρικές κωδωνοκρουσίες, ενώ στον περίβολο της Πορταΐτισσας ετοιμάζεται κιόλας πάνδημο το γλέντι, με χορούς και φαγοπότι…
Όπως κάθε χρόνο παρών στην Πορταΐτισσα κι ο μητροπολίτης Αστυπαλαίας, Λέρου και Καλύμνου Παΐσιος κι ο νεότερος Αστυπαλίτης ιερέας πατήρ Δημήτριος, ο οποίος στα νιάτα του υπηρέτησε μαυροσκούφης στην 23ΕΜΑ της Εθνικής Φρουράς στην Κύπρο. Φέτος στην πανήγυριν παρόντες με τις λευκές στολές τους, νεαροί άνδρες και γυναίκες του Πολεμικού Ναυτικού, μ’ επικεφαλής τον αντιπλοίαρχο Κυβερνήτη της φρεγάτας «Σαλαμίς» (F455) που βρισκόταν αγκυροβολημένη έξω από το παλιό λιμανάκι του νησιού από δυο μέρες νωρίτερα, αντικαθιστώντας σε υπηρεσία στην περιοχή άλλη προηγούμενη φρεγάτα, την F462 «Κουντουριώτης».
