ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΤΗΣΗ ΑΠΟ ΚΥΠΡΟ ΜΕΧΡΙ ΤΙΣ ΜΑΛΔΙΒΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΜΟΥΣΩΝΩΝ

Ομάδα επιστημόνων από τη Γερμανία ξεκίνησαν ένα μεγάλο ερευνητικό ταξίδι από την Κύπρο, με κατεύθυνση τη νοτιοανατολική Ασία. Στόχος, η μελέτη των επιπτώσεων των μουσώνων στην ποιότητα της ατμόσφαιρας

Εξετάζουμε τις πιθανές συνέπειες του φαινομένου των μουσώνων στην Ευρώπη και τη Λατινική Αμερική. Σε χώρες όπως η Γερμανία οι επιπτώσεις δεν είναι μεγάλες, αλλά στις χώρες της Ασίας το πρόβλημα είναι μεγάλο με αύξηση ακραίων καιρικών φαινομένων, όπως οι πλημμύρες

Η οργάνωση του ερευνητικού ταξιδιού καθιστά τους κινδύνους σχεδόν μηδαμινούς, καθώς έχουν γίνει όλες οι απαραίτητες δοκιμές, ώστε να μπορούν να γίνουν μετρήσεις ανάλογα με τις εκάστοτε μετεωρολογικές συνθήκες. Το πρόβλημα εντοπίζεται στο γεγονός ότι σε κάποιες χώρες είναι δύσκολο να ληφθούν οι άδειες που απαιτούνται για τη διεξαγωγή των ερευνητικών πτήσεων

Με αεροπλάνο από την Κύπρο μέχρι τις Μαλδίβες και πίσω πραγματοποιούν αυτόν τον μήνα οι επιστήμονες, παρόλο που μπορεί να ακούγεται σαν διακοπές στον… ήλιο, άλλα η αλήθεια είναι ότι αποτελεί ένα πραγματικά δύσκολο έργο για τους επιστήμονες από το Ινστιτούτο Χημείας Max Planck της Γερμανίας. Η ερευνητική αποστολή αποτελεί μία δυναμική συνεργασία του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ (MPI) του Μάιντς με το Γερμανικό Κέντρο Αεροδιαστημικής του Μάιντς (DLR ), το Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καρλσρούης (KIT), το Ερευνητικό Κέντρο του Γιούλιχ και τα πανεπιστήμια της Βρέμης, της Χαϊδελβέργης, της Λειψίας και του Βούπερταλ.

Η αρχή της έρευνας

Πιο αναλυτικά, μια ομάδα 65 επιστημόνων έχουν ξεκινήσει μια 30ήμερη αποστολή έρευνας από το τέλος Ιουλίου, με σκοπό να διερευνήσουν τη γήινη ατμόσφαιρα, με τα νέα αεροσκάφη HALO μεγάλου υψομέτρου του Γερμανικού Κέντρου Αεροδιαστημικής (DLR).

Συγκεκριμένα, θα μελετήσουν πώς η ικανότητα του αυτοκαθαρισμού της ατμόσφαιρας επηρεάζεται από τους μουσώνες της Ασίας. Αυτή η ιδιότητα αυτοκαθαρισμού είναι σημαντική για τον καθαρισμό του αέρα από πολλούς ρύπους. Οι μουσώνες είναι ισχυροί εποχικοί άνεμοι, που δημιουργούνται κυρίως στον Ινδικό Ωκεανό και στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας, περισσότερο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Οι θερινοί μουσώνες μεταφέρουν υγρές αέριες μάζες από τον Ινδικό Ωκεανό προς τα ηπειρωτικά της Ασίας, οι οποίες θερμαίνονται πάνω από τη ζεστή ξηρά, ανέρχονται, ψύχονται και δημιουργούν σύννεφα κατακόρυφης ανάπτυξης, με αποτέλεσμα πολύ ισχυρές βροχές.

Οι μουσώνες είναι ίσως το πιο ακραίο καιρικό φαινόμενο παγκοσμίως και η εμβέλειά τους φτάνει μέχρι τη Μέση Ανατολή και τη Μεσόγειο. Γι’ αυτό και οι Γερμανοί ερευνητές επέλεξαν την Κύπρο για την αφετηρία του ταξιδιού τους. O Γιος Λελίβελντ, διευθυντής του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ για τη Χημεία στο Μάιντς και επικεφαλής της αποστολής, υποθέτει πως η δραστική αύξηση της ατμοσφαιρικής πίεσης στην Ασία επηρεάζει την ποιότητα του αέρα και επιτείνει τη λεγόμενη «κλιματική αλλαγή»:

«Εργαζόμαστε με μοντέλα και εξετάζουμε τις πιθανές συνέπειες του φαινομένου των μουσώνων στην Ευρώπη και τη Λατινική Αμερική. Σε χώρες όπως η Γερμανία, οι επιπτώσεις δεν είναι μεγάλες, αλλά στις χώρες της Ασίας το πρόβλημα είναι μεγάλο με αύξηση ακραίων καιρικών φαινομένων, όπως οι πλημμύρες. Αυτό που σκοπεύουμε είναι να μελετήσουμε πώς θα ελαχιστοποιήσουμε τη διακινδύνευση από αυτά».

Ιδιαίτερα αντιδραστικά οξιδωτικά μετατρέπουν τους χημικούς υδρογονάνθρακες, όπως το μεθάνιο, αέριο του θερμοκηπίου και τις εκπομπές από τη βιομηχανία και την οδική κυκλοφορία, τους διαλύει και τους επιτρέπει να απομακρυνθούν με τη βροχή. Δεδομένου ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση στην Ασία αυξάνεται δραστικά, οι επιστήμονες υποπτεύονται ότι αυτό έχει παγκόσμιο αντίκτυπο στην ατμοσφαιρική ικανότητα αυτοκαθαρισμού και συνεπώς στην ποιότητα του αέρα και την κλιματική αλλαγή.

Η πρώτη αποστολή

Στις 21 Ιουλίου 2015, η αποστολή ξεκίνησε από την Πάφο στην Κύπρο, απ' όπου το HALO ξεκίνησε την πορεία του προς την Αραβική Χερσόνησο. Έπειτα, το αεροσκάφος και το πλήρωμα θα αλλάξει διαδρομή προς τις Μαλδίβες για να αναλύσει την ατμόσφαιρα πάνω από τον Ινδικό Ωκεανό και στον κόλπο της Βεγγάλης. Στη συνέχεια, θα πετάξουν ξανά στην Κύπρο για να παρακολουθήσουν την εκροή των μουσώνων για δύο εβδομάδες, πριν η ομάδα και το αεροσκάφος επιστρέψουν πίσω μέχρι το τέλος του Αυγούστου στη Γερμανία, όπου θα αναλύσουν τα αποτελέσματα.

Το HALO έχει μια σειρά περίπου 8000 χιλιόμετρων και μπορεί να πετάξει σε ύψος άνω των 15 χιλιόμετρων, έτσι ώστε οι ερευνητές να μπορούν να καλύψουν πτήσεις μέχρι δέκα ώρες και επίσης να χαρακτηρίζουν τις μάζες αέρα. Εκτός από το όζον, τα οξίδια του αζώτου και διοξίδια, τα όργανα των ερευνητών επίσης ανιχνεύουν τις ενώσεις όπως τις ρίζες υδροξυλίου. Τα δορυφορικά δεδομένα και το μοντέλο για υπολογισμούς θα συμπληρώσουν τις μετρήσεις των αεροσκαφών στις αναλύσεις μετά τις πτήσεις.

Θετικές εντυπώσεις από την Κύπρο

Ο επικεφαλής της ερευνητικής αποστολής, εμφανώς χαρούμενος που ξεκίνησε η αποστολή, δήλωσε: «Αφιερώσαμε πολύ χρόνο, ενέργεια και κοπιαστική εργασία για την προετοιμασία της αποστολής. Είμαι πολύ ευχαριστημένος από την ομάδα μου και το κλίμα με τους Κύπριους συναδέλφους είναι πάρα πολύ καλό». Παρόμοια εντύπωση έχει και η Σουζάνε Μπένερ, υπεύθυνη επικοινωνίας της αποστολής: «Είδα αξιόλογο ακαδημαϊκό ενδιαφέρον από τους συνεργάτες στην Κύπρο, είναι πολύ συγκεντρωμένοι στην εργασία τους».

Η εξαιρετική οργάνωση του ερευνητικού ταξιδιού καθιστά τους κινδύνους σχεδόν μηδαμινούς, καθώς έχουν γίνει όλες οι απαραίτητες δοκιμές, ώστε να μπορούν να γίνουν μετρήσεις ανάλογα με τις εκάστοτε μετεωρολογικές συνθήκες. Το πρόβλημα εντοπίζεται όμως σε άλλο επίπεδο, σύμφωνα με τον Ολλανδό χημικό:

«Σε κάποιες χώρες είναι δύσκολο να λάβουμε την άδεια που απαιτείται για τη διεξαγωγή των ερευνητικών πτήσεων, αλλά και για λόγους ασφαλείας. Αυτό συμβαίνει σε νησιωτικές χώρες όπως η Ελλάδα, όπου παρ' όλο που έχουμε συμφωνήσει, έχουμε κάποιες δυσκολίες. Το ίδιο πρόβλημα αντιμετωπίζουμε και στην Ινδία σε ό,τι αφορά το νησιωτικό της κομμάτι».

Σύμφωνα με τις δηλώσεις του αρχηγού της ερευνητικής αποστολής Γιος Λελίβελντ, το αρχικό ποσό που δόθηκε από το γερμανικό κράτος και από τα πανεπιστήμια για την έρευνα ήταν €70 εκατ. Αλλά σημειώνεται ότι μέχρι στιγμής το κόστος έχουν πλησιάσει τα €100 εκατ. Επίσης, δήλωσε ότι ένας λόγος για το αυξημένο κόστος είναι η συντήρηση του αεροσκάφους και των επιστημονικών οργάνων. Τα ευρήματα της έρευνας ήδη άρχισαν να δημοσιεύονται, αλλά τα τελικά αποτελέσματα θα δημοσιευτούν τον επόμενο χρόνο και θα είναι διαθέσιμα σε όλους τους επιστήμονες και στα ερευνητικά κέντρα παγκοσμίως.