Εν μέσω αντικρουόμενων πληροφοριών και ισχυρισμών

Θύμα 23χρονη Ινδή οικιακή εργαζόμενη, μετά από πτώση από το μπαλκόνι του διαμερίσματος του εργοδότη της στη Λάρνακα

ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ: «Διερευνώνται όλα τα ενδεχόμενα για τις συνθήκες του θανάτου και θα αξιολογήσουμε, κατά πόσο υπάρχουν ποινικά αδικήματα»

Θλίψη, αλλά και ανησυχία, προκάλεσε, ιδιαίτερα στην κοινότητα των Ινδών εργαζομένων στην Κύπρο, ο μυστηριώδης θάνατος 23χρονης Ινδής οικιακής εργαζόμενης, που την περασμένη Κυριακή, 2 Αυγούστου 2015, γύρω στις 2 μ. μ., βρέθηκε νεκρή στο ισόγειο πολυκατοικίας στη Λάρνακα, μετά από πτώση από το μπαλκόνι του διαμερίσματος του εργοδότη της, στον πέμπτο όροφο. Είχε έρθει στην Κύπρο για εργασία πριν δύο μήνες.

Έγινε νεκροτομή στο νοσοκομείο Λάρνακας από κυβερνητικό ιατροδικαστή και μεταφέρθηκε, το μεσημέρι της Δευτέρας, σε ιδιωτικό γραφείο κηδειών στη Λάρνακα, για μεταφορά της σορού στην Ινδία, αλλά η Πρεσβεία της Ινδίας στη Λευκωσία έδωσε εντολή στο γραφείο κηδειών να μην προχωρήσει στον επαναπατρισμό της σορού. Ο ιδιοκτήτης του γραφείου Γιώργος Μελάς ανέφερε στη «Σ» ότι «είμαι έτοιμος από την Τρίτη, για επαναπατρισμό της σορού, αλλά περιμένω οδηγίες από την Πρεσβεία της Ινδίας, που μου είπε να περιμένω, να μην κλείσω πτήση, μέχρι να με ειδοποιήσει».

Διερευνώνται όλα τα ενδεχόμενα

Ο εκπρόσωπος Τύπου της Αστυνομίας, Ανδρέας Αγγελίδης, κληθείς χθες από τη «Σ» να ενημερώσει για το περιστατικό, ανέφερε ότι «γίνεται εις βάθος έρευνα για την υπόθεση». Είπε πως «διερευνώνται όλα τα ενδεχόμενα για τις συνθήκες του θανάτου και μέσα από τις μαρτυρίες θα αξιολογήσουμε κατά πόσο υπάρχουν ποινικά αδικήματα». Ο Δημήτρης Φράγκος, ιδιοκτήτης του γραφείου εξευρέσεως εργασίας που έφερε την κοπέλα για εργασία στην Κύπρο, δήλωσε στη «Σ» ότι η ίδια η κοπέλα είχε εκφράσει, την προηγούμενη του θανάτου της, την επιθυμία να επιστρέψει στην πατρίδα.

Ο κ. Φράγκος εξέφρασε την άποψη ότι πρόκειται «για 99% αυτοκτονία». Όμως, η Κίνηση για Ισότητα, Στήριξη, Αντιρατσισμό (ΚΙΣΑ), που κινητοποιήθηκε από την πρώτη στιγμή της είδησης του θανάτου, αμφισβητεί τους ισχυρισμούς Φράγκου και αναφέρει σε ανακοίνωσή της ότι «η προσπάθεια για απόδοση του θανάτου της νεαρής μετανάστριας σε αυτοκτονία θυμίζει, κατά πολύ, την περίπτωση μιας άλλης νεαρής μετανάστριας, της Oxana Rantseva, που τον Μάρτιο του 2001 επίσης βρέθηκε νεκρή κάτω από το μπαλκόνι του διαμερίσματος στο οποίο διέμενε, στη Λεμεσό».

Ο εκτελεστικός διευθυντής της ΚΙΣΑ Δώρος Πολυκάρπου ανέφερε στη «Σ» πως «το σίγουρο είναι ότι η κοπέλα προγραμμάτιζε, την Κυριακή, να πάει στον ινδικό χώρο λατρείας και να μην επιστρέψει στον εργοδότη της, σύμφωνα με μαρτυρία που έχουμε - ήθελε να μείνει να εργαστεί στην Κύπρο, σε άλλο εργοδότη, αφού δεν μπορούσε να επιστρέψει στην Ινδία, με τα χρέη που είχε κάνει για να έρθει στο νησί. Πάντως, η Ινδική Πρεσβεία ζήτησε να ενημερωθεί επίσημα από το Υπουργείο Εξωτερικών για τα αποτελέσματα των ερευνών. Εμείς επιδιώκουμε να έχουμε από τους συγγενείς επιστολή που να ζητούν από τον Γενικό Εισαγγελέα να διατάξει μεταθανάτια ανεξάρτητη εξέταση».

Ερωτηματικά για συνθήκες θανάτου

Προστίθενται τα εξής, στην ανακοίνωση της ΚΙΣΑ: «Στην υπόθεση Rantseva, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ), σε μια ιστορική απόφασή του, σχεδόν δέκα χρόνια μετά τον θάνατό της (7/1/2010), καταδίκασε την Κυπριακή Δημοκρατία για παραβίαση των άρθρων 4 για “απαγόρευση της δουλείας και των καταναγκαστικών έργων”, και για “δικαίωμα στη ζωή”. Η εν λόγω καταδικαστική για την Κύπρο απόφαση του ΕΔΑΔ βασίστηκε, κυρίως, στην αποτυχία του κυπριακού κράτους να θέσει σε λειτουργία κατάλληλο νομικό και διοικητικό πλαίσιο, για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων (καθεστώτος των εργαζομένων στα καμπαρέ και συνθήκες εργασίας), καθώς και στην ελλιπή διερεύνηση των συνθηκών του θανάτου της, από την κυπριακή Αστυνομία. Κατά τα τελευταία εικοσιτετράωρα, η ΚΙΣΑ έχει γίνει δέκτης πληροφόρησης, με βάση την οποία εγείρονται πολλά ερωτηματικά σχετικά με τις συνθήκες του θανάτου της νεαρής μετανάστριας:

*Σύμφωνα με επιβεβαιωμένες πληροφορίες, οι εργοδότες απαγόρευαν στη θανούσα να εξέλθει του διαμερίσματος. Μάλιστα αρνήθηκαν σε ομοεθνείς της, που την επισκέφτηκαν την Κυριακή 2 Αυγούστου, να της μιλήσουν, λίγες ώρες πριν από τον θάνατό της, με σκοπό να πείσουν τους εργοδότες να της επιτρέψουν να μεταβεί στον ινδικό χώρο λατρείας, για άσκηση των θρησκευτικών της δικαιωμάτων.

*Οι εργοδότες, σε συνεννόηση με τον “ατζέντη” της, μετέφεραν τη μετανάστρια στην τράπεζα για ανάληψη των αποταμιεύσεών της και κατακρατούσαν το διαβατήριό της με σκοπό να τη μεταφέρουν τη Δευτέρα στα γραφεία του εν λόγω “ατζέντη”, για να τη στείλουν πίσω στη χώρα της».

Nα σημειώσουμε στο σημείο αυτό ότι ο ιδιοκτήτης του γραφείου εξευρέσεως εργασίας Δημήτρης Φράγκος ανέφερε στη «Σ» ότι είδε την κοπέλα την προηγούμενη μέρα του θανάτου της, το Σάββατο, «μετά που η εργοδότριά της μου τηλεφώνησε και μου είπε ότι ήταν άρρωστη με ιλίγγους και ότι την πήρε σε ιδιωτική κλινική. Η ίδια η κοπέλα ζήτησε να πάει πίσω στην χώρα της. Είχε κάνει γι’ αυτήν ένα μικρό παράπονο η εργοδότριά της, ότι στις 12 το μεσημέρι πήγαινε για ύπνο πριν τελειώσει τις δουλειές του σπιτιού, αλλά δεν είχε άλλα παράπονα και ήταν γενικά ευχαριστημένη από την Ινδή. Δεν ξέρω αν η κοπέλα είχε παράπονο από την εργοδότριά της και για να ξεκαθαρίσω το θέμα, της είπα να τη φέρει στο γραφείο μου τη Δευτέρα».

«Εξωπραγματικό» ενδεχόμενο αυτοκτονίας

Η ΚΙΣΑ αναφέρει στην ανακοίνωση πως «το γεγονός ότι η νεαρή μετανάστρια, κατά την πτώση της από το μπαλκόνι του διαμερίσματος, χτύπησε στα κάγκελα μπαλκονιών διαμερισμάτων των πιο κάτω ορόφων, καθιστούν το ενδεχόμενο αυτοκτονίας εξωπραγματικό. Επομένως, ο θάνατός της πιθανόν να προήλθε, είτε από εγκληματική ενέργεια, είτε από ατύχημα, στην προσπάθειά της ν’ αποδράσει από το διαμέρισμα που εκρατείτο παρά τη θέλησή της. Σημειώνεται ότι στη σκηνή, που εξελίχτηκε το ατυχές συμβάν, δεν κλήθηκε ούτε καν το αρμόδιο τμήμα του Υπουργείου Εργασίας, δεδομένου ότι ο θάνατος επήλθε στον χώρο εργασίας της νεαρής.

Ο παραλληλισμός της υπόθεσης Rantsev και της Ινδής νεαρής είναι εύλογος, αφού και σε αυτή την περίπτωση υπάρχει παράνομη στέρηση της ελευθερίας από ιδιώτες, οι οποίοι, με την ανοχή και συναίνεση των Αρχών, αναλαμβάνουν ρόλους και εξουσίες του Κράτους. Ταυτόχρονα, το μεταναστευτικό μοντέλο που ακολουθεί η Κύπρος, σε σχέση ειδικά με τις οικιακές εργαζόμενες, τις καθιστά ευάλωτες στην εμπορία προσώπων για σκοπούς εκμετάλλευσης στην εργασία, σε βαθμό σύγχρονης δουλείας, όπως ακριβώς και στο παρελθόν τις εργαζόμενες με καθεστώς “καλλιτέχνιδων”.

Αξίζει να αναφερθεί ότι η νεαρή μετανάστρια ήρθε στην Κύπρο να εργαστεί για άλλο εργοδότη, αφού πρώτα κατέβαλε ένα πολύ μεγάλο ποσό σε διάφορους ατζέντηδες, για να μπορέσει να εργαστεί στην Κύπρο, γεγονός που καθιστούσε αδύνατη την εθελούσια επιστροφή της στη χώρα της, λόγω του υπέρογκου κόστους της μετανάστευσής της, παρά τις παραβιάσεις των δικαιωμάτων της.

Μετά από επιβεβαιωμένο περιστατικό σεξουαλικής παρενόχλησης από τον εργοδότη της, η νεαρή μετανάστρια “μετακινήθηκε από τον ατζέντη της” από τον αρχικό εργοδότη , τον οποίο όμως ο “ατζέντης” ουδέποτε κατήγγειλε στην Αστυνομία. Κατά τη μετακίνησή της στον νέο εργοδότη, λέχθηκε από τον ίδιο ατζέντη ότι δεν είχε πλέον δικαίωμα αλλαγής εργοδότη και ότι σε περίπτωση “νέας αποτυχίας θα επαναπατριστεί”, γεγονός που επέτεινε τις συνθήκες ομηρίας και εκμετάλλευσης, κάτω από τις οποίες ήταν αναγκασμένη να ζει και να εργάζεται».

Ανεξάρτητη ιατροδικαστική εξέταση

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, «υπό το φως των πιο πάνω, η ΚΙΣΑ ζητά τη διεξαγωγή ανεξάρτητης ιατροδικαστικής εξέτασης και άλλων απαραίτητων εξετάσεων στη σορό της νεαρής μετανάστριας, ώστε να διαφανούν τα αίτια του θανάτου της. Ζητά, επίσης, την πλήρη διερεύνηση των συνθηκών, υπό τις οποίες η μετανάστρια έχασε τη ζωή της, σύμφωνα με τις αρχές που το ΕΔΑΔ καθόρισε στην υπόθεση Ranchev, από εξειδικευμένο τμήμα της Αστυνομίας. Ακόμα, ζητά την ενημέρωση της Πρεσβείας της και των μελών της οικογένειάς της, αναφορικά με τις συνθήκες του θανάτου της και την επαναξιολόγηση, από πλευράς της Κυβέρνησης, του καθεστώτος των οικιακών εργαζομένων».

Η Κίνηση απαιτεί «την άμεση έναρξη διαλόγου με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, για την υιοθέτηση ενός σύγχρονου μεταναστευτικού μοντέλου, που να διέπει τη διαμονή και απασχόληση των οικιακών εργαζομένων, το οποίο να συνάδει με τις διεθνείς συνθήκες για την προστασία των εργασιακών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, περιλαμβανόμενης και της Σύμβασης του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας για τις Οικιακές Εργαζόμενες. Σημειώνεται ότι, παρά τις κατά καιρούς εξαγγελίες των Αρχών, το επάγγελμα της οικιακής εργαζόμενης, σε αντίθεση με όλα τα άλλα επαγγέλματα, εξακολουθεί να παραμένει αρμοδιότητα του Υπουργείου Εσωτερικών, αντί του Υπουργείου Εργασίας».