Διπλασιάστηκαν οι υποθέσεις σεξουαλικής εκμετάλλευσης σε σχέση με το 2012

Δραστικά μέτρα αντιμετώπισης λαμβάνει η Αρχή Εποπτείας Καταδικασθέντων για Αδικήματα Σεξουαλικής Φύσης κατά Ανηλίκων

ΑΛΛΗΛΟΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Αρχής με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς για πάταξη του φαινομένου

Οι περιπτώσεις αδικημάτων που σχετίζονται με τη σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης και παιδικής πορνογραφίας, είναι φαινόμενο το οποίο έχει οξυνθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, παρουσιάζοντας ανησυχητική αυξητική τάση, με τους αριθμούς να μιλούν εύγλωττα περί του προκειμένου. Η παρακολούθηση, η διερεύνηση και η δίωξη των σχετικών αδικημάτων, καθώς και η παρακολούθηση των καταδικασθέντων για αδικήματα σεξουαλικής εκμετάλλευσης ανηλίκων αποτελούσε πάντοτε προτεραιότητα της Αστυνομίας Κύπρου.

Σχεδόν διπλάσια κρούσματα

Όσον αφορά στις περιπτώσεις παιδικής πορνογραφίας, παρατηρείται σοβαρή αύξηση, με την Αστυνομία να έχει ήδη καταχωρίσει από τις αρχές του 2015 μέχρι σήμερα 102 υποθέσεις. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι το 2011 και 2012 διερευνήθηκαν 38 και 54 υποθέσεις παιδικής πορνογραφίας αντίστοιχα, και 23 περιστατικά για το 2014, ενώ για το 2015 έχουν ήδη καταχωρισθεί έως τώρα 28 υποθέσεις, πέντε περισσότερες, δηλαδή, από το σύνολο του 2014. Όσον αφορά στα περιστατικά σεξουαλικών αδικημάτων σε βάρος ανηλίκων, οι αριθμοί επίσης παρουσιάζουν αυξητική τάση. Σύμφωνα με την Αστυνομία, το 2011 διαχειρίστηκε 32 υποθέσεις, το 2012 και 2013, 41 και 36 αντίστοιχα, ενώ το 2014, 48 υποθέσεις. Από τις αρχές του 2015 και μέχρι σήμερα έχουν ήδη καταχωρισθεί 28 υποθέσεις, στη βάση τού περί πρόληψης και καταπολέμησης της σεξουαλικής κακοποίησης, εκμετάλλευσης και παιδικής πορνογραφία Νόμου.

Η ανησυχητική αυξητική τάση που παρουσιάζουν τα σοβαρής φύσεως αδικήματα της σεξουαλικής εκμετάλλευσης ανηλίκων αποτελούν προτεραιότητα της Κυβέρνησης, με την ανάγκη για εφαρμογή ολιστικής στρατηγικής πρόληψης και καταστολής τέτοιας φύσεως εγκλημάτων να κρίνεται κάτι περισσότερο από επιτακτική. Η μέχρι τώρα εποπτεία των καταδικασθέντων θυτών για τέτοιου είδους αδικήματα αποδείχθηκε ελλιπής και αντιμετώπιζε μόνον ένα κομμάτι του συνολικού προβλήματος. Επομένως, κρίθηκε απαραίτητη η εφαρμογή μιας στρατηγικής η οποία θα ήταν ικανή να αντιμετωπίσει συνολικά το σοβαρό κοινωνικό ζήτημα που προκύπτει, καλύπτοντας όλες τις παραμέτρους στις οποίες εκτείνεται, μεταξύ αυτών της πρόληψης και καταστολής, αλλά και αντιμετώπισης τόσο του θύτη όσο και του θύματος.

Ο ρόλος της Αρχής Εποπτείας

Γι’ αυτό, στη βάση τού περί «Πρόληψης και Καταπολέμησης Σεξουαλικής Κακοποίησης, της Σεξουαλικής Εκμετάλλευσης Παιδιών και της Παιδικής Πορνογραφίας Νόμου του 2014», συστάθηκε η Αρχή Εποπτείας Καταδικασθέντων για Αδικήματα Σεξουαλικής Φύσης κατά Ανηλίκων, η οποία με τη σειρά της έχει θεσπίσει κριτήρια και κατευθυντήριες γραμμές για την εποπτεία και τον έλεγχο της ορθής εποπτείας προσώπων που έχουν καταδικαστεί για τέτοιου είδους αδικήματα.

Ο καθορισμός μιας ενιαίας εθνικής στρατηγικής θα δώσει κατευθυντήριες γραμμές και θα δημιουργήσει υποχρεώσεις σε όλες τις εμπλεκόμενες με το θέμα υπηρεσίες του κράτους για την προστασία των ανηλίκων από τέτοιου είδους συμπεριφορές, μεταξύ αυτών η Αστυνομία, η Γενική Εισαγγελία της Δημοκρατίας, οι Κοινωνικές Υπηρεσίες των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, η Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, οι Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας του Υπουργείου Υγείας, το Τμήμα Φυλακών, το Συμβούλιο Αποφυλάκισης Κρατουμένων Επ’ Αδεία και ο Οργανισμός Νεολαίας Κύπρου, υπό τον συντονισμό του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως.

Η συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων σε μια ενιαία στρατηγική θα βοηθήσει στην καλύτερη προσέγγιση των ήδη υπό μελέτη θεμάτων, όπως η επανεξέταση του ύψους των ποινών και η αξιολόγηση τού κατά πόσον οι επιβαλλόμενες ποινές είναι αρκούντως αυστηρές και είναι αντιπροσωπευτικές της μορφής του αδικήματος. Παράλληλα, με τη συνεργασία όλων των προαναφερθέντων φορέων στηρίζεται και ο παρεμβατικός ρόλος της Αρχής.

Δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι πάντοτε υπήρχαν περιστατικά σεξουαλικής εκμετάλλευσης και κακοποίησης ανηλίκων, τα οποία, όμως, συχνά αποσιωπούνταν, υπό τον φόβο στιγματισμού των ανηλίκων, και, σε μερικές περιπτώσεις, καταδικασθέντες για τέτοιας φύσης αδικήματα, μετά την αποφυλάκισή τους, συνέχιζαν να δρουν ανενόχλητοι. Η Αρχή και κατ’ επέκτασιν η Αστυνομία και η Κυβέρνηση, αξιολογώντας τις συνέπειες της πολιτικής ανοχής που επιδείχθηκε τόσα χρόνια και ειδικότερα της εσφαλμένης εντύπωσης περί ατιμωρησίας του θύτη, όπως επίσης και την έλλειψη στρατηγικής βοήθειας προς το θύμα και τον θύτη, έθεσαν ως πρωταρχικό στόχο τον σχεδιασμό και την εφαρμογή μιας ολιστικής στρατηγικής πρόληψης και καταστολής των αδικημάτων αυτών.

Υπό εποπτείαν αποφυλακισθέντες

Η Αρχή έχει ήδη εξετάσει και θέσει σε εποπτεία τρία άτομα με δικαστικό διάταγμα, τα οποία εμπλέκονταν σε σεξουαλικής φύσεως αδικήματα σε βάρος ανηλίκων και αποφυλακίστηκαν, και αυτήν τη στιγμή εξετάζει άλλες επτά περιπτώσεις ατόμων που πρόκειται να αποφυλακιστούν με σκοπό να τεθούν σε εποπτεία. Παράλληλα, στο αρχείο που διατηρεί έχει καταγράψει και εξετάζει τις περιπτώσεις τεσσάρων ατόμων που είχαν εκτίσει παλαιότερα ποινή φυλάκισης για τέτοιου είδους αδικήματα, για να τα θέσει επίσης σε εποπτεία.

Η Αρχή τηρεί και αρχείο με τακτικές αναφορές από την παρακολούθηση των εποπτευομένων από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, ενώ στο αρχείο συμπεριλαμβάνονται και αναφορές κατά πόσον οι καταδικασθέντες ανταποκρίνονται στις συστάσεις και εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους. Οι Αστυνομικές Αρχές γνωρίζουν ανά πάσα στιγμή τη διεύθυνση διαμονής των εποπτευομένων, ενώ ταυτόχρονα βρίσκονται σε συνεργασία με τις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας.

θεραπευτική παρέμβαση

Σημαντική είναι και η συνεισφορά της Αρχής στην ψυχολογική ή και θεραπευτική παρέμβαση των καταδικασθέντων, κατόπιν εισήγησης των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, ενώ καταρτίζει και πρόγραμμα επανένταξης του καταδικασθέντος στην κοινωνία. Παράλληλα, η Αρχή έχει παρέμβει συμβουλευτικά προς τον Γενικό Εισαγγελέα, για την ανάγκη υποβολής αιτήματος για επιπρόσθετη ποινή ή κύρωση, ανάλογα με την επικινδυνότητα των εποπτευομένων προσώπων.

Αξίζει να αναφερθεί ότι, σε πρόσφατη συνεδρίασή της, η Αρχή Εποπτείας Καταδικασθέντων για Αδικήματα Σεξουαλικής Φύσης κατά Ανηλίκων αποφάσισε τη σύνταξη ενός εγχειριδίου με τη συνδρομή όλων των εμπλεκόμενων μελών της, αλλά και εμπειρογνωμόνων που συνεργάζονται με την Αρχή, το οποίο θα καθορίζει επ' ακριβώς τις διαδικασίες που μέχρι σήμερα ακολουθούνται όσον αφορά στην εποπτεία των καταδικασθέντων, ενώ εξετάζει και τρόπους ενίσχυσης του ελέγχου εφαρμογής των υποχρεώσεων που έχουν τα υπό εποπτείαν πρόσωπα.

Η Αρχή ήλεγξε καθ’ όλην τη διάρκεια του τελευταίου έτους, μέσω τακτικών συνεδριάσεων, την αποτελεσματικότητα της άσκησης των αρμοδιοτήτων τής κάθε εμπλεκόμενης Αρχής σε σχέση με το πρόσωπο που τελεί υπό εποπτείαν και έλαβε μέτρα, ούτως ώστε να αξιολογηθεί η επικινδυνότητα και η πιθανότητα επανάληψης του αδικήματος. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε περίπτωση που το πρόσωπο που παραπέμπεται στην Αρχή είναι παιδί, ο χειρισμός γίνεται πολύ προσεκτικά και λαμβάνονται υπ' όψιν όλα τα στάδια ανάπτυξης του παιδιού και η διαφορετική ψυχοπαθολογία των παιδιών που διαπράττουν σεξουαλικά αδικήματα.

Γι' αυτό και η απόφαση της Κυβέρνησης για συγκρότηση και εφαρμογή ολοκληρωμένης στρατηγικής πρόληψης και καταστολής των σεξουαλικών αδικημάτων κατά των παιδιών, εκτός από τις πάνω ανάγκες, θα περιλάβει στρατηγικές δράσεις για την πρόληψη των φαινομένων αυτών, καθώς και για την προστασία και βοήθεια του θύματος βίας με τη συμβολή ειδικών εκπαιδευτικών ψυχολόγων και προγραμμάτων στήριξης παιδιών.