Cyprus Fatherhood Initiative, ένα νέο κοινωνικό κίνημα
«Καταστροφικές οι συνέπειες για τη σχέση των μπαμπάδων με τα παιδιά, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις διαζυγίου, λόγω της απαρχαιωμένης διάκρισης των ρόλων των δύο φύλων, αναφορικά με τον γονεϊκό τους ρόλο»

«Τη δημιουργία μιας κουλτούρας, η οποία θα αναγνωρίζει έμπρακτα τη σημασία της θετικής και ενεργού εμπλοκής και των μπαμπάδων στις ζωές των παιδιών τους, και συνεπώς την αλλαγή της κυπριακής κοινωνίας προς το καλύτερο» επιδιώκει το νέο κοινωνικό κίνημα Cyprus Fatherhood Initiative, σύμφωνα με τον 35χρονο ιδρυτή του, δάσκαλο στην Πάφο, Μάριο Πανάου. Έχοντας ήδη πίσω του δύο χρόνια διαδικτυακής δράσης, μέσω της ομώνυμης ιστοσελίδας στο facebook, που δημιούργησε το 2013, το κίνημα «προσπαθεί να προωθήσει την πατρότητα, όχι μόνο ως υποχρέωση, αλλά και ως δικαίωμα, το οποίο μπορούν να απολαύσουν τα παιδιά και οι μπαμπάδες», ανέφερε χθες στη «Σ» ο κ. Πανάου. «Έτσι», πρόσθεσε, «προβάλλεται ο γονεϊκός ρόλος του πατέρα, ως ισότιμος με αυτόν της μάνας και ενθαρρύνεται η ενεργός και θετική εμπλοκή του στη ζωή των παιδιών του».

Ακολουθούν περισσότερες γυναίκες…
Ο Μ. Πανάου, που είναι επίσης ενεργό μέλος της Ομάδας Πρωτοβουλίας κατά της Γονικής Αποξένωσης (η οποία παρουσίασε τις θέσεις της στις 29 Ιουνίου 2015, στη συνεδρία της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, όπου συζητήθηκε για πρώτη φορά το φαινόμενο της γονικής αποξένωσης, όπως παρουσιάζεται στην Κύπρο), μας είπε ότι την ιστοσελίδα του Cyprus Fatherhood Initiative ακολουθούν περίπου 3 χιλιάδες άτομα, με 50-100 από αυτά να είναι ενεργά μέλη. Ανέφερε ως αξιοπρόσεκτο στοιχείο ότι «60% αυτών που ακολουθούν τη σελίδα μας στο facebook είναι γυναίκες. Περιλαμβάνονται ανάμεσά τους αποξενωμένες κόρες που έχασαν επαφή με τους πατέρες τους, μητέρες αποξενωμένων πατέρων, χωρισμένες ή και παντρεμένες γυναίκες, που επιδιώκουν περισσότερη συμμετοχή των συζύγων τους στην ανατροφή των παιδιών τους, κάποιοι από τους οποίους, δυστυχώς, έχουν τη νοοτροπία του ανατολίτη…».

Ένα εφαλτήριο επικοινωνίας
Όπως τόνισε ο κ. Πανάου, στον ιστότοπο του Cyprus Fatherhood Initiative συγκεντρώνεται υλικό από αρθρογραφία, ακαδημαϊκές έρευνες, το διαδίκτυο ή από τους χρήστες του, που αποτελεί σημείο αναφοράς για την πατρότητα, τον ενεργό και θετικό ρόλο που πρέπει να έχουν οι μπαμπάδες στις ζωές των παιδιών τους, αλλά και πώς αυτό θα γίνει κατορθωτό. Σημαντικό μέρος της σελίδας είναι, φυσικά, αφιερωμένο στα ίδια τα παιδιά - την ανατροφή, την εκπαίδευση, την ψυχαγωγία, την υγεία, την ψυχοκοινωνική τους εξέλιξη κ.ά. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο διαζύγιο, ένα οξύ κοινωνικό φαινόμενο το οποίο γνωρίζει ραγδαία αύξηση τα τελευταία χρόνια, με πολύ αρνητικές επιπτώσεις στους επηρεαζόμενους και γενικά στην κοινωνία. Δίνονται δε, κατευθυντήριες γραμμές ή/και προσφέρεται στήριξη, έτσι ώστε να αντιμετωπιστούν, ή να προληφθούν, όσο αυτό είναι δυνατόν, οι αρνητικές επιπτώσεις, τις οποίες δυστυχώς βιώνουν τα ίδια τα παιδιά…

Η σελίδα αυτή φιλοδοξεί να καταστεί ένα μέσο προβολής του δικαιώματος των παιδιών, να έχουν και τους δύο γονείς τους στις ζωές τους, αλλά και του δικαιώματος των μπαμπάδων να είναι ισότιμοι γονείς για τα παιδιά τους. Ως εκ τούτου, προωθείται η αλλαγή στον τρόπο αντιμετώπισης της πατρότητας από τον νόμο και την κοινωνία, σε όλες τις δομές της. Επιπλέον, η σελίδα αυτή επιδιώκει να καταστεί ένα εφαλτήριο επικοινωνίας για όλους όσοι ενδιαφέρονται για την πατρότητα, ανεξαρτήτως φύλου, με σκοπό τον γόνιμο διάλογο, τη δημοκρατική έκφραση απόψεων και τη δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών, έτσι ώστε η πατρότητα να προωθηθεί, για το καλό των παιδιών μας».

Ισότιμος ο γονεϊκός ρόλος
Κληθείς να περιγράψει την ταυτότητα του κινήματος, ο Μ. Πανάου μάς είπε μεταξύ άλλων τα εξής: «Είμαστε μια ομάδα ανθρώπων, ανεξαρτήτως φύλου και ηλικίας, που υποστηρίζει την ενεργό και θετική εμπλοκή των μπαμπάδων στις ζωές των παιδιών τους. Κάτι τέτοιο, φυσικά, δεν σημαίνει πως παραγνωρίζουμε τη σημασία που έχει αντίστοιχα η ενεργός και θετική εμπλοκή των μαμάδων! Αντιθέτως, προσπαθούμε να προωθήσουμε την ιδέα της ισότητας ανάμεσα στα δύο φύλα και ιδιαίτερα της ισότιμης αντιμετώπισης των δύο φύλων από όλους, όσον αφορά τον γονεϊκό τους ρόλο. Γιατί λοιπόν η σελίδα αυτή αναφέρεται ειδικά σε μπαμπάδες; Επειδή εντοπίζουμε, δυστυχώς, τόσο στην κοινωνία και κατά συνέπεια και στη νομοθεσία μια υποβάθμιση του γονεϊκού ρόλου του πατέρα, ενώ πεποίθησή μας είναι ότι κάτι τέτοιο δεν πρέπει να ισχύει - και ήδη δεν ισχύει για αρκετούς από εμάς.

Η παγιωμένη, απαρχαιωμένη διάκριση ρόλων ανάμεσα στα δύο φύλα οδηγεί αναπόφευκτα σε διακρίσεις και ανισότητες εις βάρος του ενός ή του άλλου φύλου, σε διάφορους τομείς. Οι ανισότητες αυτές εκφράζονται δυστυχώς και μέσα από τη νομοθεσία. Ειδικά για το θέμα του γονεϊκού ρόλου του πατέρα, η απαρχαιωμένη προσέγγιση της πλήρους διάκρισης των ρόλων των δύο φύλων αναφορικά με τον γονεϊκό τους ρόλο έχει συνέπειες καταστροφικές για τη σχέση των μπαμπάδων με τα παιδιά, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις διαζυγίου, όπου παρατηρείται μια κατάφωρη παραβίαση των δικαιωμάτων των παιδιών να έχουν και τους δύο τους γονείς, αλλά και των μπαμπάδων να είναι γονείς για τα παιδιά τους…».

Το δικαίωμα να είσαι γονιός
Μάριος Πανάου, Cyprus Fatherhood Initiative: «Ο νόμος περί γονέων και τέκνων του 1990 ορίζει ρητά πως “η γονική μέριμνα είναι καθήκον και δικαίωμα και των δύο γονιών”. Σε ποιο βαθμό όμως προστατεύεται πράγματι το δικαίωμα του οποιουδήποτε να είναι γονιός; Για να απαντηθεί το ερώτημα αυτό, θα γίνει αναφορά σε διάφορες περιπτώσεις που έχουν αποταθεί κοντά μας.

»*Πατέρας (εμείς έτσι τον θεωρούμε), μας πληροφόρησε ότι η φίλη του είχε μείνει έγκυος, αλλά η ίδια δεν ήθελε το παιδί κι έτσι προχώρησε σε έκτρωση, χωρίς ο ίδιος να επιθυμεί κάτι τέτοιο. Η ερωτική συνεύρεση των δύο έγινε με την απόλυτη συγκατάθεσή τους. Ήταν αδιαμφισβήτητο και από τους δύο ποιος ήταν ο πατέρας του παιδιού. Τελικά το ζευγάρι χώρισε, επειδή ο πατέρας δεν μπορούσε να αποδεχθεί αυτό που είχε γίνει, θεωρώντας το ως φόνο. Θεωρούμε πως από τη στιγμή που δεν τίθεται θέμα βιασμού, υγείας, ή βλάβης της κοινωνικής υπόστασης, τα γονικά δικαιώματα του πατέρα πρέπει να ξεκινούν από τη στιγμή της σύλληψης του παιδιού.

»*Παντρεμένο ζευγάρι βρέθηκε σε διάσταση. Ο ένας γονιός (δεν έχει σημασία εδώ αν είναι άντρας, ή γυναίκα), απαγορεύει στον άλλο γονιό να έχει επαφή με το παιδί. Όταν ο αποξενωμένος γονιός υποβάλει αίτηση στο δικαστήριο για να έχει επαφή με το παιδί, μπορεί να δει το παιδί του σε διάστημα μεγαλύτερο του ενός μηνός, γιατί το δικαστήριο μπορεί να ορίσει ακρόαση σε διάστημα πέραν του ενός μηνός.

»*Πατέρας που εμποδίζεται από την εν διαστάσει σύζυγό του να δει το παιδί τους, ζητά από το δικαστήριο προσωρινό διάταγμα επικοινωνίας με το παιδί. Το δικαστήριο, χωρίς να λάβει υπ' όψιν την ξεκάθαρη πράξη γονικής αποξένωσης από τη μάνα, δίνει τη φύλαξη του παιδιού στη μάνα και στον πατέρα τρία τρίωρα τη βδομάδα, με το παιδί του. Γιατί, αν και οι δύο γονείς δηλώνουν πρόθυμοι και ικανοί για κάτι τέτοιο, να μην ακολουθείται για τα προσωρινά διατάγματα η πολιτική τής από κοινού φύλαξης, μέχρι την τελική εκδίκαση μιας υπόθεσης γονικής μέριμνας;

»*Σε πολλές περιπτώσεις, όταν φτάνει ο καιρός της εκδίκασης μιας υπόθεσης γονικής μέριμνας, οι αντίδικοι φτάνουν σε “συμφωνία”, χωρίς να προχωρούν σε εκδίκαση. Η χρονοβόρα διαδικασία που ακολουθείται στα δικαστήρια, είναι η κύρια αιτία που κάνει πολλούς μπαμπάδες να δεχτούν εκβιαστικά να είναι “επισκέπτες”, αντί “γονείς” για τα παιδιά τους!

»*Σε άλλες περιπτώσεις, συντελείται παρακοή διαταγμάτων επικοινωνίας, αφού ο γονιός που έχει τη φύλαξη του παιδιού δεν αφήνει τον άλλο γονιό να έχει επαφή με το παιδί. Οι περιπτώσεις αυτές δείχνουν την αδυναμία του συστήματος να προστατέψει τα δικαιώματα γονιών και παιδιών, και καταλήγουν συχνά στη γονική αποξένωση.

»*Ο νόμος αναφέρει πως το δικαστήριο δύναται να λάβει υπ' όψιν τη γνώμη του ανηλίκου παιδιού, αν το παιδί είναι αρκετά μεγάλο σε ηλικία, όσον αφορά τη γονική μέριμνα για το παιδί. Τι γίνεται όμως στις περιπτώσεις γονικής αποξένωσης; Προστατεύονται πράγματι τα δικαιώματα του γονιού που αποξενώθηκε, αλλά και του ίδιου του παιδιού; Ή μήπως το ίδιο το παιδί έχει φτάσει πλέον σε σημείο που δεν αντιλαμβάνεται τα δικαιώματά του;

»*Έχουν αποταθεί σ' εμάς, ή έχουν περιέλθει στη γνώση μας και περιπτώσεις απαγωγών παιδιών, από τον ένα γονιό. Έχουμε υπ' όψιν μας περιπτώσεις γονιών που έχουν χρόνια ολόκληρα να δουν τα παιδιά τους, επειδή η σύμβαση της Χάγης του 1980 απλώς δεν εφαρμόζεται από την Κυπριακή Δημοκρατία!».