ΠΡΑΜΑΤΑ ΚΑΙ ΘΑΜΑΤΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΙ ΣΧΕΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΥ ΕΓΙΝΕ ΠΡΟΣΦΑΤΑ

Το χάος που επικρατεί στην κρατική μηχανή επιβεβαιώνεται, δυστυχώς, και στην περίπτωση των κρατικών οχημάτων, καθώς, σύμφωνα με την έρευνα, υπάρχει τεράστιο πρόβλημα, με το κράτος στην ουσία να μην ξέρει τι πληρώνει και για τι!

Το όφελος από μια ενιαία αντιμετώπιση του κρατικού στόλου, με κανόνες διαφάνειας, χρονιαίους στόχους βελτίωσης, θα είναι άμεσο, μετρήσιμο και τεράστιο σε εξοικονόμηση ποσών

Δεν υπάρχει λόγος περαιτέρω καθυστέρησης μιας ολοκληρωμένης μελέτης, αφού ο μόνος χαμένος σήμερα είναι ο φορολογούμενος πολίτης

Σε σύγκριση κόστους χρήσης οχημάτων, σε κρατικό τμήμα για 314 οχήματα το κόστος για έξοδα κίνησης ήταν 647 χιλιάδες ευρώ (μέσος όρος 2.060 ευρώ ανά όχημα), ενώ σε άλλη υπηρεσία για 108 οχήματα ήταν 701 χιλιάδες ευρώ (μέσος όρος 6.490 ευρώ ανά όχημα)

Μια ενδιαφέρουσα μελέτη για τον κρατικό στόλο οχημάτων εκπόνησε η ηλεκτρονική εφημερίδα «Offsite Auto» κατ’ εντολή του Δημοκρατικού Συναγερμού. Τα σημαντικά ευρήματά της είδαν πρόσφατα το φως της δημοσιότητας, με την κοινωνία και τους φορολογούμενους να ενημερώνονται για πρώτη φορά για τον τρόπο με τον οποίο η Κυπριακή Δημοκρατία καταγράφει και συντηρεί τα κρατικά αυτοκίνητα (Υπουργείων, Αστυνομίας, Ε.Φ. κ.λπ.) και άλλα οχήματα που ανήκουν σε Ημικρατικούς Οργανισμούς και την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Με αφορμή τη δημοσιοποίηση της εν λόγω έρευνας, η «Σ» επικοινώνησε με τον Υπεύθυνο της έρευνας και Διευθυντή της ηλεκτρονικής εφημερίδας «Offsite Auto», Στέλιο Κυθρεώτη (BSc, MBA), ο οποίος μας δήλωσε ότι η γενική εικόνα είναι πως σήμερα επικρατεί ένα χάος σε αρκετές υπηρεσίες, ενώ διαφάνηκε πως υπάρχει αδιαφάνεια σε αρκετά επίπεδα.

Παρά το γεγονός αυτό, ο κ. Κυθρεώτης εμφανίζεται πεπεισμένος πως με κάποιες κινήσεις, οι οποίες πρέπει να γίνουν άμεσα, το κράτος μπορεί να γλυτώσει εκατομμύρια ευρώ από την αγορά, χρήση και συντήρηση των οχημάτων. Θεωρεί δε απαράδεκτο να μην υπάρχει μια γενική καταγραφή του στόλου οχημάτων στο κράτος, να μην υπάρχουν στοιχεία, δηλαδή, για τον αριθμό των αυτοκινήτων που διαθέτει το κράτος, αλλά να υπάρχουν στοιχεία «στο περίπου».

Η έρευνα

Σύμφωνα με την έρευνα, τα οχήματα για τα οποία το κράτος έμμεσα ή άμεσα επωμίζεται το κόστος ξεπερνούν τις εννέα χιλιάδες. Σημειώνεται, ωστόσο, πως η επίσημη λίστα με τις Δημόσιες Υπηρεσίες, Τμήματα, Συμβούλια και Ημικρατικούς Οργανισμούς που ζητήθηκε από το κράτος για τους σκοπούς της μελέτης δεν ήταν επιβεβαιωμένη, είχε διπλοπερασμένες υπηρεσίες, άλλες που έκλεισαν αλλά και κάποιες που δεν περιλαμβάνονταν. Παρά το γεγονός αυτό, η μελέτη παρουσιάστηκε την περασμένη βδομάδα από τον κ. Κυθρεώτη, στην παρουσία του Προέδρου του ΔΗΣΥ Αβέρωφ Νεοφύτου, στον Υπουργό Μεταφορών Μάριο Δημητριάδη, με τον οποίο συζήτησαν τα ευρήματα μελέτης για τον κρατικό στόλο οχημάτων.

Ο κ. Κυθρεώτης παρουσίασε τα συμπεράσματα της δειγματοληπτικής καταγραφής του τρόπου με τον οποίο διαχειρίζονται σήμερα τα οχήματά τους διάφορες κρατικές υπηρεσίες, Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Ημικρατικοί Οργανισμοί και άλλοι φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Από τη μελέτη βγήκαν ξεκάθαρα συμπεράσματα και η βεβαιότητα ότι με τις σωστές κινήσεις, σε συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα, μπορούν να εξοικονομηθούν τεράστια ποσά από τη χρήση και τη συντήρηση των κρατικών οχημάτων.

Η συντήρηση και το κόστος

Βάσει, εξάλλου, των ευρημάτων, η συντήρηση των κρατικών οχημάτων γίνεται κυρίως στις εγκαταστάσεις της Ηλεκτρομηχανολογικής Υπηρεσίας (ΗΜΥ), ή της Αστυνομίας και του Στρατού αντίστοιχα. Στην ΗΜΥ εξυπηρετούνται περίπου δύο χιλιάδες κρατικά οχήματα. Οι διαδικασίες, ωστόσο, παρακολούθησης συντήρησης στην ΗΜΥ είναι πολύπλοκες και χρονοβόρες, αφού γίνονται σε μεγάλο βαθμό χειρόγραφα και με διάφορες μεθόδους, που διαφέρουν από υπηρεσία σε υπηρεσία.

Η συντήρηση των οχημάτων Ημικρατικών Οργανισμών και Αρχών Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι ένα τεράστιο θέμα, λόγω των διαφορετικών τρόπων, τους οποίους το κάθε τμήμα / οργανισμός χρησιμοποιεί. Για παράδειγμα, ο προϋπολογισμός εξόδων συντήρησης στην περίπτωση κάποιας υπηρεσίας για συντήρηση το 2013 ήταν 343 χιλιάδες ευρώ για 108 οχήματα (μέσο κόστος 3.182 ευρώ ανά όχημα), ενώ σε περίπτωση άλλης κρατικής υπηρεσίας τα αντίστοιχα ποσά στα έξοδα συντήρησης ήταν 780 χιλιάδες ευρώ για 1.249 οχήματα (μέσο κόστος 624 ευρώ ανά όχημα), αριθμοί που σίγουρα, αν συγκριθούν, χρήζουν περαιτέρω μελέτης, αφού υπάρχει τεράστια διαφορά σε μέσο κόστος συντήρησης ανά όχημα (έστω κι αν οι στόλοι αποτελούνται από διαφορετικές αναλογίες στις διάφορες ομάδες οχημάτων).

Αντίστοιχες διαφορές βρίσκει κανείς και σε συγκρίσεις κόστους χρήσης οχημάτων, καθώς σε κρατικό τμήμα για 314 οχήματα το κόστος για έξοδα κίνησης ήταν 647 χιλιάδες ευρώ (μέσος όρος 2.060 ευρώ ανά όχημα), ενώ σε άλλη υπηρεσία για 108 οχήματα ήταν 701 χιλιάδες ευρώ (μέσος όρος 6.490 ευρώ ανά όχημα).

Τα βασικά συμπεράσματα

Με βάση και τα ως άνω, τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης, που διενεργήθηκε από την «Offsite Auto», είναι τα ακόλουθα:

1. Δεν υπάρχει γενική καταγραφή όλων των οχημάτων κρατικών, Ημικρατικών Οργανισμών και Αρχών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η οποία θα πρέπει να δρομολογηθεί. Αφού ετοιμαστεί το «Μητρώο κρατικών οχημάτων», επιβάλλεται να υπάρχει ενιαία λίστα ελέγχου μεταξύ όλων των υπηρεσιών (π.χ. λειτουργικό κόστος ανά χιλιόμετρο ή ταυτοποίηση χιλιομετρικών αποστάσεων με συνολικό κόστος συντήρησης και διάφοροι άλλοι συγκρίσιμοι δείκτες). Και μόνο από αυτή τη σύγκριση, αναφέρει ο κ. Κυθρεώτης, θα χτυπήσουν «καμπανάκι» κάποια οχήματα ή υπηρεσίες που θα χρήζουν ελέγχου χρήσης ή συντήρησης.

2. Υπάρχουν τεράστια περιθώρια μείωσης του κόστους διαχείρισης στόλου κρατικών και λοιπών οχημάτων σε κάποιες υπηρεσίες που ελέγχθηκαν, έστω και δειγματοληπτικά. Θα πρέπει να ετοιμαστεί ένα ανεξάρτητο πλάνο από ιδιωτική εταιρεία σε συνεργασία με την ΗΜΥ, για να τεθούν οι δείκτες ελέγχου του στόλου οχημάτων για λιγότερο δαπανηρή διαχείριση στόλου βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα σε κάθε υπηρεσία.

3. Να επιβληθεί η χρήση συστήματος GPS -που έχει ήδη δρομολογηθεί για μέρος των κρατικών οχημάτων- και στους Ημικρατικούς Οργανισμούς και στις Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Με την εισαγωγή GPS θα υπάρχει έλεγχος στα δρομολόγια, στο κόστος ανά χιλιόμετρο, θα υπάρχει σύστημα εντοπισμού, στατιστικά κατά όχημα και οδηγό, ανάλυση διάρκειας, ταχύτητας και διαδρομής ταξιδίου και πολλά άλλα. Είναι απαράδεκτο να βλέπεις κρατικά οχήματα, για παράδειγμα έξω από γήπεδα ποδοσφαίρου τις Κυριακές, τα οποία θα έπρεπε να μην χρησιμοποιούνται για ιδιωτικούς σκοπούς. Το σύστημα GPS θα κόψει διά μιας αυτό το συνήθειο των όποιων έχουν «καλομάθει» να χρησιμοποιούν το κρατικό όχημα για ιδιωτική χρήση. Τη στιγμή που γίνεται προσπάθεια εξοικονόμησης από το κράτος, δεν μπορεί αυτό το κομμάτι των προϋπολογισμών (οχήματα) να εξακολουθήσει να λειτουργεί χωρίς έλεγχο.

4. Η δυνατότητα χρήσης αδιαφανών μεθόδων σε διάφορα στάδια της διαδικασίας σε κάποιους οργανισμούς είναι μεγάλη. Έχουν καταγραφεί αρκετά τέτοια συμπτώματα. Μόνο με τη διενέργεια συστηματικών ελέγχων ή την εφαρμογή ενιαίου συστήματος ανεξάρτητων παρατηρητών θα μπορεί να μειωθεί σημαντικά το κόστος διαχείρισης στόλου. Ακούσαμε για χρηματισμό, για μίζες, για εικονικές προσφορές για κατακύρωση της «φθηνότερης» και πολλά, τα οποία θα εκλείψουν με τον σωστό έλεγχο.

5. Το κράτος δεν έχει ασφαλιστική κάλυψη για τα οχήματά του, κάτι που θα πρέπει να μελετηθεί. Ούτε υπάρχει η σωστή καταγραφή των αποζημιώσεων, αφού τα χαρτιά δείχνουν μόλις 80.000 ευρώ από τα περίπου 4.200 οχήματα του κράτους, αριθμός που είναι εξωπραγματικά μικρός (βασικά φαίνεται ότι οι επιδιορθώσεις ζημιών περνιούνται στη συντήρηση).

6. Ο στόλος είναι σε πολλές υπηρεσίες «γερασμένος». Θα πρέπει σε ορισμένες περιπτώσεις, και ανάλογα με τη χρήση και το είδος οχήματος, να μελετηθεί η περίπτωση leasing.

7. Υπάρχει περιθώριο διαπραγμάτευσης με τις αντιπροσωπίες αυτοκινήτων, οι οποίες θα ήταν έτοιμες να κάνουν συμφωνίες εκπτώσεων σε ανταλλακτικά με το κράτος υπό συγκεκριμένους όρους.

8. Να γίνουν μελέτες και προτάσεις για πιθανό συμψηφισμό δρομολογίων, όπου είναι δυνατό, σε διάφορες υπηρεσίες.

9. Να ετοιμαστεί πρόγραμμα για σταδιακή απόσυρση των μεγάλου κυβισμού και μεγάλης ηλικίας οχημάτων αλλά και η σταδιακή ανανέωση του στόλου με νέα πιο σύγχρονα οχήματα, που θα οδηγήσουν σε εξοικονόμηση στη συντήρηση και στη χρήση.

Παρούσα και δω η γραφειοκρατία

Πέραν των προαναφερθέντων, μέσα από τη μελέτη φάνηκε πως υπάρχει ακόμη αρκετή γραφειοκρατία γύρω από τη διαχείριση οχημάτων στις διάφορες υπηρεσίες, ενώ η χρήση από εξουσιοδοτημένα άτομα και για εξουσιοδοτημένες διαδρομές/αποστολές δεν μπορεί να ελεγχθεί εύκολα ή πολλές φορές «καλύπτεται» από τους προϊστάμενους τμημάτων. Αυτό το φαινόμενο, που στοιχίζει στον κάθε φορολογούμενο πολίτη, μπορεί να εκλείψει με τη χρήση συστήματος GPS, του οποίου τα ευρήματα θα πρέπει να ελέγχονται από ιδιωτικό φορέα, από τον οποίο θα έρχονται και οι εισηγήσεις για την αντιμετώπιση της κάθε κατάστασης, στην ΗΜΥ του κράτους, που θα έχει την εξουσιοδότηση να επιβάλλει την όποια αλλαγή σε χρήση συντήρηση οχήματος.

Το όφελος από μια ενιαία αντιμετώπιση του κρατικού στόλου, με κανόνες διαφάνειας, χρονιαίους στόχους βελτίωσης, θα είναι άμεσο, μετρήσιμο και τεράστιο σε εξοικονόμηση ποσών, αναφέρει ο Στέλιος Κυθρεώτης. Δεν υπάρχει λόγος περαιτέρω καθυστέρησης, αφού ο μόνος χαμένος είναι ο φορολογούμενος πολίτης.

Η κακή νοοτροπία που χτίστηκε διαχρονικά μέσα από τις διάφορες κυβερνήσεις, η ελαφρότητα με την οποία ψηφίζονταν τα κονδύλια στους προϋπολογισμούς του κράτους, των Ημικρατικών Οργανισμών και των Δήμων, πρέπει να πάψει να υφίσταται. Αυτό μπορεί να γίνει μόνο με τη σωστή, ολοκληρωμένη καταγραφή και τον έλεγχο του στόλου των οχημάτων όλων των πιο πάνω υπηρεσιών. Σημειώνεται πως το Υπουργείο Μεταφορών θα αναμένει την πρόταση για διενέργεια ολοκληρωμένης μελέτης, με στόχο την καταγραφή, τον έλεγχο και το νοικοκύρεμα του στόλου κρατικών οχημάτων, με δεδομένο το όφελος του κράτους κατά εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ, ίσως και εκατομμύρια.