ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΙ ΠΟΥ ΕΧΑΣΑΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥΣ ΥΠΗΡΕΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ

Τιμημένοι και δοξασμένοι αυτοί που τάχθηκαν να φυλάνε Θερμοπύλες

Ως κοινωνία στοιχηματίζαμε πάλι με τους ίδιους μας τους εαυτούς για το επίπεδο της αθλητοπρέπειας και του πολιτισμού μας, στοίχημα το οποίο δεν καταφέραμε δυστυχώς να κερδίσουμε

Πάνε τέσσερα χρόνια από τότε. Ο χρόνος δεν χαρίζεται σε κανένα. Προχωρά αέναα, δεν σταματά. Κι όμως, για κάποιους σταμάτησε εκείνο το μαύρο πρωινό. Για τους ίδιους και για τους οικείους τους

Τα λόγια περιττεύουν, μερικές φορές δεν χωράνε καν, όταν μιλάς για ανθρώπινες υπάρξεις. Μιλάνε όμως τα ποιήματα και έτσι ένα απόσπασμα από τον Ρίτσο ίσως να αποτελεί την πιο ωραία κατακλείδα μας, ως ελάχιστος φόρος τιμής για τους ανθρώπους αυτούς

Ένας μεγάλος και ωραίος Έλληνας, απ’ τους μεγαλύτερους που γέννησε η πατρίδα που λέγεται Ελλάδα, έγραψε κάποτε πως τιμημένοι και δοξασμένοι αυτοί που στη ζωή τους όρισαν να φυλάνε Θερμοπύλες. Τιμημένοι και δοξασμένοι αυτοί που πρόταξαν με σθένος τα στήθη τους και έθεσαν υπεράνω της ζωή τους το δημόσιο συμφέρον. Αυτοί που κέρδισαν δικαίως μια θέση στο πάνθεον των ηρώων, αποδεικνύοντας περίτρανα ότι στη ζωή υπεράνω είναι η Πατρίδα και το ιερό καθήκον και ελπίζοντας πως θα υπάρχουν μιμητές των πράξεών τους. Αυτοί που απέδειξαν ότι τα πρόσκαιρα και τα ευτελή υποχωρούν μπροστά στα αιώνια και στις πανανθρώπινες αξίες.

Αυτοί που βάλανε σώμα και ψυχή στον άγιο αγώνα τάμα. Τιμημένοι και δοξασμένοι αυτοί που τάχθηκαν να φυλάνε τις όποιες Θερμοπύλες. Με αυτό το «μεγάλο» ποίημα επιλέγει η Αστυνομία Κύπρου να τιμήσει τα αγνοούμενα μέλη της και τους πεσόντες εν ώρα καθήκοντος, σε ένα ενδιαφέρον αρχείο που διατηρεί. Τα θύματα πολλά, και η λίστα μεγάλη, ξεκινά από την περίοδο της Τουρκοανταρσίας και την πραξικοπηματική περίοδο και καταλήγει μέχρι και τα πιο πρόσφατα θύματα, ανθρώπους που χάθηκαν άδικα κατά τη διάρκεια της φονικής έκρηξης στο Μαρί, ή τα «παιδιά των δρόμων», που σκοτώθηκαν στην άσφαλτο εν ώρα υπηρεσίας.

«Ανδρών επιφανών πάσα γη τάφος»

Η περίοδος πριν και μετά το πραξικόπημα ήταν ίσως από τις πιο θολές και βίαιες που πέρασε ποτέ η Κύπρος μετά την ανεξαρτησία της. Όσοι βίωσαν τα γεγονότα πριν και μετά το πραξικόπημα κάνουν λόγο για «αδέρφια που σκότωναν αδέρφια», για «γείτονες που πρόδιδαν γείτονες», ένα κεφάλαιο εμφύλιου σπαραγμού, το οποίο κανείς δεν θέλει να ξαναδιαβάσει. Μέσα σ’ αυτή τη σκούρα πραξικοπηματική περίοδο, έχασαν συνολικά τη ζωή τους 21 αστυνομικοί, όλοι εν ώρα καθήκοντος.

Οι πλείστοι εξ αυτών δολοφονήθηκαν από πυρά πραξικοπηματιών, σε περιπτώσεις κατάληψης των αστυνομικών σταθμών στους οποίους εργάζονταν, ενώ άλλοι σκοτώθηκαν στο πεδίο μάχης μεταξύ ανταλλαγής πυρών αστυνομίας και πραξικοπηματιών. Σε άλλες περιπτώσεις αστυνομικοί σκοτώθηκαν στην προσπάθεια απενεργοποίησης εκρηκτικών μηχανισμών που είχαν τοποθετηθεί είτε από την οργάνωση ΕΟΚΑ Β’ είτε από τους πραξικοπηματίες, κατά τη διάρκεια της περιόδου του πραξικοπήματος.

Στην περίοδο της τουρκικής εισβολής, το Αστυνομικό Σώμα μετρά επίσης ανθρώπινες απώλειες. Συγκεκριμένα, υπάρχουν οκτώ καταγεγραμμένα περιστατικά, κατά τα οποία μέλη της Δύναμης σκοτώθηκαν από τουρκικά πυρά κατά τη διάρκεια της πρώτης και δεύτερης εισβολής, μαχητές πρώτης γραμμής, καθώς υπηρετούσαν την πατρίδα, ενώ υπάρχουν ακόμη έξι μέλη, τα οποία υπηρετούσαν στην Αστυνομία Κύπρου κατά την περίοδο της εισβολής, των οποίων η τύχη αγνοείται και βρίσκονται μέχρι και σήμερα, σύμφωνα με το αρχείο της Αστυνομίας, στη λίστα των αγνοουμένων.

Αγώνας ΑΕΛ-ΑΠΟΕΛ - Νεκρός στο Τσίρειο

Ήταν μια μαύρη μέρα για το κυπριακό ποδόσφαιρο, απ’ αυτές που ζούμε συχνά σ’ αυτό τον τόπο. Αγώνας ΑΕΛ-ΑΠΟΕΛ στο Τσίρειο Στάδιο Λεμεσού. 26 Νοεμβρίου 2005. Ως κοινωνία στοιχηματίζαμε πάλι με τους ίδιούς μας τους εαυτούς για το επίπεδο της αθλητοπρέπειας και του πολιτισμού μας, στοίχημα το οποίο δεν καταφέραμε, δυστυχώς, να κερδίσουμε. Τα όσα διαδραματίστηκαν κατά τη διάρκεια του αγώνα και όσα ακολούθησαν αμαύρωσαν για ακόμα μια φορά την εικόνα του κυπριακού ποδοσφαίρου.

Η Αστυνομία διέθετε πληροφορίες για ενδεχόμενες συγκρούσεις, που οργάνωναν οι πυρήνες των οργανωμένων οπαδών των δύο αντίπαλων ομάδων και είχε προβεί στον αναγκαίο σχεδιασμό για να αποτρέψει τα σχέδιά τους. Σύμφωνα με τη δήλωση του τότε υπουργού Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης Δώρου Θεοδώρου, «με τη σύμφωνη γνώμη όλων των παραγόντων, η Αστυνομία έλαβε όλα τα ενδεδειγμένα μέτρα, με πρώτιστο και κυρίαρχο στόχο να μην έρθουν σε επαφή οι οπαδοί των ομάδων για να αποτραπεί η μεταξύ τους σύγκρουση, που υπό τις περιστάσεις θα έπαιρνε ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Και ο στόχος, σύμφωνα με την Αστυνομία, επετεύχθη».

Δυστυχώς όμως είκοσι λεπτά μετά το τέλος του αγώνα εκδηλώθηκαν πρωτοφανή φαινόμενα βίας, με αποτέλεσμα τον θάνατο του λοχία Μάριου Μαλέκκου από έμφραγμα, ένεκα της τεταμένης από μολότοφ κατάστασης. Ο άτυχος αστυνομικός άφησε πίσω του γυναίκα και παιδιά. Τα εν λόγω επεισόδια σηματοδοτήθηκαν και από τον τραυματισμό άλλων 27 ατόμων, πολιτών και αστυνομικών.

«Με μέτρο εσάς μετράμε το ανάστημά μας και το βρίσκουμε μικρό»

Τίποτα δεν προμήνυε τι θα ξημέρωνε για την Κύπρο εκείνο το πρωινό της 11ης Ιουλίου του 2011. Μαρί. Ναυτική Βάση Ευάγγελος Φλωράκης. Ξημερώματα. Ήταν όμορφο πρωινό. Εκεί στη Ναυτική Βάση με θέα τη θάλασσα. Ακόμα και η θάλασσα ήταν ήρεμη. Ο χρόνος σταμάτησε στις 4.27 ακριβώς. Έκρηξη σε κιβώτια που περιείχαν πυρίτιδα. Μετά την έκρηξη το χάος. Σ’ αυτό το χάος χάθηκαν και δώδεκα λεβέντες. Οι έξι εξ αυτών, παιδιά της Πυροσβεστικής Δύναμης Κύπρου. Ανήκαν στη μεγάλη οικογένεια της Αστυνομίας.

Ξεψύχησαν στο πεδίο της μάχης, εν ώρα υπηρεσίας, ταγμένοι στο καθήκον. Kι όμως δεν ήξεραν τι τους περίμενε. Κανείς δεν ήξερε. Κανένας ανθρώπινος νους δεν μπορούσε να το συλλάβει. Αρχιλοχίας Ανδρέας Παπαδόπουλος, πυροσβέστης Βασίλης Κρόκος, πυροσβέστης Σπύρος Τταντής, πυροσβέστης Παναγιώτης Θεοφίλου, αρχιπυροσβέστης Γιώργος Γιακουμή, πυροσβέστης Αδάμος Αδάμου. Όλοι τους ανακηρύχθηκαν ήρωες.

Πάνε τέσσερα χρόνια από τότε. Ο χρόνος δεν χαρίζεται σε κανένα. Προχωρά αέναα, δεν σταματά. Κι όμως, για κάποιους σταμάτησε εκείνο το μαύρο πρωινό. Για τους ίδιους και για τους οικείους τους. Πολλοί έκαναν λόγο για τη χειρότερη τραγωδία μετά το 1974. Σε πρόσφατο μνημόσυνο εις μνήμην των θυμάτων της τραγωδίας του Μαρί, ο Αναπληρωτής Διευθυντής της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Μάρκος Τράγκολας ανέφερε ότι «αν και έχουν περάσει ήδη τέσσερα χρόνια, η μνήμη των συναδέλφων που έχασαν τη ζωή τους εν ώρα επιτέλεσης του ιερού καθήκοντος ποτέ δεν πρόκειται να ξεχαστεί και πάντα θα τιμάται».

Υπηρετώντας το καθήκον

Σε άλλες διαφορετικές περιπτώσεις μέλη της Αστυνομίας έχασαν τη ζωή τους στην προσπάθειά τους να διατελέσουν όσο πιο καλά μπορούσαν το καθήκον τους. Συνολικά δέκα μέλη της Δύναμης σκοτώθηκαν εν ώρα καθήκοντος, οι πλείστοι εξ αυτών στην άσφαλτο, μέλη της Τροχαίας Δύναμης Κύπρου, ελέγχοντας την τροχαία κίνηση.

Αξίζει να αναφερθεί ότι στον μήνα που διανύουμε, Ιούλιο του 2015, τρεις αστυνομικοί τραυματίστηκαν εν ώρα καθήκοντος, σε διαφορετικά περιστατικά που έλαβαν χώρα σε διάρκεια μιας βδομάδας. Στην πρώτη περίπτωση μέλη της Αστυνομίας, που βρίσκονταν στην περιοχή της Επίχωσης στη Λεμεσό και διενεργούσαν ελέγχους στο πλαίσιο συντονισμένης επιχείρησης για εκστρατεία που αφορά των περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμο, σταμάτησαν για έλεγχο δύο πρόσωπα, τα οποία διέφυγαν του ελέγχου τους και τράπηκαν σε φυγή.

Στην καταδίωξη που ακολούθησε, 41χρονος αστυνομικός, που οδηγούσε υπηρεσιακό όχημα, χτυπήθηκε από διερχόμενο όχημα το οποίο οδηγούσε 59χρονος και τραυματίστηκε ευτυχώς ελαφρά. Σε δεύτερο περιστατικό που συνέβη εντός της ίδιας μέρας, μέλος της αστυνομίας, ενώ επέδιδε εξώδικη καταγγελία σε 24χρονη για υπερβολική ταχύτητα, τραυματίστηκε από το αυτοκίνητο της ιδίας, καθώς άρπαξε από το χέρι του αστυνομικού το εξώδικο και εκκίνησε απότομα, με αποτέλεσμα ο 44χρονος να μην προλάβει να απομακρυνθεί και να τραυματιστεί από τον δεξιό πίσω τροχό του αυτοκινήτου.

Ευτυχώς ο τραυματισμός και του δεύτερου αστυνομικού δεν ήταν σοβαρός. Στην τρίτη και πιο πρόσφατη περίπτωση, αστυνομικός που επέβαινε σε υπηρεσιακή μοτοσυκλέτα, στην Πάφο, κάτω από συνθήκες οι οποίες δεν έχουν εξακριβωθεί ακόμη, συγκρούστηκε με 43χρονο οδηγό. Και οι δύο τους διακομίστηκαν τραυματισμένοι στο νοσοκομείο, ενώ ο αστυνομικός παραμένει ακόμη στο νοσοκομείο, με την κατάστασή του να χαρακτηρίζεται σοβαρή αλλά εκτός κινδύνου.

Κλείνοντας, τα λόγια περιττεύουν, μερικές φορές δεν χωράνε καν όταν μιλάς για ανθρώπινες υπάρξεις, για ανθρώπινη υπέρβαση, για ανδρειωμένους. Μιλάνε όμως τα ποιήματα, και έτσι ένα απόσπασμα από τον Γιάννη Ρίτσο ίσως να αποτελεί την πιο ωραία κατακλείδα μας, ως ελάχιστος φόρος τιμής για τους ανθρώπους που δίνουν τη ζωή τους για το χρέος.

«Όταν σφίγγουν το χέρι, ο ήλιος είναι βέβαιος για τον κόσμο.
Όταν χαμογελάνε, ένα μικρό χελιδόνι φεύγει μέσ' από τ’ άγρια γένια τους.
Όταν κοιμούνται, δώδεκα άστρα πέφτουν απ’ τις άδειες τσέπες τους.
Όταν σκοτώνονται, η ζωή τραβάει την ανηφόρα
με σημαίες και με ταμπούρλα».
Γ. Ρίτσος

*Tα στοιχεία, όπως επίσης και οι φωτογραφίες που χρησιμοποιούνται, είναι από το Αρχείο της Αστυνομίας Κύπρου για τους πεσόντες και τα αγνοούμενα μέλη της.