22α Ιουλίου-Ευρωπαϊκή Ημέρα για τα Θύματα Εγκλημάτων Μίσους
Η Πολιτεία οφείλει να θεσπίσει μέτρα για προστασία από ξενοφοβικές πρακτικές, δηλώνει ο Επίτροπος Εθελοντισμού

Ήταν 22 Ιουλίου, σαν και σήμερα, τέσσερα χρόνια πριν, το 2011, ώρα 17:26, ακριβώς όταν ένας άγνωστος, ενδεδυμένος με στολή αστυνομικού, εισέβαλε σε κατασκήνωση της νεολαίας του κυβερνώντος εργατικού κόμματος, που γινόταν στο νησί Ουτόγια της Νορβηγίας, και άρχισε να πυροβολεί ακατάπαυστα. Είχε προηγηθεί δύο ώρες νωρίτερα η έκρηξη βόμβας σε περιοχή του Όσλο, όπου βρίσκονταν διάφορα κυβερνητικά κτίρια, καθώς και το γραφείο του Πρωθυπουργού της χώρας. Εβδομήντα εφτά άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, ενώ ο Πρωθυπουργός της Νορβηγίας έκανε λόγο για «τη χειρότερη εθνική τραγωδία που έπληξε την χώρα μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο».

Για τον σχεδιασμό και την εκτέλεση των δύο επιθέσων κατηγορήθηκε ο Νορβηγός υπερεθνικιστής και, όπως αποδείχθηκε στη συνέχεια, νεοναζιστής Άντερς Μπέριγκ Μπρέιβικ. Το εν λόγω έγκλημα θεωρήθηκε ένα από τα βιαιότερα «εγκλήματα μίσους» στην ιστορία του 21ου αιώνα. Γι' αυτόν το λόγο, η 22α Ιουλίου καθιερώθηκε ως Ευρωπαϊκή Ημέρα για τα Θύματα Εγκλημάτων Μίσους, εις μνήμην των 77 σφαγιασθέντων του νησιού Ουτόγια.

Έγκλημα μίσους το μακελλειό στην Τουρκία;
Παραμονή της επετείου τιμής για τα θύματα εγκλημάτων μίσους, συγκλονίζει η επίθεση αυτοκτονίας που σημειώθηκε προχθές στην τουρκική πόλη Σουρούτς, που βρίσκεται στα σύνορα με τη Συρία, σε απόσταση δέκα χιλιομέτρων από το κουρδικό Κομπανί. Η επίθεση σημειώθηκε σε πολιτιστικό κέντρο της περιοχής, όπου είχαν συγκεντρωθεί πολλοί νέοι, κυρίως φιλοκουρδικών και αριστερών οργανώσεων, που επεδίωκαν να περάσουν τα σύνορα με τη Συρία για να συμμετάσχουν στην ανοικοδόμηση του Κομπανί, που ισοπεδώθηκε στη μάχη μεταξύ των Τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτους και των Κούρδων της Συρίας. Η αποτρόπαια αυτοκτονική επίθεση άφησε πίσω της τραγικό απολογισμό θυμάτων.

Ο αριθμός των νεκρών ανέρχεται στους 30, ενώ άλλοι 100 τραυματίστηκαν, 20 από τους οποίους βρίσκονται σε κρίσιμη κατάσταση, σύμφωνα με τον περιφερειάρχη της πόλης Σουρούτς. Όλοι τους αποτελούν θύματα εγκλημάτων μίσους, μιας και η επίθεση αποδίδεται, σύμφωνα με τον Πρωθυπουργό της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου, στους λεγόμενους «μαχητές» του Ισλαμικού κράτους, της οργάνωσης ISIS. Λίγο αργότερα, σημειώθηκε και δεύτερη έκρηξη, η οποία προκλήθηκε από παγιδευμένο αυτοκίνητο στο γειτονικό Κομπανί, κατά την οποία έχασαν τη ζωή τους δύο άτομα.

Τι θεωρείται έγκλημα μίσους
Ως έγκλημα μίσους νοείται η σωματική ή λεκτική επίθεση εις βάρος ενός ατόμου η οποία υποκινείται από προκαταλήψεις εναντίον του εν λόγω ατόμου, εξαιτίας συγκεκριμένου χαρακτηριστικού, κυρίως λόγω κοινωνικών προκαταλήψεων, οι οποίες υποκινούνται από τον ρατσισμό, την ξενοφοβία, τη θρησκευτική μισαλλοδοξία και έχουν στόχο την αναπηρία ενός ατόμου, τον γενετήσιο προσανατολισμό ή την ταυτότητα του φύλου του. Ο Επίτροπος Εθελοντισμού και Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων Γιάννης Γιαννάκη αναφέρει, σε σχετική ανακοίνωσή του επί του θέματος, ότι «είναι σημαντικό να ληφθούν από την Πολιτεία, σε συνεργασία με εθελοντικές και μη κυβερνητικές οργανώσεις, περαιτέρω μέτρα για καταπολέμηση του εν λόγω φαινομένου. Η κοινωνία δεν πρέπει να έχει τον ρόλο ενός απλού παρατηρητή», προσθέτει.

«Οι πολίτες οφείλουν να κινητοποιηθούν και να ευαισθητοποιηθούν, μιας και τίθεται θέμα καταπάτησης θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων», καταλήγει. Σύμφωνα με τον ίδιο, λίγα είναι τα κράτη που έχουν αναπτύξει κάποιου είδους στρατηγική για την εξάλειψη φαινομένων εγκλημάτων μίσους, και ακόμα λιγότερα αυτά που ασχολούνται με την ανάπτυξη υπηρεσιών στήριξης των θυμάτων και μεθόδων σωφρονισμού των θυτών.

Ο κ. Γιαννάκη αναφέρει, επίσης, πως στις 29 Σεπτεμβρίου 2014, η Ολομέλεια της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης ενέκρινε την έκθεση της Σουηδής βουλευτού του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος Μαριέτα ντε Πουρμπάιχ-Λούντιν, για τον νεοναζισμό, και κάλεσε πολιτικούς και βουλευτές να αντικρούσουν την άνοδο και τις πρακτικές του νεοναζισμού στην Ευρώπη, εκθέτοντας το πρόβλημα δημοσίως, με σαφήνεια, απορρίπτοντας και καταδικάζοντας τη νεοναζιστική ιδεολογία και πρακτική.

«Εγκληματικός» αντίκτυπος
Σύμφωνα με έκθεση του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι πιο ευάλωτοι στόχοι είναι οι μειονοτικές ομάδες, οι μεταναστευτικές κοινότητες και οι ΛΟΑΤ κοινότητες. Παράλληλα, στην έκθεση αναφέρεται ότι εγκλήματα που υποκινούνται από το μίσος και την προκατάληψη συμβαίνουν σε κάθε χώρα της Ευρώπης, μεταξύ αυτών και η Κύπρος.

Αξίζει να αναφερθεί ότι, σύμφωνα με αναφορές ερευνών που γίνονται μεταξύ των θυμάτων, πολλά από τα εγκλήματα μίσους που γίνονται δεν καταγγέλλονται, κυρίως επειδή φαίνεται να συμβαδίζουν με τα πρότυπα της κοινωνίας στην οποία συμβαίνουν. Είναι επιτακτική, επομένως, ανάγκη κάθε πολιτείας, να εφαρμόζει πρακτικές αντιμετώπισης τέτοιων φαινομένων, τα οποία έχουν σημαντικό αντίκτυπο και αποτελούν σοβαρή απειλή για τα ανθρώπινα δικαιώματα, τόσο σε ατομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο.