Ημερίδα για τη μεταναστευτική πολιτική της Ε.Ε.
Μια ενδιαφέρουσα συζήτηση στην Αθήνα, για την τεράστια ροή μεταναστών και προσφύγων στην Ελλάδα, με τη συμμετοχή Κυπρίων εκπροσώπων οργανισμών και δημοσιογράφων

«Ζούμε μια κρίση μέσα στην κρίση», τόνισε η Αναπληρώτρια Υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής της Ελλάδας, Αναστασία Χριστοδουλοπούλου, συνοψίζοντας τη συζήτηση για την τεράστια ροή μεταναστών και προσφύγων από τρίτες χώρες στην Ελλάδα, τους τελευταίους μήνες. Μιλούσε την περασμένη Παρασκευή (19 Ιουνίου 2015), σε ημερίδα, με θέμα τη μεταναστευτική πολιτική της Ε.Ε., που διοργανώθηκε στην Αθήνα από το Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Κύπρο, το Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ελλάδα, και την Αντιπροσωπία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα, με τη συμμετοχή του Επιτρόπου Μετανάστευσης, Εσωτερικών Υποθέσεων και Ιθαγένειας της Ε.Ε. Δημήτρη Αβραμόπουλου, του Δημάρχου Αθηναίων Γιώργου Καμίνη, Ελλαδιτών και Κυπρίων ευρωβουλευτών και δημοσιογράφων, ακαδημαϊκών και εκπροσώπων μη κυβερνητικών οργανισμών.

Η Αναστασία Χριστοδουλοπούλου ζήτησε την έκτακτη οικονομική στήριξη της Ευρώπης για την αντιμετώπιση του μεταναστευτικού, για το οποίο διαφάνηκε ότι υπάρχουν διαφορετικές πολιτικές προσεγγίσεις - εκεί που συμφώνησαν όλοι όσοι πήραν το λόγο, είναι ότι πρόκειται για ένα φαινόμενο που θα μείνει και θα απασχολεί την Ελλάδα και την Ευρώπη, για τα επόμενα χρόνια.

Μια σταγόνα στον ωκεανό
Η Αναπληρώτρια Υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής αναφέρθηκε στην ποσόστωση για την ανακατανομή προσφύγων από την Ελλάδα σε άλλες χώρες και είπε ότι είναι ανεπαρκής η πρόταση για προώθηση 16 χιλιάδων προσφύγων στα επόμενα δύο χρόνια, από τους 50 χιλιάδες πρόσφυγες, που κατέφυγαν στη χώρα. Είπε ότι «το να δώσουμε 16 χιλιάδες είναι μια σταγόνα στον ωκεανό». Έκανε επίσης αναφορά σε «κίνδυνο κατάρρευσης» της Υπηρεσίας Ασύλου στην Ελλάδα, στα προβλήματα υποστελέχωσης που αντιμετωπίζει και στην αδυναμία προσλήψεων, «γιατί τις υπαγορεύει το μνημόνιο».

Από την πλευρά του, ο Δήμαρχος Αθηναίων Γιώργος Καμίνης επεσήμανε ότι «για πρώτη φορά οι χώρες του ευρωπαϊκού νότου αισθάνονται ότι το πρόβλημα των μεταναστευτικών ροών, που αντιμετωπίζουν, συζητείται στο πλαίσιο της Ε.Ε.». Πρόσθεσε ότι «είμαστε μια μικρή χώρα κι αυτήν τη στιγμή το βάρος των προσφύγων και των μεταναστών που δεχόμαστε, είναι τρομακτικά δυσανάλογο». Αναφέρθηκε ιδιαίτερα στον τεράστιο μεταναστευτικό πληθυσμό της Αθήνας και είπε σε δραματικό τόνο, ότι η ελληνική πρωτεύουσα ζητά βοήθεια από τις άλλες ελληνικές πόλεις, για ανακατανομή του προσφυγικού πληθυσμού.

Εξάλλου, ο Δημοτικός Σύμβουλος και Πρόεδρος του Συμβουλίου Ένταξης Μεταναστών του Δήμου Αθηναίων, Λευτέρης Παπαγιαννάκης, παρατήρησε ότι «η επανάληψη, από κάποιους ομιλητές, του όρου “παράνομοι μετανάστες”, δεν βοηθά σε τίποτα, αλλά ταΐζει το τέρας της μισαλλοδοξίας και του ρατσισμού». Ανέφερε ότι «η Αθήνα έχει πολλές ιδιαιτερότητες, λόγω της θέσης της και ως πρωτεύουσα της χώρας. Όλα τα νόμιμα και όλα τα παράνομα, που αφορούν τους μετανάστες και το προσφυγικό ρεύμα, γίνονται εδώ κι αυτό καθιστά την Αθήνα κέντρο διαμεσολάβησης». Μίλησε για τα «τεράστια προβλήματα της στέγασης, της αργής διεκπεραίωσης των υποθέσεων και της γραφειοκρατίας» και είπε ότι «θα πρέπει ν’ αρχίσουμε να μιλάμε για πολιτικές ένταξης, αφού υπάρχει μεγάλος αριθμός προσφύγων που θα μείνουν στην Ελλάδα, θα έχουν ανάγκη φροντίδας και δικαιώματα πολύ σημαντικά και δυστυχώς σε αυτόν τον τομέα, η Ελλάδα είναι πολύ πίσω».

Πόλεμος κατά των διακινητών
«Η Ευρώπη έχει κηρύξει τον πόλεμο κατά των διακινητών των μεταναστών και προσφύγων», ανέφερε ο Επίτροπος Μετανάστευσης, Εσωτερικών Υποθέσεων και Ιθαγένειας της Ε.Ε., Δημήτρης Αβραμόπουλος, υπεραμυνόμενος των πολιτικών της Ένωσης, στο θέμα αυτό. Υποστήριξε ότι η Ελλάδα «βρίσκεται στον σωστό δρόμο αντιμετώπισης του μεταναστευτικού», ότι «στόχος των νέων προτάσεων της Κομισιόν δεν είναι μια Ευρώπη-φρούριο» και ότι «άνοιξε ένα παράθυρο, για αναθεώρηση του συστήματος του Δουβλίνου, σχετικά με την εξέταση των αιτήσεων ασύλου».

Ανέφερε ότι, «πιο πριν, η πολιτική στην Ευρώπη ήταν αποσπασματική και κατακερματισμένη, ενώ με τη νέα Επιτροπή του Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, συστάθηκε για πρώτη φορά χαρτοφυλάκιο για τη μετανάστευση». Πρόσθεσε πως «ό,τι δεν έγινε τα τελευταία 20 χρόνια, έγινε σε έξι μήνες με την κατάθεση της πρότασης για τη νέα πολιτική».

Η Ελίζα Βόζενμπεργκ, ευρωβουλευτής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και της Νέας Δημοκρατίας, μίλησε στο ίδιο πνεύμα και αναφέρθηκε σε επικείμενη μετεγκατάσταση προσφύγων εντός της Ε.Ε. και επανεγκατάσταση από τρίτες χώρες, προς την Ε.Ε. Απέδωσε τις δυσκολίες στην υλοποίηση των προτάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στην απουσία αλληλεγγύης από τα κράτη μέλη που αντιδρούν, όπως η Γαλλία, η Βρετανία, η Αυστρία, η Ουγγαρία και η Σουηδία.

Ο ευρωβουλευτής Νότης Μαριάς, από την Ομάδα των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών, είπε ότι με 50 χιλιάδες πρόσφυγες στην Ελλάδα και με ασφυκτική πίεση από πλευράς δανειστών, είναι αμφίβολο κατά πόσον μπορεί να υπάρξει βιώσιμη κοινωνική κατάσταση στην Ελλάδα και υποστήριξε ότι «πρέπει να καταργηθεί το σύστημα του Δουβλίνου, που εγκλωβίζει χιλιάδες μετανάστες στη χώρα».

Κυκλώματα μαύρης εργασίας
Διαφορετική ήταν η προσέγγιση του ευρωβουλευτή της Ομάδας της Προοδευτικής Συμμαχίας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών και του Ποταμιού, Μιλτιάδη Κύρκου, που είπε ότι «ο μόνος δρόμος για να βγει η Ελλάδα από την κρίση, περνάει μέσα από την Ευρώπη, η οποία πρέπει να στηρίξει τις περιοχές πρώτης γραμμής».

Πρόσθεσε και τα εξής: «Oι μετανάστες δεν εμφανίζονται ξαφνικά στα παράλιά μας και μετά εξαφανίζονται. Ένα μεγάλο μέρος τους γίνονται εργάτες γης και δουλεύουν στη μαύρη εργασία, μόλις περάσουν από τα σύνορα, από κυκλώματα δουλεμπορίας. Κυκλώματα μαύρης εργασίας τούς προσφέρουν τη δουλειά που θέλουν, για να ξεπληρώσουν τα χρήματα που κόστισε η μεταφορά τους. Πρόκειται για κυκλώματα που τους εκμεταλλεύονται και για το οποίο έχουμε τεράστια ευθύνη και εμείς κι ας κάνουμε πως δεν το βλέπουμε, παρά μόνο αν έχουμε κάποια ακραία φαινόμενα ρατσισμού. Εμείς τους χρησιμοποιούμε, εμείς γεμίζουμε τους οίκους ανοχής όλης της χώρας, με κοπέλες θύματα του trafficking, που πολλές περνούν και μέσα από μεταναστευτικές ροές και κάνουμε πως δεν το βλέπουμε. Ζουν δίπλα μας, ακριβώς γιατί εμείς έχουμε επιλέξει να τους χρησιμοποιήσουμε με αυτόν τον τρόπο. Απαιτώ λοιπόν από την ελληνική Κυβέρνηση να φερθεί με υπευθυνότητα»
.
Ο πόλεμος, η βασική αιτία
Ο ευρωβουλευτής της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς και του ΑΚΕΛ, Τάκης Χατζηγεωργίου, στη δική του, ιδιαίτερη τοποθέτηση, που όπως είπε, αντιμετωπίζει το ζήτημα «όχι από μια σκοπιά αριστερής αγκύλωσης, αλλά από τη σκοπιά της λογικής», αναφέρθηκε «στους εκπροσώπους εδώ της Ε.Ε., οι οποίοι νομίζω ότι αποφεύγουν την λέξη πόλεμος. Αλλά όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν αγγίζει αυτό το ζήτημα, δεν τολμά να το αναφέρει ως βασική αιτία των μεταναστευτικών ροών των σημερινών καιρών, νομίζω ότι θα δυσκολευτεί και στη συνέχεια να το επιλύσει στον βαθμό που μπορεί να επιθυμεί. Και αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η Ε.Ε. είναι ταυτισμένη στρατιωτικά με τις ΗΠΑ.

Νομίζω ότι η Ευρώπη δεν κατάφερε να επικοινωνήσει πολιτικά με τις ΗΠΑ και να δώσει την εικόνα που έχει αυτή, για τον τρόπο λειτουργίας κρατών της Μέσης Ανατολής. Πού να καταλάβουν τώρα οι Αμερικάνοι τι σημαίνουν φυλές και τρόποι λειτουργίας του κράτους της Λιβύης. Ή του Ιράν, ή του Ιράκ. Εμείς, ένεκα γεωγραφικής εγγύτητας, θα μπορούσε και έπρεπε να είχαμε δώσει αυτήν την πολιτική πληροφόρηση, έτσι ώστε να αποφευχθούν, στον βαθμό που θα μπορούσαν, οι πόλεμοι, οι οποίοι διώκουν τους ανθρώπους από τις χώρες τους.

Ο ΙΣΙΣ (Ισλαμικό Κράτος), κατά την άποψή μου, αξιοποιείται και χρησιμοποιείται, για να υπάρξει παραχάραξη των συνόρων στην περιοχή. Και θεωρώ ότι προκαλεί βεβαίως ένα ρεύμα μεταναστευτικών ροών, η δράση αυτής της εγκληματικής οργάνωσης, αλλά δεν πιστεύω ότι προωθείται η προσπάθεια αντιμετώπισής του, στα σημεία που έπρεπε, γνωρίζοντας ότι οι ΗΠΑ αξιοποιούν την παρουσία του στην περιοχή. Η έλευση μεταναστών δημιουργεί ρατσισμό και ξενοφοβία. Και εδώ είναι ένα πρόβλημα που έχει να παίξει ρόλο η παιδεία. Έτσι ώστε να κατανοήσουν τα νέα παιδιά, που είναι οι αυριανοί πολίτες, τις αιτίες που προκαλούν αυτά τα προβλήματα, τις δυσκολίες και την αντιμετώπισή τους, και γιατί πρέπει και οφείλει η Ευρώπη να κοιτάξει αυτό το ζήτημα, από την όσο πιο ανθρωπιστική σκοπιά γίνεται».

Η πολιτική ανθρωπιστικής διαχείρισης
Η Αναπληρώτρια Επικεφαλής του Γραφείου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Κύπρο, Αλεξάνδρα Ατταλίδου, ανέφερε ότι η μετανάστευση δεν αποτελεί έργο ενός μόνο κράτους μέλους και η διαχείριση αυτού του σύνθετου προβλήματος απαιτεί συντονισμό και συνεργασία των μελών της Ένωσης. Είπε ότι και η Κύπρος δέχεται μεταναστευτικές πιέσεις στις κατεχόμενες περιοχές, μέσω Τουρκίας, και ότι το πρόβλημα δεν μπορεί να επιλυθεί, χωρίς τη λύση του Κυπριακού.

Στη μετακίνηση των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών στην Κύπρο, αναφέρθηκε και ο Άριστος Τσιάρτας, Επικεφαλής της Εθνικής Αρχής κατά των Διακρίσεων στην Κύπρο, επισημαίνοντας ότι «το κυπριακό παράδειγμα έχει πολλά συγγενή, αλλά και πολλά διακριτά χαρακτηριστικά, από το ελλαδικό». Πρόσθεσε ότι «η εθνική στατιστική υπηρεσία στην Κύπρο, στην τελευταία γενική έρευνα πληθυσμού, κατέγραψε τον Δεκέμβρη 2011, μια έντονη δημογραφική αλλαγή στα δεδομένα της Κύπρου, αφού το 25% του πληθυσμού της Κύπρου είναι μεταναστευτικής προέλευσης, ενώ 15% του πληθυσμού στα σχολεία είναι μεταναστευτικής προέλευσης.

Την περασμένη εβδομάδα τέλειωσαν οι αγώνες των μικρών κρατών Ευρώπης και, οι μισοί που κέρδισαν μετάλλια, είναι μεταναστευτικής προέλευσης. Η συζήτηση για τη μετανάστευση, την ένταξη των μεταναστών, την ιθαγένεια, ένα θέμα έντονα φορτισμένο ιδεολογικά και εθνικά, διεξάγεται στην Κύπρο, υπό τις ιδιαίτερες συνθήκες του κυπριακού προβλήματος. Η Κύπρος, σε αντίθεση με τις χώρες του ευρωπαϊκού νότου, δεν μπήκε ποτέ στη διαδικασία της νομιμοποίησης - ένα θέμα που δένεται, βεβαίως, με τα ανοιχτά ζητήματα του κυπριακού προβλήματος και των εποίκων. Δεν το έχει αγγίξει, δυστυχώς, κανείς μέχρι σήμερα, είναι ανοιχτό και συζητείται έντονα αυτόν τον καιρό στις διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό, όπου υπάρχει μια νέα πρωτοβουλία επίλυσής του.

Είναι γεγονός ότι και στην Κύπρο, η μετανάστευση έχει αλλάξει τα δημογραφικά δεδομένα - ανέφερε προηγουμένως ο Επίτροπος, ότι η έννοια της μετανάστευσης είναι γραμμένη στο DNA των Ελλήνων. Η έννοια της προσφυγιάς είναι χαραγμένη στο DNA των Κυπρίων, είναι συνδεδεμένη και με τα γεγονότα του 1974, έντονα φορτισμένη ιδεολογικά, εθνικά, ιστορικά και πολιτικά και επηρεάζει μέχρι σήμερα τη μετακίνηση των προσφύγων. Εμείς, ως Ανεξάρτητη Εθνική Αρχή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, θεωρούμε ότι η διαχείριση του προσφυγικού και μεταναστευτικού ζητήματος, ευτυχώς δεν έχει ξεφύγει από τον έλεγχο και -δύσκολα μεν- τυγχάνει μιας ορθολογικής μεταχείρισης στην Κύπρο. Δεν είχαμε μεγάλο ρεύμα προσφύγων και μπορεί να γίνει γι’ αυτό, μια ευρύτερη συζήτηση στην Ε.Ε., που έχει να κάνει με την πρόθεση, να γίνει δύσκολη η ζωή, σε όσους καταφεύγουν στην Ε.Ε., για να μην ακολουθήσουν και άλλοι...».

Ο κ. Τσιάρτας έθεσε το ζήτημα «της αναγκαιότητας μιας πολιτικής ένταξης των μεταναστών, που θα πρέπει να συζητηθεί με ψυχραιμία και νηφαλιότητα. Μιας πολιτικής ανθρωπιστικής διαχείρισης, ως ενός σύνθετου φαινομένου και όχι ως ενός σοβαρού προβλήματος, που παράγει τις διαδικασίες της τρομοκράτησης και της φοβίας, που κατακλύζει μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Στην Κύπρο, επείγει να επιλυθεί το θέμα ενός μεγάλου αριθμού παράτυπων μεταναστών, κοινωνικά αποκλεισμένων, περιθωριοποιημένων και πάρα πολύ ευάλωτων.

Ο Sami -και ευχαριστώ τον Τάκη Χατζηγεωργίου για την αναφορά- είναι ένας συμμαθητής του γιου μου, που προχθές πρώτευσε στο σχολείο, οι γονείς του οποίου έχουν στην Κύπρο ένα παράτυπο καθεστώς, ενώ είναι ενταγμένοι στην κυπριακή κοινωνία. Έχουμε πολλά τέτοια παραδείγματα, που πρέπει να διαχειριστούμε. Η ένταξη των μεταναστών στις κοινωνίες μας είναι ένα από τα πιο επείγοντα ζητήματα, αφορά τη συνοχή των κοινωνιών μας και θα πρέπει να ανταποκριθούμε σε αυτήν την πραγματικότητα που αλλάζει και εμπλουτίζει τις κοινωνίες μας».

Η έμφυλη διάσταση της μετανάστευσης
Τζόζι Χριστοδούλου, συντονίστρια πολιτικής, της μη κυβερνητικής οργάνωσης Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου (MIGS): «Η τοποθέτησή μου αφορά μια διάσταση που δεν έχει προσεγγιστεί σήμερα - αν ρίξουμε μια έμφυλη ματιά στις στατιστικές, θα δούμε ότι η πλειοψηφία των μεταναστών στην Ευρώπη και παγκοσμίως είναι γυναίκες, σε ένα ποσοστό πέραν του 50%. Το 98% των θυμάτων σεξουαλικής εκμετάλλευσης είναι μετανάστριες γυναίκες και βλέπουμε γενικότερα ότι η οικονομία στην Ευρώπη σήμερα βασίζεται σε έναν βαθμό στις μετανάστριες οικιακές εργαζόμενες. Δυστυχώς, στις ομιλίες σήμερα, δεν ακούσαμε πώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εντάσσουν την έμφυλη διάσταση στις πολιτικές. Αναγνωρίζουμε ότι άντρες μετανάστες και γυναίκες μετανάστριες έχουν διαφορετικές ανάγκες και θα θέλαμε να δούμε πώς αυτές αντιμετωπίζονται».

«Όταν ξημερώνει, αναρωτιέμαι πού ανήκω»…
Δήμητρα Μάλλιου, μετανάστρια από την Αλβανία: «Ήρθα στην Ελλάδα νέα και είμαι γιαγιά… ήρθα στο συνέδριο, να καταθέσω μια ερώτηση, κατάθεση ψυχής: όταν ξημερώνει, αναρωτιέμαι πού ανήκω, μετά από 25 χρόνια παραμονής στην Ελλάδα. Ασχολούμαι καθημερινά για 20 χρόνια με τους μετανάστες και το ερώτημα πού ανήκουμε, είναι υπαρκτό - ούτε εδώ, ούτε εκεί... Το θέμα της ταυτότητας, το πώς νιώθει κανείς σε μια άλλη χώρα, είναι πολύ σημαντικό. Κατανοώ τον δύσκολο ρόλο της Ελλάδας στην Ε.Ε. και την ιδιαιτερότητα του μεταναστευτικού προβλήματος που έχει η Ελλάδα. Από την άλλη, λέω ότι πρέπει να είμαστε ρεαλιστές, να καταλαβαίνουμε πολύ βαθιά και ανθρώπινα, πως έχουμε ανάγκη ο ένας τον άλλο. Κι εμείς οι μετανάστες κάνουμε αρκετά, αλλά δεν φεύγουμε από την Ελλάδα. Αυτό τι σημαίνει; Σημαίνει ότι εδώ, είναι καλύτερα από την πατρίδα μας…».

Η κυρία Μάλλιου έθιξε το θέμα της ανασφάλιστης εργασίας των μεταναστριών στην Ελλάδα και ευχαρίστησε την Τζόζι Χριστοδούλου, που έδωσε την έμφυλη διάσταση της μετανάστευσης και της εκμετάλλευσης των μεταναστριών. Όπως είπε, «το trafficking τα τελευταία χρόνια έχει πάρει και άλλη μορφή, μέσα στα σπίτια - η εμπορία γυναικών που είναι στο σπίτι “για όλες τις δουλειές”. Ποιες καλές πρακτικές υπάρχουν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, για αντιμετώπιση του προβλήματος της μαύρης εργασίας των γυναικών οικιακών εργαζομένων;».