ΑΝΤΙΘΕΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΦΕΡΕ Η ΥΠΕΡΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΠΝΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

Οι εταιρείες εισαγωγέων καπνικών προϊόντων αξιώνουν τη μείωση της φορολογίας το συντομότερο, αφού το κράτος έχει χάσει αντί να κερδίσει από αυτό το μέτρο

Η αύξηση της φορολογίας συνέτεινε στη ραγδαία αύξηση του λαθρεμπορίου, κυρίως από τα κατεχόμενα, ενώ έβλαψε σημαντικά την εθνική οικονομία, την αγορά και τον κλάδο εισαγωγέων καπνικών προϊόντων, καθώς και τους καταναλωτές

Απώλεια εσόδων Δημοσίου λόγω λαθρεμπορίου
2013 6 εκ.
2014 7 εκ.
2015 14 εκ.*

*εκτιμήσεις.

Πωλήσεις τσιγάρων (εκ. τεμάχια)
-Νόμιμη αγορά
2012 1.654
2013 1.476
2014 1.348

-Λαθραία αγορά
2012 6
2013 140
2014 230

Πωλήσεις καπνού (τόνοι)
-Νόμιμη αγορά
2012 349
2013 172
2014 171

-Λαθραία αγορά
2012 ---
2013 140
2014 140

Πτώση πωλήσεων
Περίπτερα -24%
Επιχειρήσεις εισαγωγής -30%

Κόστος πακέτου τσιγάρων
Στη Δημοκρατία: 3,8 ευρώ
Στα κατεχόμενα: 3 ευρώ
Από τρίτες χώρες: 1 ευρώ

Κόστος καπνού για στριφτά
Στη Δημοκρατία τα 25 γρ. πωλούνται έξι ευρώ
Στα κατεχόμενα τα 50 γρ. πωλούνται πέντε ευρώ

Τέλη 2012. Η Βουλή ψηφίζει σε νόμο κυβερνητικό νομοσχέδιο που προέβλεπε την επιβολή ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καπνικά προϊόντα. Με τον εν λόγω νόμο επιβλήθηκε αύξηση της φορολογίας των καπνικών προϊόντων κατά 9% στα τσιγάρα και 150% στον καπνό για στριφτά τσιγάρα. Έτσι, ένα μέσο πακέτο τσιγάρων από 3.70 ευρώ ανήλθε στα 3.90 ευρώ, ενώ μία τσέπη καπνού των 25 γραμμαρίων από 3.40 ευρώ ανήλθε στα 5.80 ευρώ.

Δύο και πλέον χρόνια μετά τη σχετική απόφαση, τα αποτελέσματα δεν είναι τα αναμενόμενα. Κι αυτό, γιατί το κράτος δεν κατόρθωσε καμία χρονιά να επιτύχει τον στόχο του για αύξηση των εσόδων από τα καπνικά προϊόντα κατά 40 εκατομμύρια τον χρόνο. Τουναντίον, η αύξηση της φορολογίας συνέτεινε στη ραγδαία αύξηση του λαθρεμπορίου, κυρίως από τα κατεχόμενα, ενώ έβλαψε σημαντικά την εθνική οικονομία, την αγορά και τον κλάδο εισαγωγέων καπνικών προϊόντων, καθώς και τους καταναλωτές.

Οι επιπτώσεις αναλυτικά

Ειδικότερα, η νομοθεσία προτάθηκε και ψηφίστηκε, μιας και το κράτος επεδίωκε να αυξήσει τα έσοδά του. Στόχος ήταν η συλλογή σαράντα εκ. ευρώ από τους πρόσθετους φόρους. Ο νόμος όχι μόνο δεν πέτυχε τους δημοσιονομικούς στόχους αλλά συρρίκνωσε και τα υπάρχοντα έσοδα. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται οι εισαγωγείς καπνικών προϊόντων, η συνολική απώλεια εσόδων για το Δημόσιο, ως αποτέλεσμα της έκρηξης του λαθρεμπορίου, λόγω της υπερφορολόγησης, έφτασε τα έξι εκατομμύρια ευρώ το 2013, επτά εκ. ευρώ για το 2014, ενώ εκτιμάται σε δεκατέσσερα εκ. ευρώ για το 2015.

Την ίδια ώρα, λόγω της υπερφορολόγησης, τα έτη 2013 και 2014 η αγορά απώλεσε όγκο 310 εκατομμυρίων τσιγάρων και 175 τόνων καπνού, ενώ η συνολική πτώση του τζίρου της αγοράς καπνικών προϊόντων ξεπέρασε το 25%. Εκτιμάται, μάλιστα, ότι οι απώλειες του νόμιμου εμπορίου προς όφελος του λαθρεμπορίου για την περίοδο 2013-2014 ανήλθαν στα 89 εκ. ευρώ. Βάσει δε στοιχείων του Τμήματος Τελωνείων, ο όγκος νόμιμης αγοράς σε εκατομμύρια τσιγάρα ανήλθε το 2012 στο 1,654, το 2013 σε 1,476 και το 2014 σε 1,348, ενώ οι υπολογιζόμενες λαθραίες εισαγωγές σε εκ. τσιγάρα ανήλθαν σε έξι το 2012, σε 140 το 2013 και σε 230 το 2014.

Την ίδια ώρα, ο όγκος νόμιμης αγοράς καπνού για στριφτά τσιγάρα σε τόνους ανήλθε το 2012 σε 349, το 2013 σε 172 και το 2014 σε 171, ενώ οι υπολογιζόμενες λαθραίες εισαγωγές ανήλθαν σε 140 τόνους το 2013 και σε 140 τόνους το 2014. Εξάλλου, τα περίπτερα, που στηρίζουν την επιβίωσή τους στα καπνικά προϊόντα, παρατηρούν την κατανάλωση να αγγίζει το -24%, ενώ ανάλογα υψηλές είναι και οι απώλειες στον τζίρο τους. Οι εισαγωγικές επιχειρήσεις τσιγάρων και καπνού βλέπουν τις συνολικές πωλήσεις τους να κατρακυλούν έως και -30%. Η πτώση των εσόδων από τον καπνό είναι ο κυριότερος παράγοντας ασφυξίας των περιπτέρων, ενώ η πτώση των πωλήσεων φέρνει αναπόφευκτα απώλεια θέσεων εργασίας σε κάθε τμήμα του κλάδου.

Στα υψηλά δώματα…

Εξάλλου, ο νόμος βλάπτει τον πολίτη ως φορολογούμενο και ως καταναλωτή. Ως καταναλωτής υποχρεώνεται πλέον να αγοράζει τα καπνικά του προϊόντα ακριβότερα. Ωθείται έτσι στην προμήθειά τους από άλλες πηγές, από τις οποίες μπορεί να βρίσκει το ίδιο προϊόν έως και στο ένα τρίτο της τιμής. Την ίδια στιγμή, πλήθος παράνομων δικτύων λαθρεμπορίας δημιουργούνται, ανταποκρινόμενα στην γκρίζα αγορά. Ενδεικτικά αναφέρουμε πως τον Απρίλιο του τρέχοντος έτους ένα πακέτο τσιγάρα οικονομικής κατηγορίας πωλείτο στη χώρα μας προς 3.80 ευρώ, στα κατεχόμενα προς τρία ευρώ και σε τρίτες χώρες μόλις 1.80 ευρώ, ενώ για τα στριφτά τσιγάρα στη Δημοκρατία τα 25 γραμμάρια κοστίζουν έξι ευρώ, ενώ στα κατεχόμενα τα 50 γραμμάρια κοστίζουν πέντε ευρώ.

Σε σύγκριση με τις χώρες της Ευρώπης, σύμφωνα με στοιχεία της Ε.Ε., η Κύπρος κατέχει την πέμπτη πιο υψηλή φορολογία στον καπνό στριφτού (μέσος όρος Ε.Ε. 27 χωρών 101 ευρώ ανά κιλό, Κύπρος 150 ευρώ ανά κιλό) και από τις υψηλότερες στη φορολογία των τσιγάρων. Επίσης διαθέτει τη δεύτερη χειρότερη σχέση φορολογίας μεταξύ καπνού για στριφτά και τσιγάρων (μέσος όρος Ε.Ε 27 στο 77%, Κύπρος στο 123%).

Τα αιτήματα των εισαγωγέων

Με γνώμονα τα προαναφερθέντα, και με στόχο την προστασία της νόμιμης αγοράς της Κυπριακής Δημοκρατίας, οι εταιρείες καπνικών προϊόντων αξιώνουν άμεσο εξορθολογισμό της υφιστάμενης φορολογίας των καπνικών προϊόντων και εφαρμογή του κατάλληλου φορολογικού πλαισίου, ώστε να διασφαλίζεται η νόμιμη αγορά και να προστατεύονται τα δημόσια έσοδα και η βιωσιμότητα του νόμιμου εμπορίου. Επιπλέον, για την παρεμπόδιση του παράνομου εμπορίου, αξιώνουν θέσπιση αυστηρότερης νομοθεσίας, καθώς και εντατικοποίηση της αστυνόμευσης και των ελέγχων σε όλες τις εισόδους της χώρας.

Στο αίτημα των εισαγωγέων καπνικών προϊόντων, αξίζει να σημειωθεί, μέχρι στιγμής δεν βρίσκει πρόσφορο έδαφος, αφού η Κυβέρνηση δεν φαίνεται διατεθειμένη, προς το παρόν, να αγγίξει ένα τέτοιο θέμα, παρά το γεγονός πως προ οκταμηνίας, περίπου, είχαν διαρρεύσει στον Τύπο πληροφορίες που ήθελαν την Κυβέρνηση να προχωρεί στη μείωση του φόρου στα στριφτά προϊόντα στο 120% από 150% που είναι σήμερα.

Πολλές οι κατασχέσεις

Τους πρώτους πέντε μήνες του έτους το Τμήμα Τελωνείων, σε ελέγχους του είτε σε υποστατικά, είτε σε οδοφράγματα και στην Πύλα προχώρησε στην κατάσχεση πέραν των 169 χιλιάδων τεμαχίων τσιγάρων (8.450 πακέτα) και 185, περίπου, κιλών καπνού για στριφτά τσιγάρα. Αναλυτικότερα, τον Ιανουάριο, το Τμήμα Τελωνείων κατέσχε από υποστατικό στο Δάλι δεκατρείς κούτες τσιγάρων των 200 τεμαχίων, 33 πακέτα τσιγάρων των είκοσι τεμαχίων και ένα πακέτο των πενήντα γραμμαρίων καπνού για στριφτά τσιγάρα, ενώ από τα οδοφράγματα κατέσχε 3.780 τεμάχια τσιγάρων και 12,155 κιλά καπνού. Την ίδια περίοδο προχώρησε και στην κατάσχεση 2.980 τεμαχίων τσιγάρων και 4,675 κιλών καπνού από άτομα που εξέρχονταν του χωριού Πύλα.

Τον Φεβρουάριο κατέσχε σε οδοφράγματα 5.660 τεμάχια τσιγάρων και 25 κιλά καπνού, ενώ από την Πύλα 4.820 τεμάχια τσιγάρων, 11,9 κιλά καπνού και πέντε τεμάχια πούρων. Τον Μάρτιο οι κατασχέσεις άγγιξαν τις 80.130 τεμάχια τσιγάρων και τα 42 κιλά καπνού, ενώ κατασχέθηκαν εβδομήντα πούρα και 180 κιλά καπνού για ναργιλέ. Τον Απρίλιο κατασχέθηκαν συνολικά 46.680 τεμάχια τσιγάρων και 56 κιλά καπνού για στριφτά τσιγάρα καθώς και 207 πούρα. Τέλος, τον περασμένο Μάιο κατασχέθηκαν 21.780 τεμάχια τσιγάρων, 33 κιλά καπνού για στριφτά τσιγάρα και 110 πούρα.