Σοκαρισμένοι οι κρατικοί αρμόδιοι, στη Βουλή
Διαπιστώνονται παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Κύπρο, σε τομείς όπως η εκπαίδευση και η ελευθερία της έκφρασης, εξαιτίας της οικονομικής κρίσης

Προφανώς σοκαρισμένοι και με αναφορές σε «αυθαίρετα» συμπεράσματα ή «υπερβολές» και «λανθασμένα στοιχεία», οι εκπρόσωποι αρμόδιων Υπουργείων και άλλων κρατικών υπηρεσιών, συζήτησαν στη χθεσινή συνεδρία της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, την έκθεση της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (LIBE), που διαπιστώνει σωρεία παραβιάσεων θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Κύπρο, το τελευταίο διάστημα, σε τομείς όπως η εκπαίδευση, η υγεία, η δικαιοσύνη και η ελευθερία της έκφρασης, εξαιτίας της οικονομικής κρίσης.

Η έκθεση, για τις επιπτώσεις της κρίσης, είχε ανατεθεί για λογαριασμό της LIBE, από τη Διεύθυνση Δικαιωμάτων των Πολιτών και Συνταγματικών Υποθέσεων σε 7 χώρες μέλη που πλήγηκαν περισσότερο - Κύπρος, Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία, Ιρλανδία, Βέλγιο και Πορτογαλία. Συγγραφέας της έκθεσης για την Κύπρο (παρόλο που δεν αναφέρθηκε το όνομά της στη διάρκεια της συζήτησης), είναι η Κορίνα Δημητρίου, νομικός εμπειρογνώμονας και ερευνήτρια σε πεδία όπως τα θεμελιώδη δικαιώματα, ο ρατσισμός, οι διακρίσεις, η μετανάστευση, το άσυλο, το εργατικό δίκαιο και η σωματεμπορία στην Κύπρο.

«Από τα συμπεράσματα της έκθεσης, προκύπτει ότι η σαρωτική καταπάτηση δεν έχει να κάνει μόνο με τα οικονομικά δικαιώματα των πολιτών και με την κατακρήμνιση του βιοτικού επιπέδου τους, αλλά και με την καταπάτηση κοινωνικών δικαιωμάτων τους, στην προσπάθεια να καταπνιγούν οι αντιδράσεις στα μέτρα λιτότητας», παρατήρησε η βουλευτής του ΑΚΕΛ Σκεύη Κουκουμά, που μαζί με τους συναδέλφους της Στέλλα Μισιαούλη και Πανίκο Σταυριανό ενέγραψαν το θέμα αυτό, για συζήτηση, στην κοινοβουλευτική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Οι κυβερνητικές αμφισβητήσεις
Να σημειώσουμε ότι οι εκπρόσωποι των κρατικών φορέων δήλωσαν πως δεν είχαν χρόνο να μελετήσουν την έκθεση σε βάθος - παρόλο που αυτή παραδόθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Μάρτιο 2015 και στη συνέχεια στην κυπριακή Βουλή. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Σοφοκλής Φυττής, ανακοίνωσε ότι οι αρμόδιες δημόσιες υπηρεσίες ανέλαβαν να τη διεξέλθουν με προσοχή και, σε ένα μήνα, να υποβάλουν στην Επιτροπή τις παρατηρήσεις τους. Στη διάρκεια της συζήτησης, ο κ. Φυττής σχολίασε ότι «τα περισσότερα στοιχεία της έκθεσης είναι σωστά», ενώ η Στέλλα Μισιαούλη παρατήρησε ότι «αυτά που περιγράφει η έκθεση, δεν είναι μακριά από την πραγματικότητα».

Από τη Στατιστική Υπηρεσία της Κύπρου, η λειτουργός Κούλια Ονησιφόρου δεν αμφισβήτησε τα στατιστικά στοιχεία που παραθέτει η έκθεση, αλλά χαρακτήρισε «αυθαίρετα» τα συμπεράσματά της. Ο Κωνσταντίνος Καρμέλλος από το Υπουργείο Εσωτερικών είπε ότι «εκθέσεις αυτού του είδους ανατίθενται σε ιδιώτες εμπειρογνώμονες, οι οποίοι δεν περιμένουμε ότι θα είναι επιεικείς με τις κρατικές υπηρεσίες». Από το Υπουργείο Παιδείας και το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, η Παυλίνα Χατζηθεοδούλου εξέφρασε «ενδοιασμούς» για κάποια σημεία της έκθεσης, που αφορούν το συσσίτιο στο σχολείο, το κλείσιμο σχολείων και τη μείωση των τάξεων και περιπτώσεις κατά τις οποίες παιδιά αναγκάζονται να περπατούν μεγάλες αποστάσεις, μέχρι το σχολείο τους, αφού οι γονείς δεν μπορούν να πληρώνουν το λεωφορείο για τη μεταφορά τους.

Για «υπερβολές» της έκθεσης μίλησε η Δρ Μυρτώ Αζίνα, εκ μέρους του Υπουργείου Υγείας, που υπεραμύνθηκε της κυβερνητικής πολιτικής και υποστήριξε ότι «είμαστε το καλό παράδειγμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την αναδιοργάνωση στον τομέα της Υγείας». Σε διάλογο που αναπτύχθηκε για το ζήτημα των εμβολιασμών των παιδιών, η βουλευτής της ΕΔΕΚ Ρούλα Μαυρονικόλα, αναφέρθηκε σε πληροφορίες, ότι λόγω της οικονομικής κρίσης, οι πολίτες κάνουν επιλεκτικούς εμβολιασμούς στα παιδιά τους. Η Δρ Αζίνα είπε ότι στα κρατικά κέντρα εμβολιασμού και στις σχολιατρικές υπηρεσίες χορηγούνται δωρεάν εμβόλια σε όλα τα παιδιά, αλλά έκανε αναφορά σε μια «πανευρωπαϊκή, αν όχι και παγκόσμια, τάση, να μην εμβολιάζονται κάποια παιδιά, λόγω του ότι οι γονείς ακολουθούν την Ομοιοπαθητική». Η Στέλλα Μισιαούλη πληροφόρησε στο σημείο αυτό, ότι ο ιδιωτικός τομέας χορηγεί δύο εμβόλια που δεν χορηγεί το κράτος (για ηπατίτιδα Α΄ και για ανεμοβλογιά) και ότι «κάποιοι πολίτες δεν έχουν χρήματα να κάνουν τα εμβόλια αυτά».

«Προσπαθούμε να βρούμε λύσεις»
Η λειτουργός του Τμήματος Εργασίας Μαρίνα Ρήγου ισχυρίσθηκε ότι «η έκθεση δεν αγγίζει σε βάθος την οικονομική κρίση, την απασχόληση, την ανεργία και τις επιπτώσεις της στην Κύπρο. Είμαστε γνώστες της ανεργίας, γνωρίζουμε ότι οι πολίτες υποφέρουν, τους βλέπουμε κάθε μέρα… υπάρχει, όντως, κόσμος που πεινά, που δυσκολεύεται πάρα πολύ να βρει εργασία. Έχει αυξητικές τάσεις η μακροχρόνια ανεργία, αλλά η νεανική ανεργία άρχισε να σταθεροποιείται. Από τα στοιχεία που έχουμε για την εγγεγραμμένη ανεργία τον Απρίλιο 2015, προκύπτει ότι κατέβηκε ο αριθμός, κάτω από 40 χιλιάδες, για πρώτη φορά από τον Νοέμβριο 2012, ενώ από τον Απρίλιο 2014, κάθε μήνα, η εγγεγραμμένη ανεργία μειώνεται σταθερά».

Από το Υπουργείο Οικονομικών, ο Ηλίας Μαλλής παρατήρησε μεταξύ άλλων ότι «η έκθεση έχει πολιτική χροιά και εμείς προσπαθούμε να βρούμε λύσεις στα προβλήματα», προσθέτοντας ότι «το Υπουργείο Οικονομικών προσπαθεί να επαναφέρει την κυπριακή οικονομία στον σωστό δρόμο».

Περί «αστυνομικής βαρβαρότητας»
Φανερά ενοχλημένος από την έκθεση της Κορίνας Δημητρίου, ιδιαίτερα σε σχέση με το δικαίωμα έκφρασης, ότι «πρέπει να ληφθούν μέτρα για αντιμετώπιση της αστυνομικής βίας ενάντια στους μετανάστες», παρουσιάστηκε στη συνεδρία της Επιτροπής ο Γιώργος Καράς, από την Ανεξάρτητη Αρχή Διερεύνησης Παραπόνων και Ισχυρισμών κατά της Αστυνομίας. «Διερωτώμαι πού βρήκαν τα στοιχεία και πώς συνετάχθη αυτή η έκθεση, εφόσον δεν ζήτησαν στοιχεία από εμάς και δεν αναφέρεται πουθενά στην έκθεση, η Αρχή. Είναι παράδοξο, ότι ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων και της Απάνθρωπης ή Ταπεινωτικής Μεταχείρισης ή Τιμωρίας (CPT) και άλλες Επιτροπές, ζητούν από εμάς στοιχεία για τις εκθέσεις τους, σε αυτή την έκθεση δεν αναφέρεται πουθενά η Ανεξάρτητη Αρχή Διερεύνησης Παραπόνων και Ισχυρισμών κατά της Αστυνομίας, παρόλο που κάνει αναφορά σε εκθέσεις της CPT. Και διερωτώμαι γιατί».

Ο κ. Καράς έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην παρατήρηση της έκθεσης, ότι «οι διοικητικές και αστυνομικές πρακτικές δεν άλλαξαν στη μετά την κρίση περίοδο, με την αστυνομική βαρβαρότητα και την αυταρχική συμπεριφορά να επιφυλάσσονται για τους μετανάστες». Χαρακτήρισε το απόσπασμα αυτό «γενικότητα, αν όχι αυθαίρετο, από τη στιγμή που δεν βγαίνει από τα στατιστικά στοιχεία». Ο κ. Καράς συμφώνησε με σχόλιο του Σοφοκλή Φυττή, ότι ο χαρακτηρισμός «αστυνομική βαρβαρότητα», στην έκθεση, «είναι βαριά έκφραση».

«Δεν είναι συνηθισμένοι να βλέπουν εκθέσεις»…
Καλέσαμε την Κορίνα Δημητρίου, συγγραφέα της επίμαχης έκθεσης LIBE για την Κύπρο, να μας πει τη δική της πρώτη αντίδραση, στη συζήτηση που έγινε χθες στην κοινοβουλευτική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και μας πληροφόρησε ότι εργάστηκε για την έκθεση, ουσιαστικά μέσα στο 2014. Ανέφερε ότι οι εκτιμήσεις που καταγράφονται σε αυτήν δεν είναι δικές της, αφού, όπως επεσήμανε, υπάρχουν παραπομπές σε ευρωπαϊκά όργανα ή σε οργανώσεις, συνδέσμους και επιτροπές, εντός Κύπρου. «Σίγουρα δεν ξεκίνησα από τη θέση ότι θέλω να δυσφημήσω το κράτος προνοίας», συνέχισε και πρόσθεσε:

«Στην Κύπρο, πολλοί δεν είναι συνηθισμένοι να βλέπουν εκθέσεις εμπειρογνωμόνων και να τις συζητούν. Θεωρούν ότι οι πάντες έχουν στόχο να τους εκθέσουν... Να προσθέσω και κάτι άλλο. Όταν έγραφα την έκθεση, τα μέτρα λιτότητας δεν είχαν ακόμα αφήσει το πραγματικό τους αποτύπωμα, αφού πολλά από αυτά, μόλις είχαν υιοθετηθεί - όπως π.χ. το ΕΕΕ. Πάντως, είμαι πεπεισμένη ότι τα μέτρα λιτότητας δεν έχουν επιφέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα, σε ό,τι αφορά τα δημόσια οικονομικά, πέρα από την ανθρώπινη δυστυχία που προκάλεσαν. Νομίζω ότι δεν έχουμε μειώσει το δημόσιο έλλειμμα, με όλα αυτά τα μέτρα που πήραμε. Ό,τι κερδήθηκε από τις περικοπές, πρέπει να καταβληθεί στους άνεργους που έχουν δημιουργήσει, ενώ έχουν αυξηθεί οι ασθενείς, που αποτείνονται στη δημόσια υγεία»...