ΤΟ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟ ΔΙΑΖΥΓΙΟ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ

Η συστημική ψυχοθεραπεύτρια, ψυχολόγος Δρ Αριστονίκη Θεοδοσίου Τρυφωνίδου μίλησε στη «Σ» για τις επιπτώσεις που επιφέρει όχι μόνο το διαζύγιο, αλλά και η συνύπαρξη δύο ατόμων που πλέον δεν μπορούν να είναι μαζί

Η κρίση αξιών συνέτεινε στο να χάσουν πολλοί το νόημα τού να είναι μαζί. Από σύγχρονες έρευνες διαφαίνεται ότι τα ζευγάρια χωρίζουν γιατί δεν παντρεύονται ενσυνείδητα, γιατί διασαλεύονται οι ισορροπίες της σταθερότητας και της αλλαγής, της αυτονομίας και της συντροφικότητας, της κυριαρχίας και της υποταγής

ΣΗΜΑΤΑ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Το ζευγάρι είναι καλό να αναρωτηθεί:
-ποιο είναι το πρόβλημα
-αν ήταν πρόσωπο -το πρόβλημα- ποια ιστορία θα διηγείτο για το ίδιο
-τι συντείνει ώστε να μεγαλώσει
-αν δεν υπήρχε αυτό το πρόβλημα, ποια κατάσταση θα το αντικαθιστούσε καλύτερα
-θα μπορούσε το ζευγάρι να πορευτεί χωρίς αυτό το πρόβλημα

Οι σχέσεις σήμερα παρουσιάζονται πολύ ευάλωτες και εύθραυστες μπροστά σε προβλήματα της καθημερινότητας. Η διάλυση της σχέσης και του γάμου φαίνεται να είναι η πρώτη επιλογή των ατόμων, που θεωρούν ότι δεν μπορούν να συνυπάρξουν με το μέχρι πρότινος άλλο τους μισό. Από την άλλη μεριά, μεγάλη μερίδα πληθυσμού επιλέγει να μείνει στη σχέση του, όχι για να παλέψει για αυτήν, αλλά για να μεγαλώσει «σωστά» τα παιδιά που έφερε στον κόσμο, αποφεύγοντας να τα «στιγματίσει» με την ταμπέλα ενός διαζυγίου. Πόσο καλύτερη είναι όμως μια «υποχρεωτική» συμβίωση, ώστε οι δύο γονείς να μεγαλώνουν στο ίδιο σπίτι τα παιδιά τους από την απομάκρυνση τού ενός από τον άλλο;

Μαζί δεν κάνουμε

Η διάλυση μιας σχέσης στην οποία υπάρχουν παιδιά δεν είναι εύκολη απόφαση. Η συστημική ψυχοθεραπεύτρια, ψυχολόγος Δρ Αριστονίκη Θεοδοσίου Τρυφωνίδου μίλησε στη «Σ» για τις επιπτώσεις που επιφέρει όχι μόνο το διαζύγιο, αλλά και η συνύπαρξη δύο ατόμων που πλέον δεν μπορούν να είναι μαζί, στα παιδιά αλλά και στους ίδιους τους ενήλικες. «Τα ζευγάρια σήμερα έχουν περισσότερες αξιώσεις από τον γάμο και ζητούν να ικανοποιούνται από αυτόν και όχι απλώς να συνυπάρχουν. Η κρίση αξιών συνέτεινε στο να χάσουν πολλοί το νόημα τού να είναι μαζί.

Από σύγχρονες έρευνες διαφαίνεται ότι τα ζευγάρια χωρίζουν γιατί δεν παντρεύονται ενσυνείδητα, γιατί διασαλεύεται η ισορροπία της σταθερότητας και της αλλαγής, η ισορροπία της αυτονομίας και της συντροφικότητας, η ισορροπία της κυριαρχίας και της υποταγής. Υπάρχει μια αντιγνωμία στο θέμα των διαζυγίων. Από τη μια είναι τα ήθη, τα έθιμα και η άποψη για τη διατήρηση του γάμου και από την άλλη είναι η έμφαση στην ατομικότητα, στις ανάγκες.

Τα περισσότερα ζευγάρια όταν μεγαλώνουν παιδιά δυσκολεύονται να καλλιεργούν τη συντροφικότητα. Όταν παραμελείται η δυαδική σχέση του ζευγαριού, απομακρύνονται ο ένας από τον άλλο και όταν αυτή η απομάκρυνση είναι μακροχρόνια, τότε οδηγεί στον χωρισμό». Σύμφωνα με την ψυχολόγο, το πρόβλημα έρχεται να ταρακουνήσει ένα ζευγάρι. Τότε είναι που χρειάζεται το ζευγάρι να κάνει ανακωχή και να ακούσει το πρόβλημα, προκειμένου να επανέλθει η ισορροπία στη σχέση.

Για το «καλό» των παιδιών…

Πολλοί επιλέγουν τη λύση του γάμου όταν αντιλαμβάνονται ότι δεν μπορούν να είναι μαζί. Από την άλλη, υπάρχουν τα ζευγάρια που συμβιβάζονται στην ιδέα της συνύπαρξης, μόνο και μόνο για να μεγαλώσουν τα παιδιά σε ένα «ορθό» οικογενειακό περιβάλλον. «Αυτοί οι άνθρωποι έχουν επιλέξει το ψυχολογικό διαζύγιο, αν και εφόσον ο μόνος λόγος που μένουν μαζί είναι τα παιδιά. Λένε ότι θυσιάζουν τη ζωή τους για το ‘καλό’ των παιδιών τους. Τι σημαίνει όμως αυτό… Σημαίνει ότι δεν γελώ με τον σύντροφό μου, δεν κουβεντιάζω, δεν συνυπάρχω, δεν μοιράζομαι τίποτα, αλλά μονάχα συζούμε για να μας βλέπουν τα παιδιά μαζί, ενώ δεν είμαστε ουσιαστικά μαζί...».

Στην ερώτησή μας αν είναι τελικά καλύτερο για τα παιδιά να μεγαλώνουν με δύο γονείς που ουσιαστικά δεν είναι ευτυχισμένοι μαζί, η Δρ Τρυφωνίδου ανέφερε πως ελάχιστα είναι τα παιδιά που μπορούν να γλυτώσουν από τις ψυχικές εντάσεις, την εχθρότητα ενός αποτυχημένου γάμου. «Στην ουσία η καταπίεση που νιώθει το ζευγάρι, το οποίο δεν μπορεί να συνυπάρξει πια, τους εξωθεί να λένε πράγματα γεμάτα κακία και μίσος, που προφανώς δεν θα διανοούνταν να πουν και να πράξουν υπό άλλες συνθήκες. Υπάρχουν όμως και ζευγάρια που δεν καβγαδίζουν, αλλά είναι ψυχροί ο ένας με τον άλλο, μεταφέροντας αυτό το κλίμα στα παιδιά». Οι επιπτώσεις του διαζυγίου ελαχιστοποιούνται, όταν οι γονείς φροντίζουν να προστατεύουν τα παιδιά από τη δυσάρεστη όψη ενός κλονισμένου γάμου.

«Τα παιδιά που γίνονται μάρτυρες σκηνών εχθρότητας μεταξύ των ανθρώπων που αγαπούν συνήθως, παρουσιάζουν θέματα εμπιστοσύνης και απόγνωσης. Τα παιδιά από τους χωρισμένους γονείς εξελίσσονται συνήθως πιο ομαλά, όταν έχουν τακτική επαφή και με τους δύο βιολογικούς γονείς. Εξαιρούνται βέβαια οι περιπτώσεις γονιών, που η επαφή τους με το παιδί θα είναι επιζήμια. Έρευνες αναφέρουν ότι τα παιδιά αναπτύσσουν συχνά εκείνα τα χαρακτηριστικά του γονιού που λείπει, τα οποία οδήγησαν στον χωρισμό και στη διακοπή επικοινωνίας».

Όταν κτυπά το καμπανάκι…

Οι συνεχείς συγκρούσεις δύο ατόμων, που μέχρι πριν από λίγο καιρό ήταν δοσμένα και αφοσιωμένα το ένα στο άλλο, φθείρουν όχι μόνο τη σχέση αλλά και τα ίδια τα άτομα. «Όταν τα ζευγάρια μπλέκονται σε ψυχολογικά παιχνίδια, τότε πρέπει να σκεφτούν το ενδεχόμενο να ζητήσουν βοήθεια για τη σχέση τους. Τα ψυχολογικά παιχνίδια επαναλαμβάνονται και το ζευγάρι λαμβάνει μέρος σε αυτά χωρίς να το αντιλαμβάνεται. Σε αυτά τα παιχνίδια υπάρχουν κρυφά μηνύματα. Τα εν λόγω παιχνίδια παίζονται από το ζευγάρι στην προσπάθειά του να αποκτήσει η ζωή του νόημα.

Η οικογενειακή - συζυγική θεραπεία απαιτεί τη χρήση του εαυτού. Η οικογένεια είναι ένα φυσικό πλαίσιο ανάπτυξης και επούλωσης, το οποίο έχει αναπτύξει διάφορα μοτίβα αλληλεπίδρασης. Για να είναι βιώσιμο το πλαίσιο θα πρέπει να μπορούν να διεκπεραιώνονται τα βασικά καθήκοντα της οικογένειας, να υπάρχει εξατομίκευση μελών και η αίσθηση ότι ανήκουν κάπου. Ο τρόπος που αναπτύσσεται και δομείται η οικογένεια καθώς και ο πυρήνας της, μοιάζει με τον τρόπο που αναπτύσσεται και δομείται ο θεσμός της κοινωνίας».

Η Δρ Τρυφωνίδου εξήγησε πως μια οικογένεια δομείται μέσω της πραγματικότητας, όπως την αντιλαμβάνονται τα μέλη της, μέσω των επεξηγηματικών σχημάτων, δηλαδή τους μύθους, την ιστορία της οικογένειας, των στερεοτυπικών πεποιθήσεών της, καθώς και μέσω του τρόπου που συναλλάσσεται με την κοινωνία.

Σωσίβιο στον γάμο

Μια μακροχρόνια συντροφική σχέση, κατά τους ερευνητές, προκειμένου να διατηρηθεί, χρειάζεται τα άτομα να κουβεντιάζουν μεταξύ τους, να φροντίσουν να έχουν κοινά ενδιαφέροντα, να υπάρχει σεβασμός, να έχουν προσωπικές φιλίες, να γελούν μαζί, να αγγίζονται, να είναι καλοπροαίρετα, να διατηρούν τελετουργίες όπως επετείους και γιορτές, να διατηρούν την αυτονομία τους, να είναι ψύχραιμα, να ξεπεράσουν το παρελθόν τους, να μοιράζονται ευθύνες, να ακούει ο ένας τον άλλο και να είναι ανοικτοί, αλλά και οριοθετημένοι.