Μια ιδιαίτερα ευάλωτη ομάδα του πληθυσμού
Δύο υπομνήματα περιγράφουν «πολλαπλά πλήγματα, από την οικονομική κρίση, την ανεργία και τη διάλυση ενός γάμου»

«Η ενδυνάμωση των μονογονιών, ως ευάλωτης ομάδας που αντιμετωπίζει τον κίνδυνο φτώχιας, θα πρέπει να ενισχυθεί μέσα από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας», τονίζεται μεταξύ άλλων σε υπόμνημα, που το νέο Διοικητικό Συμβούλιο και η Πρόεδρος του Παγκύπριου Συνδέσμου Μονογονεϊκών Οικογενειών και Φίλων, δικηγόρος και νομικός σύμβουλος στη Λεμεσό, η Αργεντούλα Ιωάννου, έστειλε πρόσφατα στην Υπουργό Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Ζέτα Αιμιλιανίδου. Η κ. Ιωάννου ανέφερε, χαρακτηριστικά, στη «Σ» ότι «οι μονογονιοί με χαμηλά εισοδήματα βιώνουν σήμερα συνθήκες εξόντωσής τους».

Παρατηρεί, στο υπόμνημά της, ότι «η καθιέρωση του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, όπου η αρμοδιότητα καθορισμού του επιδόματος που θα λαμβάνουν οι μονογονιοί έχει καταστεί μια 'μαθηματική' διαδικασία, αποδυναμώνει τη θέση των μονογονιών, ως ιδιαίτερα ευάλωτης ομάδας του πληθυσμού, η οποία υφίσταται πολλαπλά πλήγματα, τόσο από την οικονομική κρίση, την ανεργία, αλλά και τη διάλυση ενός γάμου».

Γυναίκες και παιδιά, στους δρόμους…
Η Πρόεδρος του Παγκύπριου Συνδέσμου Μονογονεϊκών Οικογενειών και Φίλων εισηγείται όπως «οριστούν ειδικοί λειτουργοί του Γραφείου Ευημερίας, οι οποίοι θα ασχολούνται αποκλειστικά, ανά επαρχία, με τα προβλήματα των μονογονεϊκών οικογενειών και θα βρίσκονται σε επικοινωνία με τον Σύνδεσμό μας».

Εισηγείται, επίσης, ενίσχυση των υπηρεσιών του Γραφείου Ευημερίας, «ώστε να αντιμετωπίζουν 'διαμεσολαβητικά' τα προβλήματα από τη διάλυση ενός γάμου, αφού πλείστοι μονογονιοί δεν μπορούν να αποτείνονται στα Δικαστήρια για έκδοση διαταγμάτων, αφού και η νομική αρωγή έχει περικοπεί ουσιαστικά».

Προσθέτει και τις εξής εισηγήσεις: «Οι λειτουργοί του Γραφείου Ευημερίας, οι οποίοι συντάσσουν κοινωνικοοικονομική έκθεση για σκοπούς νομικής αρωγής, να διασφαλίζουν ότι οι άνεργες μονογονιοί θα λαμβάνουν την αναγκαία νομική αρωγή, όπου το διάταγμα διαζυγίου είναι αναγκαίο για την αναγνώριση της ιδιότητας του μονογονιού». Ακόμα, ζητά «να δημιουργηθεί Ταμείο νομικής αρωγής σε υποθέσεις εκποιήσεων κατοικιών από τράπεζες, το οποίο να δίνει τη δυνατότητα σε μονογονιούς να αιτούνται αναστολής δικαστικών διαδικασιών και άλλων νομικών μέτρων, για την προστασία της κατοικίας τους».

Επιπρόσθετα, ζητά από την Υπουργό «να μελετηθούν και υιοθετηθούν από μέρους σας κοινωνικά μέτρα προστασίας γυναικών και παιδιών, τα οποία θα βρεθούν στους δρόμους». Εισηγείται, επίσης, όπως «το Γραφείο Ευημερίας να έχει αρμοδιότητα να καλύπτει με κονδύλια έκτακτες ανάγκες και να προβαίνει σε διευθέτηση λογαριασμών των μονογονεϊκών οικογενειών, όπου δεν μπορούν να ανταποκριθούν (όπως ηλεκτρικό ρεύμα, νερό, τηλέφωνο), ώστε να μην αποκόπτονται οι υπηρεσίες αυτές».

Να δοθούν τα επιδόματα
Ο Σύνδεσμος και η Πρόεδρός του θεωρούν «επείγον να δοθούν τα επιδόματα των μονογονιών, τα οποία έχουν μεταφερθεί στο Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, από τα οποία εξαρτάται η επιβίωση μονογονιών και παιδιών, οι οποίοι στερούνται οποιωνδήποτε άλλων εισοδημάτων». Τονίζει ότι «θεωρεί άδικο να μη θεωρούνται μονογονιοί άτομα, τα οποία βρίσκονται αποδεδειγμένα σε διάσταση, αλλά δεν μπορούν, λόγω κόστους, να εκδώσουν διαζύγιο.

Ζητούμε όπως άμεσα τροποποιηθεί ο Νόμος, ώστε οι εν διαστάσει μονογονιοί να έχουν την ίδια προστασία από τον Νόμο. Επίσης, θεωρούμε άδικο να συνυπολογίζεται για σκοπούς καθορισμού του εισοδήματος μονογονιού η διατροφή παιδιών που επιδικάζει το Οικογενειακό Δικαστήριο, η οποία πέραν του ότι αφορά καθαρά τα έξοδα των παιδιών, σε πάρα πολλές περιπτώσεις δεν εισπράττεται από το υπόχρεο πρόσωπο (το οποίο μπορεί και να φυλακίζεται γι’ αυτήν την παράβασή του), ενώ το κράτος δεν καλύπτει αυτήν, όπως γίνεται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες».

Ό,τι θεωρείται άδικο
Η Α. Ιωάννου, παρατηρεί επίσης τα εξής:
*«Στον καθορισμό των εξόδων των παιδιών, δεν συνυπολογίζονται πραγματικές ανάγκες των παιδιών, όπως έξοδα εκπαίδευσης, φροντιστήρια και ψυχαγωγία, πράγμα που θεωρούμε άδικο για την ευημερία και τα δικαιώματα των παιδιών των μονογονιών.
*Θεωρούμε άδικο, να μη συνυπολογίζονται στα έξοδα της μονογονεϊκής οικογένειας, έξοδα τόκων από δανεισμό γι' απόκτηση κατοικίας, τα οποία είναι απόλυτα αναγκαίο να καταβάλλει, για να μη χάσει την κατοικία της.
*Θεωρούμε άδικο, να αποστερούνται μονογονιοί το επίδομα μονογονιού, λόγω είσπραξης εισφορών Ταμείου Προνοίας, Ταμείου Πλεονασμού ή αποζημιώσεων, λόγω απόλυσής τους, όταν έχουν αντίστοιχα χρέη τα οποία καλούνται να εξυπηρετήσουν.
*Ζητούμε την επαναφορά του χριστουγεννιάτικου και πασχαλινού επιδόματος, το οποίο είναι μια μεγάλη ανάσα για τις μονογονεϊκές οικογένειες και την κάλυψη των αναγκών των παιδιών.
*Ζητούμε, για σκοπούς ίσης μεταχείρισης, την παραχώρηση στις μονογονεϊκές οικογένειες όλων των επιδομάτων, διευκολύνσεων και εκπτώσεων των οποίων απολαμβάνουν οι άλλες ευπαθείς ομάδες.
*Ζητούμε να παραχωρείται έκτακτο βοήθημα για επιδιόρθωση κατοικίας, όπου οι συνθήκες είναι ακατάλληλες για τα παιδιά και το εισόδημα του/της μονογονιού είναι ανεπαρκές.
*Ζητούμε να παραχωρείται υπηρεσία, ή να καταβάλλεται το κόστος φύλαξης των παιδιών, ώστε ο μονογονιός να εργαστεί σε εκτεταμένα ωράρια, ή αν χρειαστεί να νοσηλευτεί, ή άλλη προσωπική ανάγκη το επιβάλλει.
*Τα επιδόματα των μονογονιών πρέπει να παρατείνονται μετά την ενηλικίωση, κατά τη διάρκεια των σπουδών των παιδιών, αφού είναι ακόμα εξαρτώμενα».

Για άρση διακρίσεων σε βάρος γυναικών
Ο Σύνδεσμος Μονογονεϊκών Οικογενειών και Φίλων έστειλε υπόμνημα και στην Επίτροπο Ισότητας Ιωσηφίνα Αντωνίου, με επίκεντρο την ισότητα των φύλων, στο πλαίσιο του Στρατηγικού Σχεδίου για την Ισότητα Ανδρών και Γυναικών, 2014 -2017. Ο Σύνδεσμος καλεί την Επίτροπο, ως Εθνικό Μηχανισμό για τα Δικαιώματα της Γυναίκας, «να εγκρίνει την παροχή ενός εφάπαξ ποσού, για κάλυψη μέρους μιας τουλάχιστον διαδικασίας (διατροφής, γονικής μέριμνας ή διαζυγίου) μέλους μας, το οποίο βρίσκεται σε δεινή οικονομική κατάσταση». Προσθέτει ότι «αναμένουμε να δράσετε άμεσα, για βελτίωση του συστήματος και των κριτηρίων παραχώρησης νομικής αρωγής από το κράτος, σε υποθέσεις Οικογενειακών Δικαστηρίων, αφού η διαδικασία και ενδεχομένως τα διαθέσιμα κονδύλια έχουν εξοστρακίσει ουσιαστικά το δικαίωμα που καθιέρωσε ο Νόμος, αφήνοντας εκτεθειμένες γυναίκες και παιδιά, χωρίς δυνατότητα διεκδίκησης στοιχειωδών δικαιωμάτων (διατροφή ή γονική μέριμνα παιδιών)».

Στο υπόμνημα, ζητείται στήριξη της Επιτρόπου Ισότητας, «προς υλοποίηση της απόφασης για δημιουργία ιστοσελίδας και για ηλεκτρονική αρχειοθέτηση των μελών του Συνδέσμου, αξιοποιώντας τη νέα τεχνολογία». Επίσης, γνωστοποιείται ότι ο Σύνδεσμος προγραμματίζει «τη δημιουργία μιας νέας ad hoc νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής, υπό την αιγίδα του Εθνικού Μηχανισμού για τα Δικαιώματα της Γυναίκας, η οποία να προχωρήσει σε συνολική αναθεώρηση του οικογενειακού δικαίου, ετοιμάζοντας τροποποιητικά νομοσχέδια, με στόχο τα Οικογενειακά Δικαστήρια να γίνουν πιο αποτελεσματικά, και να λαμβάνουν υπ' όψιν τα προβλήματα και τα συμφέροντα τόσο των μονογονεϊκών οικογενειών, που πρέπει να ορθοποδήσουν, των παιδιών, αλλά και των γυναικών που στη συντριπτική τους πλειοψηφία αναλαμβάνουν μόνες τους τη φύλαξη των παιδιών τους, χωρίς άλλα στηρίγματα, υφιστάμενες τεράστιες διακρίσεις σε όλους τους τομείς της ζωής τους».

Πρόσληψη κοινωνιολόγου ή ψυχολόγου
Η Αργεντούλα Ιωάννου εκφράζει την πεποίθηση ότι «είναι άμεση ανάγκη να προχωρήσουμε σε ίδρυση δικού μας σχεδίου νομικής αρωγής στα μέλη μας, στο οποίο θα καλέσουμε να συμμετέχουν δικηγόροι, σε επίπεδο τουλάχιστον συμβουλευτικής, με παροχή δωρεάν υπηρεσιών». Αναφέρει, επίσης, ότι «ενώ ο Σύνδεσμος έχει περί τα 2.000 μέλη και στον οποίο απευθύνονται καθημερινά περί τα 20 άτομα, ζητώντας στήριξη, προστασία και ενημέρωση, δεν έχει σήμερα κανένα μόνιμο λειτουργό.

Χρειάζεται, λοιπόν, να προσλάβει, σε μόνιμη ή μερική απασχόληση, άτομο με κατάλληλες γνώσεις (κοινωνιολόγο, ψυχολόγο), ο οποίος με κατάλληλη εκπαίδευση να μπορεί να χειρίζεται τις καθημερινές εκκλήσεις για βοήθεια, προσανατολίζοντας στις σωστές λύσεις και διαδικασίες προστασίας. Επίσης, είναι σημαντικό ο Σύνδεσμος να στεγαστεί, ώστε να μπορεί να στεγάσει τις δράσεις και να μπορούν οι μονογονιοί να μας επισκέπτονται, για προσωπική επαφή και αντιμετώπιση των προβλημάτων που γίνονται καθημερινά πιο πιεστικά».