ΚΑΤΑΠΕΛΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠ. ΔΙΟΙΚΗΣΕΩΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ

Έντονη δυσφορία των κατοίκων Λάρνακας για τις εργασίες στο λιμάνι, που αφορούν στην εξυπηρέτηση των ερευνητικών γεωτρήσεων στην κυπριακή ΑΟΖ

«Εφόσον καθημερινά, και ειδικά το βράδυ, υπάρχει αποπνικτική σκόνη στην ατμόσφαιρα, πόσο θ’ αντέξουμε ν’ αναπνέουμε μπεντονίτη και να μην αρρωστήσουμε εμείς και τα παιδιά μας; Δεν αποδεχόμαστε ορυχείο δίπλα από τα σπίτια μας. Ο μπεντονίτης προκαλεί πνευμονοκονίαση», λένε οι κάτοικοι της περιοχής

Ο βουλευτής και Πρόεδρος των Οικολόγων Γιώργος Περδίκης ανέφερε στη «Σ» ότι είναι απαράδεκτο, επιβατικά λιμάνια να μετατρέπονται σε βιομηχανικές περιοχές, μέσα στο κέντρο μιας πόλης και πως αυτή η απόφαση της Κυβέρνησης ήταν εντελώς λανθασμένη, αντιπεριβαλλοντική και αντικοινωνική

Οι κάτοικοι της Λάρνακας εκφράζουν βαθιές ανησυχίες και προβληματισμούς σε σχέση με την υγεία και την ασφάλειά τους. Πηγή του προβλήματος, όπως υποστηρίζουν, οι εργασίες που διεξάγονται στο λιμάνι της πόλης και αφορούν στις ερευνητικές γεωτρήσεις στα θαλάσσια οικόπεδα της κυπριακής ΑΟΖ. Σύμφωνα με την οργανωμένη ομάδα κατοίκων της Λάρνακας, η άδεια που δόθηκε από τη Δημοκρατία για να στηθεί βαριά βιομηχανία (υποστηρικτικές υπηρεσίες) στο λιμάνι Λάρνακας για την εξυπηρέτηση των εργασιών των αδειοδοτουμένων εταιρειών, που διεξάγουν τις ερευνητικές γεωτρήσεις, θέτει σε άμεσο κίνδυνο τις ζωές τους.

Οι κάτοικοι αναφέρουν, μεταξύ άλλων, σ’ επιστολή τους προς τον Γενικό Εισαγγελέα, ότι οι άδειες από τα αρμόδια κυβερνητικά τμήματα έχουν δοθεί κατά παράβαση των Νόμων, που αφορούν την εκτίμηση των επιπτώσεων του περιβάλλοντος, οι οποίες πιθανόν να προκύπτουν «από την παραγωγή της υγρής λάσπης για τις εργασίες του γεωτρύπανου, από τα παράνομα ραδιενεργά απόβλητα, από τη σκόνη που προκαλείται στην ατμόσφαιρα και από τη μίξη μπεντονίτη και βαρίτη για τη δημιουργία της λάσπης».

Δεν έγινε δημόσια ακρόαση

Σύμφωνα με τους κατοίκους της Λάρνακας, δεν έγινε δημόσια ακρόαση και διαβούλευση μεταξύ των πολιτών και των αρμόδιων Αρχών για τις υποστηρικτικές υπηρεσίες στο λιμάνι, ενώ κάνουν ιδιαίτερη μνεία στην έκθεση του Τμήματος Περιβάλλοντος, τονίζοντας ότι «θα υπάρξει αύξηση των επιπέδων εκπομπής σκόνης, κυρίως από τη λειτουργία της εγκατάστασης αποθήκευσης χημικών υλικών σε ξηρή μορφή». Προς τούτο, αναφέρουν χαρακτηριστικά:

«Μας απασχολεί ότι η σκόνη, που προέρχεται από τα έργα και αναπνέουμε, θα επιφέρει στην υγεία μας δυσμενείς επιπτώσεις και, ως εκ τούτου, θα έπρεπε να προηγηθεί έρευνα και σε περίπτωση επιβεβαίωσης των φόβων μας να σταματήσουν άμεσα τα έργα. Εφόσον καθημερινά, και ειδικά το βράδυ, υπάρχει αποπνικτική σκόνη στην ατμόσφαιρα, πόσο θ’ αντέξουμε ν’ αναπνέουμε μπεντονίτη και να μην αρρωστήσουμε εμείς και τα παιδιά μας; Δεν αποδεχόμαστε ορυχείο δίπλα από τα σπίτια μας. Ο μπεντονίτης προκαλεί πνευμονοκονίαση».

Αυξημένες τιμές βενζολίου

Οι κάτοικοι επικαλούνται, επίσης, αναλύσεις που διενήργησε το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας όσον αφορά την ποιότητα του αέρα, όπου φαίνεται, όπως υποστηρίζουν, ότι από διάφορες δειγματοληψίες, σε δύο δείγματα, οι συγκεντρώσεις βενζολίου έχουν ξεπεράσει τα επιτρεπτά όρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Δεν υπάρχει ενημέρωση για όλα τα σημεία, πέριξ της περιοχής, διότι έχουν απολεσθεί δείγματα όπως φαίνεται και στην κατάσταση που μας έχει αποστείλει το Τμήμα.

Ως εκ τούτου, ποιος μας εγγυάται ότι σε άλλες ημερομηνίες δεν έχουμε τιμές για το βενζόλιο, πέραν των επιτρεπτών ορίων από την Ε.Ε. Και εφόσον έχουν ανιχνευθεί αυξημένες τιμές βενζολίου γιατί δεν ενημερώθηκαν οι πολίτες και δεν ανεστάλη οτιδήποτε το προκαλεί. Και ποιος μας εγγυάται ότι με την επεξεργασία που θα υφίσταται η λάσπη δεν θα απελευθερώνονται στην ατμόσφαιρα και ραδιενεργά στοιχεία, τα οποία θα αναπνέουμε», διερωτώνται. Ένα άλλο συναφές πρόβλημα από τις εργασίες στο λιμάνι, σύμφωνα με τους κατοίκους, αφορά στη δημόσια οχληρία, αφού υπάρχει 24ωρη δραστηριότητα των υποστηρικτικών υπηρεσιών. «Ο θόρυβος είναι διαρκής και διαπεραστικός καθ’ όλη την διάρκεια της νύκτας», μας ανέφεραν χαρακτηριστικά.

Ανησυχία για τα υποστατικά στη βιομηχανική περιοχή

Ιδιαίτερη ανησυχία προκάλεσαν και τα υποστατικά στη βιομηχανική περιοχή Αραδίππου, περιοχή Κρασσά, όπου φυλάσσονται ραδιενεργές πηγές και εκρηκτικά, που χρησιμοποιούνται στις γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ. Σύμφωνα με τους κατοίκους, εκτός από τη φύλαξη των ουσιών, οι υποστηρικτικές εταιρείες θ’ αναλάμβαναν να καθαρίζουν τα γεωτρύπανα που δραστηριοποιούνται στην κυπριακή ΑΟΖ με ισχυρά χημικά.
«Ουδεμία ενημέρωση υπήρξε για τη διαχείριση των υγρών και στερεών αποβλήτων των γεωτρύπανων, που πιθανόν να φέρουν ραδιενέργεια, εφόσον η λάσπη θα περιέχει ραδιενεργά στοιχεία», τονίζουν οι κάτοικοι.

Προς τούτο, τονίζεται ότι η Επίτροπος Διοικήσεως εξέτασε το θέμα των υποστατικών στη Βιομηχανική περιοχή Αραδίππου, μετά από καταγγελία της «ομάδας κατοίκων της Λάρνακας» και εξέδωσε καταπελτική έκθεση εναντίον των εμπλεκόμενων υπηρεσιών του κράτους σε σχέση κυρίως με τις διαδικασίες που ακολουθήθηκαν για τις εγκαταστάσεις των υποστηρικτών εταιρειών.

Αδιαφανής διαδικασία

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, μεταξύ άλλων, στην έκθεση του γραφείου της Ελίζας Σαββίδου, «ακολουθήθηκε μια αδιαφανής, εσπευσμένη και συντονισμένη διαδικασία από Τμήματα του δημόσιου τομέα για να επιτευχθεί οπωσδήποτε η χωροθέτηση των αναπτύξεων στη βιομηχανική περιοχή Αραδίππου, χωρίς κανέναν ενδοιασμό για τον χαρακτήρα της, όπως αντικειμενικά καθορίστηκε στον ουσιώδη χρόνο θέσπισης του Τοπικού Σχεδίου Λάρνακας και με ενδιαφέρον στο πώς θα μετριάζονταν οι αντιδράσεις μόνον όταν διαπιστώθηκε η έντασή τους».

Επίσης, σύμφωνα με την Επίτροπο, «παραβιάστηκε η Σύμβαση του Άαρχους, επειδή το κοινό και ιδιαίτερα η τοπική κοινωνία δεν είχε έγκαιρα ευκαιρία εμπεριστατωμένης πληροφόρησης αναφορικά με τις αναπτύξεις σε συνάρτηση με το περιβάλλον χωροθέτησής τους, τις πιθανές περιβαλλοντικές συνέπειές τους, ποιες μπορεί να είναι και αν, πώς και σε ποιο βαθμό είναι αντιμετωπίσιμες ούτε δυνατότητα λόγου, για να εκφράσει ανησυχίες, προβληματισμό ή απόψεις.

Μια δημόσια ενημερωτική συνάντηση, που έγινε, σύμφωνα με τον Αν. Διευθυντή του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας, ήταν στις 18 Ιουλίου 2014, στο Δημοτικό Θέατρο Λάρνακας, όταν η διαδικασία που αφορούσε τις Ειδοποιήσεις ήταν σε πολύ προχωρημένο στάδιο, αφού σύμφωνα με τη Διευθύντρια του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως, η πολεοδομική έγκριση από το Υπουργικό Συμβούλιο είχε δοθεί δυο ημέρες προγενέστερα, στις 16 Ιουλίου 2014...».

«Ουδείς λόγος ανησυχίας»

Σε σχέση με τη θέση των εμπλεκόμενων υπηρεσιών του Κράτους αναφέρεται, μεταξύ άλλων, σ’ επιστολή του Γενικού Διευθυντή του Υπουργείου Ενέργειας, ημερομηνίας 16 Ιανουαρίου 2015, ότι οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο λιμάνι Λάρνακας και οι οποίες παρέχουν υποστηρικτικές υπηρεσίες στον τομέα των υδρογονανθράκων, εξυπηρετούν το γεωτρητικό πρόγραμμα της ENI/KOGAS. Και προστίθεται: «Για την αδειοδότηση των εγκαταστάσεων, έχουν ακολουθηθεί όλες οι διαδικασίες που προβλέπονται από την κυπριακή νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένης της υποβολής στο Τμήμα Περιβάλλοντος Προκαταρκτικών Εκθέσεων Επιπτώσεων στο Περιβάλλον "ΠΕΕΠ" για το εργοστάσιο παραγωγής λάσπης και την αποθήκη χημικών.

Οι ραδιενεργές πηγές που θα χρησιμοποιούνται στο γεωτρητικό πρόγραμμα των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην κυπριακή ΑΟΖ, θα αποθηκεύονται σε κατάλληλα σχεδιασμένα υποστατικά στη Βιομηχανική Περιοχή Αραδίππου, τα οποία έχουν αδειοδοτηθεί από το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας (ΤΕΕ) για τον σκοπό αυτό. Οι πηγές θα μεταφέρονται στο πλωτό γεωτρύπανο μέσω του λιμανιού Λάρνακας, όποτε χρειάζεται. Να σημειωθεί ότι στο λιμάνι Λάρνακας δεν θα αποθηκεύονται οποιεσδήποτε ραδιενεργές πηγές.

Σε ό,τι αφορά την ύπαρξη ραδιενεργών αποβλήτων/λάσπης που προκύπτουν από τις γεωτρήσεις, το Υπουργείο Ενέργειας τονίζει ότι, «σύμφωνα με το ΤΕΕ, που διεξήγαγε σχετικές μετρήσεις σε δείγματα λάσπης από παλαιότερες γεωτρήσεις της Noble Energy στην κυπριακή ΑΟΖ τον Δεκέμβριο του 2013, διαπιστώθηκε ότι η λάσπη που χρησιμοποιήθηκε και τα απόβλητα που προέκυψαν δεν είναι ραδιενεργά υλικά και ούτε περιέχουν αυξημένα ποσά φυσικής ραδιενέργειας (NORM). Επίσης, η δημιουργία αποβλήτων από ραδιονουκλίδια σε συνδυασμό με άλλα μέταλλα και άλατα (φράξιμο σωλήνων από μέταλλα, λάσπη, ρυπασμένος εξοπλισμός/εξαρτήματα, υγρά απόβλητα), είναι πιθανόν να προκύψει, κατά την εκτίμηση των ειδικών του ΤΕΕ, κατά την παραγωγική διαδικασία και όχι στο παρόν στάδιο των ερευνών».

Τα επίπεδα ραδιενέργειας

Εξάλλου, σ’ επιστολή του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας αναφέρεται ότι τον Δεκέμβριο του 2013 πραγματοποίησε μετρήσεις σε δείγματα λάσπης (απόβλητα) από την εξέδρα ερευνητικών γεωτρήσεων στο οικόπεδο 12 της κυπριακής ΑΟΖ, όπου φάνηκε ότι τα επίπεδα ραδιενέργειας στη λάσπη από τις γεωτρήσεις είναι κατά πολύ χαμηλότερα από τα επίπεδα εξαίρεσης ή αποδέσμευσης που καθορίζονται στη σχετική νομοθεσία και στα φυσιολογικά επίπεδα ραδιενέργειας στο περιβάλλον της Κύπρου και ως εκ τούτου «η λάσπη δεν θεωρείται ραδιενεργό υλικό». Και επισημαίνεται ότι: «Για την παρασκευή της λάσπης στο λιμάνι Λάρνακας δεν θα χρησιμοποιούνται ραδιενεργά υλικά ή απόβλητη λάσπη από τις γεωτρήσεις». Να σημειωθεί ότι από τις μετρήσεις στα δείγματα λάσπης ανευρέθησαν Ουράνιο (U-238), Θόριο (Th-232) και Κάλιο (K-40).

«Είναι απαράδεκτο»…

Ο βουλευτής και Πρόεδρος των Οικολόγων Γιώργος Περδίκης ανέφερε στη «Σ» ότι είναι απαράδεκτο, επιβατικά λιμάνια να μετατρέπονται σε βιομηχανικές περιοχές, μέσα στο κέντρο μιας πόλης. Και τόνισε: «Αυτή η απόφαση της κυβέρνησης ήταν εντελώς λανθασμένη, αντιπεριβαλλοντική και αντικοινωνική. Υπάρχει σοβαρότατο θέμα οχληρίας και σκόνης. Η θέση μας είναι ότι αυτές οι εγκαταστάσεις θα πρέπει να γίνονται μακριά από κατοικημένες περιοχές, και δη πυκνοκατοικημένες. Θα πρέπει να υπάρχει ασφαλής ζώνη μεταξύ αυτών των εγκαταστάσεων και των ανθρώπων. Οι εγκαταστάσεις αυτές στήθηκαν παράνομα και παράτυπα».

Εξάλλου, όπως μας ανέφερε ο κ. Περδίκης, πρόσφατα επισκέφτηκε το χώρο η πρόεδρος της Ομάδας των Πρασίνων ευρωβουλευτών, Ρεβέκκα Χαρμς, η οποία μετέφερε την άποψη στον Υπουργό Εμπορίου, ότι είναι εντελώς απαράδεκτο μέσα στο κέντρο μιας πόλης να λειτουργεί ένα λιμάνι, το οποίο να διεξάγει τέτοιου είδους δραστηριότητες.