Μια σημαντική παρέμβαση της παιδοψυχιάτρου Ι. Λαούρη
«Πρώτα να συμφωνήσουμε ότι υπάρχει το πρόβλημα του bullying, να το αναγνωρίσουμε και να το αντιμετωπίσουμε, γιατί δεν θα λυθεί από μόνο του»…

«Σήμερα, θα ήθελα να μη μιλούσαμε για τον σχολικό εκφοβισμό, αλλά για την ενσυναίσθηση», είπε η Παιδοψυχίατρος Δρ Ιουλιέτα Καλλή-Λαούρη, αρχίζοντας την ομιλία της, με τίτλο «Σχολικός εκφοβισμός: Μύθοι και πραγματικότητες», στο πλαίσιο εκδήλωσης της Γυναικείας Οργάνωσης του Δημοκρατικού Συναγερμού (ΓΟΔΗΣΥ), την περασμένη Παρασκευή, (15.5.2015), στο καφεστιατόριο «Πραλίνα», στη Λευκωσία. «Αν μπορούσε η κοινωνία μας να είχε εντάξει την ενσυναίσθηση στη διαπαιδαγώγηση των παιδιών, από εμάς τους γονείς και από τους εκπαιδευτικούς στα σχολεία, δεν θα είχαμε καμιά ανάγκη, να μιλούμε για σχολικό εκφοβισμό», υπογράμμισε. «Αν θέλουμε», είπε, «η επόμενη γενιά, να έχει λιγότερο εκφοβιστικές και επιθετικές συμπεριφορές, θα πρέπει να ξεκινήσουμε σήμερα, μέσα στα νηπιαγωγεία και μέσα στην οικογένεια, με προγράμματα ενσυναίσθησης. Σε σχολεία του εξωτερικού, υπάρχουν προγράμματα και πολιτική κατά του σχολικού εκφοβισμού και είναι καιρός να εισαχθούν και στα δικά μας».

Να σημειώσουμε ότι η εκδήλωση επιχορηγήθηκε από τον Εθνικό Μηχανισμό για τα Δικαιώματα της Γυναίκας και ήταν υπό την αιγίδα της βουλευτού και αντιπροέδρου του ΔΗΣΥ Στέλλας Κυριακίδου, Γενικής Εισηγήτριας για τα παιδιά, του Συμβουλίου της Ευρώπης. Παρούσες ήταν η Επίτροπος Ισότητας, Ιωσηφίνα Αντωνίου, και η Επίτροπος για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Παιδιού, Λήδα Κουρσουμπά. Συντονίστρια της εκδήλωσης ήταν η Άντρη Σάββα, επαρχιακή γραμματέας ΓΟΔΗΣΥ Πάφου, που αναφέρθηκε στις σχετικές έρευνες, σύμφωνα με τις οποίες, τουλάχιστον το 16% των μαθητών εμπλέκονται σε περιπτώσεις σχολικού εκφοβισμού, ενώ το 17% των μαθητών ανέφεραν ότι ήταν συστηματικοί δέκτες επιθετικών πράξεων, από άλλους μαθητές.

Στα παπούτσια των άλλων παιδιών
Εισάγοντας το ζήτημα της ενσυναίσθησης, δηλαδή της ικανότητας, όπως είπε, «να μπούμε στα παπούτσια των άλλων, να κατανοήσουμε τα συναισθήματα και τις προθέσεις των άλλων και αυτή την κατανόηση να μπορούμε να τη χρησιμοποιήσουμε, για το πώς να συμπεριφερθούμε», τόνισε ότι «αν τα παιδιά μπορούσαν να μπουν στα παπούτσια των άλλων παιδιών, δεν θα υπήρχε καμία ανάγκη να οργανώσουμε τη σημερινή εκδήλωση.

Η ενσυναίσθηση, όχι μόνο δημιουργεί καλύτερους ανθρώπους, αλλά βοηθά στην επίλυση προβλημάτων, στη λήψη καλύτερων και σωστότερων αποφάσεων… μας κάνει καλύτερους ανθρώπους, ικανούς να φτιάξουμε μια καλύτερη κοινωνία… Αν μπορούσαμε να πούμε στα παιδιά να μιλούν για τα συναισθήματά τους, κι εμείς με τη σειρά μας ήμασταν καλοί καθρέφτες για τα δικά τους συναισθήματα, κι αν αυτό γινόταν μέρος της καθημερινότητάς μας, η σημερινή μας εκδήλωση δεν θα ήταν αναγκαία... Ξέρω ότι είναι πολύ άβολο να σκεφτόμαστε ότι υπάρχουν παιδιά, που τους αρέσει να βασανίζουν άλλα παιδιά. Όμως είναι μια πραγματικότητα που πρέπει ν’ αναγνωρίσουμε, ως κοινωνία και ως εκπαιδευτικό σύστημα, γιατί οι παρεμβάσεις μας δεν πρέπει να στρέφονται μόνο προς τα θύματα, αλλά και προς τους θύτες».

Από την πρώτη μέχρι την έκτη τάξη…
Σύμφωνα με τη Δρα Λαούρη, «η εκφοβιστική συμπεριφορά είναι μια επιθετική, επαναλαμβανόμενη και σκόπιμη συμπεριφορά κάποιου, που έχει συγκεκριμένο σκοπό, να βλάψει, να δημιουργήσει πρόβλημα, να περιθωριοποιήσει, να αποκλείσει και να εκφοβίσει κάποιον άλλο. Συνήθως, αργούμε να καταλάβουμε τον σχολικό εκφοβισμό κι έτσι δεν τελειώνει. Αν δεν αναγνωριστεί, μπορεί να ξεκινήσει από την πρώτη τάξη και να πάει μέχρι την έκτη τάξη… μα, θα πείτε “έλεος πια, δεν το είδε κανένας;”. Κι όμως, υπάρχουν πάντα κάποιοι που βλέπουν το bullying, αλλά είναι παρατηρητές και δεν κάνουν τίποτε. Υπάρχουν πάντα οι εκπαιδευτικοί, που μειώνουν τη σημασία του και υπάρχουμε κι εμείς οι γονείς, που δυστυχώς δεν δίνουμε σημασία, παρά τα μηνύματα και τις συμπεριφορές, που έρχονται από παιδιά μας…

Δεν θέλω ν’ ακούω γονιό να λέει “θα γίνει πιο δυνατός, τώρα που τον περίπαιξαν λίγο… ας μάθει να υπερασπίζεται τον εαυτό του”... Άλλοι γονιοί θεωρούμε ότι υπερβάλλουν τα παιδιά μας, ότι είναι ευαίσθητα, ότι δεν θέλουν να παν σχολείο γιατί π.χ. δεν τους αρέσει η δασκάλα… και τείνουν συχνά να μην ψάχνουν το θέμα. Ή αν το ψάξουν λίγο και κάνουν ένα βήμα και διαπιστώσουν ότι ο δάσκαλος και το σχολείο, δεν ξέρουν πώς να το αντιμετωπίσουν, αποθαρρύνονται και δεν ασχολούνται άλλο».

Χαμηλή αυτοπεποίθηση - μια… παλιά ιστορία
Αναφερόμενη στις επιπτώσεις του bullying η Δρ Λαούρη επεσήμανε ότι «τα παιδιά-θύματα έχουν μια δυσκολία να υπερασπιστούν τον εαυτό τους. Ενώ, πέρα από τις συνέπειες στην εκπαιδευτική τους πορεία, με εμφανή πτώση των βαθμών τους, τραυματίζονται ψυχο-συναισθηματικά, απομονώνονται, κρύβονται, αρνούνται να πάνε στο σχολείο, ή σε κοινωνικές εκδηλώσεις, διότι αγχώνονται, συχνά σωματοποιούν το πρόβλημα... Η κατάθλιψη των παιδιών δεν φαίνεται, αφού εκδηλώνεται με νευρικές αντιδράσεις, με φωνές κι επιθετικότητα... Είναι απίστευτο, πόσοι έφηβοι 16-20 χρονών έχουν χαμηλή αυτοπεποίθηση, γιατί δέχονταν bullying στο δημοτικό σχολείο, δεν το αναγνώριζαν και μάλιστα θεωρούσαν ότι έφταιγαν και οι ίδιοι… ότι το να είναι π.χ. κοντοί έδινε το δικαίωμα στους άλλους να τους εκφοβίζουν».

Η αλλαγή σχολείου δεν είναι λύση
Η ομιλήτρια αποκάλυψε ότι «θύματα εκφοβισμού μπορεί να είναι ακόμα και πολύ δυναμικά παιδιά, πολύ επιτυχημένα, με σπουδαίους ρόλους, που ξαφνικά βρίσκονται σε μια κατάσταση, που τους ενοχλούν, τους κακοποιούν συναισθηματικά… ας μη ξεχνάμε ότι υπάρχει τώρα και η τεχνολογία, που χρησιμοποιείται για να γίνεται μια άμεση και τεράστια διάδοση σχολίων, σε βάρος των θυμάτων… Τι πρέπει να κάνουμε; Πρώτα να συμφωνήσουμε ότι υπάρχει αυτό το πρόβλημα, ως τέτοιο. Μετά, θα πρέπει να το αναγνωρίσουμε εκεί που συμβαίνει - γονείς, εκπαιδευτικοί και όλοι. Μετά θα πρέπει να το αντιμετωπίσουμε, γιατί δεν θα λυθεί από μόνο του. Και η λύση δεν είναι να αλλάζουμε σχολείο, στα παιδιά-θύματα! Υπάρχουν περιπτώσεις, που παιδιά άλλαξαν 3-4 σχολεία, αφού οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί θεωρούν ότι η αλλαγή σχολείου είναι η λύση. Πρέπει να λύσουμε το πρόβλημα με παρεμβάσεις και όχι να μεταφέρουμε το παιδί, από το ένα σχολείο στο άλλο».

Καλοί μαθητές και όμορφοι άνθρωποι
«Έχουμε ακόμα γενιές να κτίσουμε και ας ξεκινήσουμε τα προγράμματα ενσυναίσθησης από το νηπιαγωγείο», κατέληξε η Δρ Λαούρη. «Πρέπει να είναι ευθύνη όλων μας, τα παιδιά μας να είναι όχι μόνο καλοί μαθητές, αλλά και όμορφοι άνθρωποι, που να μπορούν να νιώθουν πώς νιώθουν οι άλλοι, να δεχτούν εκείνους που είναι διαφορετικοί και να υπερασπίσουν τη διαφορετικότητα των άλλων, όταν αυτή δέχεται επίθεση από τρίτους. Μόνο τότε, πρέπει να είμαστε περήφανοι για τα παιδιά μας. Όχι όταν τελειώσουν σπουδαία πανεπιστήμια, αλλά όταν είναι όμορφοι άνθρωποι. Το λέω ξανά και ξανά… λιγότερα ιδιαίτερα και περισσότερο ποιοτικό χρόνο με τα παιδιά μας. Αν το κάνετε, θα ξέρετε αν εκφοβίζονται, αν εκφοβίζουν και θα τους μάθετε να μιλούν για συναισθήματα… για όσα έχουμε ξεχάσει και αμελήσει».

Ένα μικρό λιθαράκι ευαισθησίας
Ξένια Κωνσταντίνου, Πρόεδρος ΓΟΔΗΣΥ: «Από τις αρχές του έτους, όλο το πανελλήνιο παρακολούθησε με συγκλονισμό την εξαφάνιση και την τραγική κατάληξη του 20χρονου φοιτητή Βαγγέλη Γιακουμάκη. Πολλοί τον βάφτισαν ως τον πρώτο νεκρό του bullying. Είναι όμως ο πρώτος; Πόσες αυτοκτονίες προηγήθηκαν από παιδιά που δεν άντεξαν το συνεχές καψόνι στο σχολείο και στον στρατό; Πόσες ζωές στιγματίστηκαν, πόσες αθώες ψυχούλες πόνεσαν και δάκρυσαν, πόσες φορές κακές επιδόσεις ήταν αποτέλεσμα αυτού; Ακόμη, πόσες προηγούμενες αυτοκτονίες παιδιών οφείλονταν σε αυτού τους είδους τη βία, άραγε; Το παιδί, που έρχεται στο σπίτι νηστικό και δίχως χρήματα, ίσως να είναι θύμα bullying. Το παιδί, το οποίο φοβάται το σχολικό περιβάλλον και δίνει ασαφείς απαντήσεις για τους λόγους που δεν θέλει να πάει σχολείo, ίσως να είναι θύμα bullying.

Ως Γυναικεία Οργάνωση του Δημοκρατικού Συναγερμού, επιθυμούμε να κάνουμε ουσιαστικές παρεμβάσεις σε αυτού του είδους τα κοινωνικά ζητήματα. Ιδιαίτερα δε, θέματα τα οποία αφορούν γυναίκες και παιδιά. Για εμάς, η γνώση και η σε βάθος κατανόηση ενός φαινομένου είναι δύναμη! Δύναμη εντοπισμού και αποτροπής του. Γι’ αυτό, με τη σημερινή εκδήλωση, επιθυμούμε να βάλουμε και εμείς ένα μικρό λιθαράκι στη μεγάλη προσπάθεια να δημιουργήσουμε ευαισθησία, γύρω από το θέμα του σχολικού εκφοβισμού. Όραμά μας, βεβαίως, είναι να φτιάξουμε μια κοινωνία που να μεγαλώνει δημοκρατικά παιδιά με ενσυναίσθηση, του τι επιπτώσεις και τι συναισθήματα προκαλούν οι πράξεις τους στους άλλους».