Διαπιστώσεις, μετά από χθεσινή επίσκεψη βουλευτών
Σ. Φυττής: ««Θα πρέπει να βελτιωθεί και να πρασινίσει ο χώρος, αφού, ειδικά το καλοκαίρι, δεν είναι χώρος για να διαμένουν άνθρωποι»

«Θα πρέπει, με βάση τον απαραίτητο σχεδιασμό, να βελτιωθεί και να πρασινίσει ο χώρος, ο οποίος έγινε σαν ένα λατομείο, αφού, ειδικά το καλοκαίρι, δεν είναι χώρος για να διαμένουν άνθρωποι», ανέφερε στους δημοσιογράφους ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Βουλής, Σοφοκλής Φυττής, στη διάρκεια χθεσινής επίσκεψης μελών της Επιτροπής, στο Κέντρο Υποδοχής Αιτητών Ασύλου στην Κοφίνου. Πρόσθεσε ότι «πρέπει να παρέχουμε ανθρώπινες συνθήκες διαβίωσης στους διαμένοντες στο Κέντρο, αιτητές ασύλου, μέχρι να έρθει η ώρα που θα εξεταστεί η αίτησή τους».

Στην επίσκεψη στο Κέντρο συμμετείχαν, εκτός από τον κ. Φυττή, οι βουλευτές Σκεύη Κουκουμά, Ρούλα Μαυρονικόλα και Πανίκος Σταυριανός. Έτυχαν ενημέρωσης για τις συνθήκες διαβίωσης των φιλοξενουμένων στο Κέντρο, από λειτουργούς της Υπηρεσίας Ασύλου (Κάκια Δημητρίου), του Υπουργείου Εσωτερικών (Άντα Αργυροπούλου), των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας (Ευτύχιος Χατζηχριστοδούλου) και του Υπουργείου Υγείας (Ανδρέας Ιωάννου).

Οι προσφορές για διαχείριση του χώρου
Δηλώσεις έκανε μετά την επιτόπου συνεδρία και η βουλευτής του ΑΚΕΛ, Σκεύη Κουκουμά, που ανέφερε ότι με την επέκταση του χώρου του Κέντρου και τη δυνατότητα διαμονής περισσότερων αιτητών ασύλου, «έχουμε διαπιστώσει ότι υπάρχει βελτίωση. Φαίνεται ότι τουλάχιστον από πλευράς διατροφής και συνθηκών διαβίωσης, τα πράγματα είναι υποφερτά». Πρόσθεσε ότι «αυτό που μας ανησυχεί τώρα είναι η απόφαση της Κυβέρνησης να προχωρήσει σε προκήρυξη προσφορών για τη διαχείριση του χώρου, αφού μέχρι τώρα αυτό το είχε αναλάβει το Συμβούλιο Κοινοτικής Ευημερίας Κοφίνου. Πρέπει να αξιολογηθούν οι όροι των προσφορών, γιατί μπορεί να μπουν στη μέση επιχειρήσεις και ιδιώτες, οπότε δεν θα μπορεί να γίνεται έλεγχος του τρόπου διαχείρισης, φροντίδας και επόπτευσης του χώρου».

Διαμένουν 141, χωρητικότητα για 400
Στη διάρκεια της συνεδρίας έγινε ενημέρωση από τους κρατικούς λειτουργούς ότι η Υπηρεσία Ασύλου είναι υπεύθυνη, με βάση το νόμο, για την εποπτεία και λειτουργία των κέντρων υποδοχής και, μέσω της Υπηρεσίας, καλύπτονται τα έξοδα της λειτουργίας του Κέντρου στην Κοφίνου. Η απόφαση για την επέκταση του Κέντρου ολοκληρώθηκε τον Αύγουστο 2014, με συγχρηματοδότηση από ευρωπαϊκά κονδύλια. Αυτήν τη στιγμή υπάρχουν στο Κέντρο 400 κρεβάτια σε λυόμενα σπιτάκια των 4 ατόμων, με δύο διπλά κρεβάτια το καθένα. Τώρα διαμένουν εδώ 141 άτομα, οι περισσότεροι αραβόφωνοι - πρόκειται για 35 παιδιά που φοιτούν σε διάφορα σχολεία, με ηλικίες μέχρι 17 χρονών, 76 άντρες και 30 γυναίκες. Το Κέντρο διαθέτει 13 δωμάτια για άντρες, 24 δωμάτια για οικογένειες και 16 δωμάτια για γυναίκες. Η καθημερινή διαχείριση του Κέντρου ανατέθηκε στο Συμβούλιο Κοινοτικής Ευημερίας Κοφίνου και τώρα εργοδοτούνται από το ΣΚΕ, έξι ιδρυματικοί λειτουργοί, με βάρδιες, για ολόκληρο το 24ωρο, δύο καθαρίστριες και ένας συντηρητής.

Αναφέρθηκε ότι οι διαμένοντες στο Κέντρο δεν έχουν πρόσβαση στην αγορά εργασίας. Προσφέρονται τρία γεύματα ημερησίως -πρόγευμα, γεύμα, δείπνο- (με βάση σύμβαση με το εστιατόριο «Καντάρα» του Πανίκου Χαπέσιη, Προέδρου του Συμβουλίου Κοινοτικής Ευημερίας Κοφίνου). Προσφέρεται επίσης ρουχισμός (μεταχειρισμένα ρούχα από δωρεές, ενώ αγοράζονται καινούργια παπούτσια και σχολικά είδη για παιδιά του σχολείου). Οι διαμένοντες στο Κέντρο είναι ελεύθεροι να πηγαινοέρχονται δωρεάν με λεωφορεία στη Λάρνακα, ενώ έχουν την υπηρεσία ψυχολόγου, καθημερινά 4 μ.μ. - 7 μ.μ. και νοσηλευτή, 7 π.μ. - 1 μ.μ. Έχουν επίσης καθημερινά, 10 π.μ. - 7 μ.μ., τις υπηρεσίες μεταφραστών της αραβικής γλώσσας (με συγχρηματοδότηση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσφύγων). Έχει γίνει πρόνοια για πρόσληψη 2 γιατρών και 8 νοσηλευτών, που θα καλύπτουν επίσης τον χώρο κράτησης άτυπων μεταναστών στη Μενόγεια.

Παραβιάσεις δικαιωμάτων στη Μενόγεια
Για «σημαντικές παραβιάσεις δικαιωμάτων των κρατουμένων» στον χώρο κράτησης άτυπων μεταναστών στη Μενόγεια, κάνει λόγο ανακοίνωση της Κίνησης για Ισότητα, Στήριξη, Αντιρατσισμό, αντιπροσωπία της οποίας επισκέφθηκε τον χώρο την περασμένη Παρασκευή (8.5.2015). Αναφέρει ότι η αντιπροσωπία «συνομίλησε με αριθμό ατόμων, η πλειονότητα των οποίων βρίσκεται σε απεργία πείνας» και προσθέτει: «Έχει διαπιστωθεί ότι παραμένει άλυτο το ζήτημα των κρατουμένων από τρίτες χώρες, για τους οποίους δεν υπάρχει προοπτική απομάκρυνσής τους από την Κυπριακή Δημοκρατία. Τα συγκεκριμένα άτομα συλλαμβάνονται, ενώ οι Αρχές γνωρίζουν από πριν ότι δεν μπορούν να απελαθούν. Στη συνέχεια και μετά από παραμονή τους υπό κράτηση για ένα σημαντικό χρονικό διάστημα, αφήνονται ελεύθεροι χωρίς όμως ουσιαστική δυνατότητα διευθέτησης της παραμονής τους στη χώρα, με αποτέλεσμα να συλλαμβάνονται ξανά, ως άτυποι μετανάστες. Εκτός από τους ίδιους, θύματα του φαύλου κύκλου που περιγράφεται πιο πάνω, είναι και οι οικογένειες των συγκεκριμένων ατόμων.

»Επίσης, διαπιστώθηκε σοβαρό πρόβλημα με υπηκόους τρίτων χωρών οι οποίοι είναι μέλη οικογενειών Κυπρίων ή Ευρωπαίων πολιτών. Ενδεικτική είναι η περίπτωση του Alias Hussein, ο οποίος κρατείται για τον λόγο ότι ο γάμος του με Ευρωπαία πολίτιδα κρίθηκε ως εικονικός από τις αρμόδιες Αρχές. Η περίπτωσή του αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα πολιτικής δυο μέτρων και δυο σταθμών, αφού ο γάμος κρίθηκε εικονικός, αλλά οι Αρχές συνεργάζονται για την παραχώρηση τρίμηνης άδειας παραμονής του στην Κύπρο, εφόσον ο ίδιος συναινέσει να μεταβεί μόνιμα στη Βουλγαρία, μαζί με τη γυναίκα που υποτίθεται ότι παντρεύτηκε με εικονικό γάμο.

»Μία άλλη περίπτωση, είναι η παράτυπη κράτηση υπηκόου Πακιστάν, ο οποίος είναι πατέρας Κύπριου πολίτη. Το συγκριμένο άτομο συνελήφθη μετά από ενέργειες της πρώην συμβίας και μητέρας του παιδιού του. Σύμφωνα με τις ενδείξεις, η ίδια διατηρεί οικογενειακή σχέση με πρώην αλλά και νυν στελέχη της Υπηρεσίας Αλλοδαπών και Μετανάστευσης (ΥΑΜ). Στην προκειμένη περίπτωση, το Υπουργείο Δικαιοσύνης έκδωσε επιβαρυντική βεβαίωση κατά του εν λόγω ατόμου, η οποία βασίστηκε εξολοκλήρου στη μαρτυρία της πρώην συμβίας του και χωρίς καν να κληθεί ο ίδιος να παρουσιάσει τη δική του εκδοχή. Αξίζει να σημειωθεί ότι, για τη συγκεκριμένη υπόθεση, η Επίτροπος Δικαιωμάτων του Παιδιού και η Επίτροπος Διοικήσεως εξετάζουν παραβίαση των δικαιωμάτων του παιδιού και των κανόνων χρηστής διοίκησης, αντίστοιχα.

»Σημαντικές παραβιάσεις προκύπτουν και στην περίπτωση κρατουμένου με σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα. Πιο συγκεκριμένα, το ζήτημα δημιουργήθηκε όταν ο κρατούμενος επέστρεψε πίσω στο κέντρο κράτησης μετά από επίσκεψή του για θεραπεία στο ψυχιατρείο Αθαλάσσας. Η παράλειψη παροχής φαγητού στον κρατούμενο και η διαμαρτυρία του, οδήγησε σε ένταση μεταξύ του ιδίου και μελών του προσωπικού, με αποτέλεσμα ο κρατούμενος να κακοποιηθεί και εν τέλει από παραπονούμενος να βρεθεί κατηγορούμενος, αφού έχει διωχθεί ποινικά, με βάση τις μαρτυρίες μελών του προσωπικού του κέντρου κράτησης».

Η ΚΙΣΑ ζητά «να αφεθούν άμεσα ελεύθεροι οι δυο υπήκοοι τρίτων χωρών που είναι μέλη οικογενειών Κυπρίων ή Ευρωπαίων πολιτών». Ζητά, επίσης, «ν’ αναληφθεί πρωτοβουλία από το Υπουργείο Εσωτερικών, για έναρξη διαλόγου μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων, συμπεριλαμβανομένων και των ΜΚΟ, έτσι ώστε να χαραχθεί πολιτική για τα άτομα όπου δεν υπάρχει η δυνατότητα υλοποίησης της απόφασης για απομάκρυνσή τους από την Κυπριακή Δημοκρατία».