Στη συνεδρία της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
Τα Υπουργεία Παιδείας και Υγείας, αντιμέτωπα με βουλευτές, με το Γραφείο της Επιτρόπου Δικαιωμάτων του Παιδιού και με τη Συμβουλευτική Επιτροπή για την Πρόληψη και Καταπολέμηση της Βίας στην Οικογένεια

Η σεξουαλική αγωγή στα σχολεία και οι αδυναμίες του εκπαιδευτικού συστήματος στο ζήτημα αυτό ήταν στο επίκεντρο της συζήτησης στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Βουλής σε δύο συνεχόμενες συνεδρίες, χθες και την προηγούμενη Δευτέρα, με βάση τα ανησυχητικά αποτελέσματα της πρόσφατης έρευνας (Δεκεμβρίου 2014), του Πανεπιστημίου Κύπρου, στο πλαίσιο της πανευρωπαϊκής εκστρατείας «Ένα στα Πέντε», που κατέδειξε ότι ένα στα τέσσερα παιδιά στην Κύπρο υφίσταται μια μορφή σεξουαλικής κακοποίησης.

Τονίστηκε η ανάγκη ετοιμασίας Σχεδίου Δράσης και συντονισμού όλων των εμπλεκόμενων κρατικών υπηρεσιών, για την πρόληψη και την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης, της σεξουαλικής εκμετάλλευσης και της παιδικής πορνογραφίας, μετά και από την κύρωση της Σύμβασης Λανζαρότε από τη Βουλή. Στη χθεσινή συνεδρία, οι εκπρόσωποι των Υπουργείων Παιδείας και Υγείας βρέθηκαν αντιμέτωποι με βουλευτές της Επιτροπής, αλλά και με το Γραφείο της Επιτρόπου για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Παιδιού Λήδας Κουρσουμπά, και με την Πρόεδρο της Συμβουλευτικής Επιτροπής για την Πρόληψη και Καταπολέμηση της Βίας στην Οικογένεια, Μάρθα Αποστολίδου.

13 νέες υποθέσεις κακοποίησης
Υπενθυμίζουμε την αποκάλυψη που έκανε στη συνεδρία της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, στις 27 Απριλίου 2015, ο Δρ Αντώνης Στυλιανού, εκ μέρους του μη κυβερνητικού οργανισμού Hope for Children, ότι από την ημερομηνία κύρωσης της Σύμβασης Λανζαρότε τον Νοέμβριο 2014, παρουσιάστηκαν 13 νέες υποθέσεις σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Ο Δρ Στυλιανού τόνισε «ότι αυξάνονται τα περιστατικά σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και γι’ αυτό οι προσπάθειες για πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου πρέπει να εντατικοποιηθούν».

Σύμφωνα με την έρευνα του Πανεπιστημίου Κύπρου, τα περισσότερα θύματα είναι ανήλικα κορίτσια (75%) και στις περισσότερες από τις μισές περιπτώσεις, θύτες είναι ανήλικα αγόρια! Συχνά αναφερόμενοι θύτες είναι ενήλικες άντρες. Τα πιο υψηλά ποσοστά, γύρω στο 16% και 19%, αφορούν σεξουαλική κακοποίηση και σεξουαλική παρενόχληση μέσω διαδικτύου, αντίστοιχα. Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της έρευνας είναι ότι μόνο 14% των θυμάτων ζήτησαν βοήθεια από την Αστυνομία, ψυχολόγους, δικηγόρους, κρατικές υπηρεσίες, ή από μέλη της οικογένειας και φίλους.

«Αντί να πηγαίνουμε μπροστά, πηγαίνουμε πίσω»
«Ως παιδαγωγός που διδάσκω σεξουαλική διαπαιδαγώγηση, θεωρώ ότι είναι θέμα που πρέπει να ενταχθεί πολύ έντονα σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης και με ανησυχεί η πληροφόρηση ότι το μάθημα Αγωγής Υγείας, στο οποίο περιλαμβάνεται η σεξουαλική υγεία, θα διασπαστεί σε διάφορα θέματα και θα κάνει ακόμα πιο δύσκολη τη διδασκαλία του», επεσήμανε στην παρέμβασή της η Πρόεδρος της Συμβουλευτικής Επιτροπής για την Πρόληψη και Καταπολέμηση της Βίας στην Οικογένεια Δρ Μάρθα Αποστολίδου.

«Αντί να πηγαίνουμε μπροστά, πηγαίνουμε πίσω, με το να αφαιρούνται μαθήματα στα οποία θα ενταχθούν ενότητες που θα βοηθήσουν τα παιδιά, ιδιαίτερα στην πρόληψη, αλλά και σε σχέση με την ανάγκη να μιλήσουν και ν’ αναφέρουν το πρόβλημα όταν αυτό υπάρχει», πρόσθεσε η Δρ Αποστολίδου. «Αυτό», είπε, «πρέπει να περιληφθεί στο Σχέδιο Δράσης με έναν κεντρικό συντονιστή και το Υπουργείο Παιδείας πρέπει να δεσμευτεί να αναλάβει πιο συγκεκριμένους ρόλους, γιατί με τα νέα δεδομένα φαίνεται ότι το μάθημα αποδυναμώνεται, αντί να ενισχύεται». Απαντώντας σε ερώτηση του Προέδρου της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Σοφοκλή Φυττή, η Δρ Αποστολίδου αναφέρθηκε στην έρευνα του 2004, της Επιτροπής για την Πρόληψη και Καταπολέμηση της Βίας στην Οικογένεια, για την έκταση και τις μορφές βίας ενάντια στα παιδιά στην κυπριακή οικογένεια και στο εύρημά της ότι 10% (ίδιο ποσοστό αγοριών και κοριτσιών), δήλωσαν ότι έχουν υποστεί κάποια μορφή σεξουαλικής κακοποίησης μέσα στην οικογένεια.

Τώρα -παρατήρησε- η έρευνα του Πανεπιστημίου Κύπρου, που καλύπτει όλο το φάσμα, αποκαλύπτει ότι η σεξουαλική βία ενάντια στα παιδιά είναι πολύ υψηλότερη (ένα στα τέσσερα), ενώ εμείς βρήκαμε ένα στα δέκα. Οι έρευνες, πάντως, δείχνουν ότι τα παιδιά που κακοποιούνται σεξουαλικά μπορεί να κακοποιήσουν στη συνέχεια».

Πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη
Εκ μέρους του Υπουργείου Υγείας, η Μυρτώ Αζίνα αναφέρθηκε στην προετοιμασία πρωτοκόλλου διαχείρισης του κακοποιημένου παιδιού, «που θα είναι στα ευρωπαϊκά πρότυπα, λαμβάνοντας υπ' όψιν παραίνεση των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, ότι είναι άσχημη και τραυματική εμπειρία, η ίδια η εξέταση του παιδιού, κατά πόσο υπέστη βιασμό ή όχι». Πρόσθεσε ότι «στο θέμα της πρόληψης αναλαμβάνει η Σχολιατρική Υπηρεσία, που σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας, έχει ετοιμάσει αρκετά προληπτικά προγράμματα στο πλαίσιο της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης».

Παρεμβαίνοντας, η βουλευτής του ΑΚΕΛ Σκεύη Κουκουμά μίλησε για «τραγική τοποθέτηση του Υπουργείου Υγείας, ότι η Σχολιατρική Υπηρεσία κάνει πρόληψη στο θέμα αυτό». Η κ. Κουκουμά υπέδειξε τις παρατηρήσεις της Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, ότι υστερεί ο τομέας της υγείας σε σχέση με τη στήριξη των παιδιών. Η Μυρτώ Αζίνα απάντησε ότι «είναι ουσιαστικός ο ρόλος της Σχολιατρικής Υπηρεσίας και στην πρωτογενή πρόληψη με την Αγωγή Υγείας και με προγράμματα και διαλέξεις στα παιδιά, και στη δευτερογενή πρόληψη, με τη δράση των επισκεπτριών υγείας, που συντονίζονται με το Υπουργείο Παιδείας για περιστατικά όπου υπάρχει υποψία κακοποίησης παιδιών».

Οι σπουδές Αγωγής Υγείας
Η βουλευτής του ΔΗΚΟ Αθηνά Κυριακίδου αναφέρθηκε σε σημείωμα που πήρε από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, για τις κατευθυντήριες γραμμές προς τους εκπαιδευτικούς, σε σχέση με τα προγράμματα εκπαίδευσης Αγωγής Υγείας και είπε ότι «δεν με ικανοποιεί, προσωπικά, το αναλυτικό πρόγραμμα μαθημάτων. Επειδή πιστεύω ότι η πρόληψη είναι η ουσία του θέματος, παρακαλώ το Υπουργείο Παιδείας να αναλάβει στα σοβαρά τις ευθύνες του και να μας φέρει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, και τρόπους εφαρμογής και ελέγχου επί του συγκεκριμένου».

Η Δρ Έλενα Παπαμιχαήλ, του Γραφείου Προγραμμάτων Αγωγής Υγείας στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου, παρατήρησε ότι «το πρόγραμμα σπουδών Αγωγής Υγείας είναι πολύ καλό, θεωρητικά και επιστημονικά τεκμηριωμένο. Ειδικά το ζήτημα της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης βασίζεται στις ευρωπαϊκές οδηγίες και έχει πολύ καλή βάση». Απαντώντας σε ερώτηση, για το ποιοι διδάσκουν το μάθημα, ανέφερε ότι στη δημοτική εκπαίδευση το διδάσκουν οι δάσκαλοι και στη μέση οι καθηγητές Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας».

Πρόσθεσε, όμως, ότι το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο «αναγνωρίζει ότι υπάρχει συνεχής ανάγκη επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών».
Η Αγγελική Ανδρέου, επίσης του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, συμπλήρωσε ότι «τυγχάνουν συνεχούς επιμόρφωσης οι καθηγητές Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας και Βιολογίας, και μέσα από ευρωπαϊκό πρόγραμμα που παρακολουθούν, θα εκδοθεί εγχειρίδιο που θα αφορά τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση, όχι μόνο από τη βιολογική πλευρά της αναπαραγωγής, αλλά και μέσα από τη συναισθηματική και ψυχολογική πλευρά».