Γ. ΕΛΕΓΚΤΗΣ: «ΠΟΛΥ ΜΕΓΑΛΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΑΠΟΤΥΧΙΑΣ ΤΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΩΝ»

Ποιοι οι σχεδιασμοί για τη διαχείριση των οικιακών αποβλήτων, γιατί διαβλέπει μεγάλους κινδύνους αποτυχίας ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης και πώς απαντά ο Νίκος Κουγιάλης

Ο Γενικός Ελεγκτής είχε εκφράσει τη θέση του περί πολύ μεγάλων κινδύνων αστοχίας και αποτυχίας των σχεδιασμών του Τμήματος Περιβάλλοντος και ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Παρακολουθήσεως Σχεδίων Αναπτύξεως και Ελέγχου Δημοσίων Δαπανών στις 24 Μαρτίου 2015.

«Πολύ μεγάλους κινδύνους αποτυχίας» των σχεδιασμών του Τμήματος Περιβάλλοντος του Υπουργείου Γεωργίας σε σχέση με το τεράστιο κεφάλαιο που λέγεται διαχείριση οικιακών αποβλήτων διαβλέπει ο Γενικός Ελεγκτής της Δημοκρατίας, Δρ Οδυσσέας Μιχαηλίδης. Προειδοποιεί το Τμήμα Περιβάλλοντος διά μέσου απαντητικής επιστολής, ημερομηνίας 9 Απριλίου, προς τον Διευθυντή του Τμήματος Περιβάλλοντος, την οποία κατέχει και αποκαλύπτει η «Σημερινή», ότι σε περίπτωση που οι εκτιμήσεις του για ετήσια ποσοστιαία μείωση των παραγομένων ποσοτήτων αποβλήτων δεν επιτευχθούν βάσει των Ευρωπαϊκών οδηγιών, η Δημοκρατία θα βρεθεί αντιμέτωπη με νέα καταδίκη και καταβολή προστίμου (εκατομμυρίων ευρώ).

Από την πλευρά του ο αρμόδιος Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος Νίκος Κουγιάλης απαντά σε δήλωσή του στην εφημερίδα μας ότι είναι νωρίς για να κριθεί το Σχέδιο Διαχείρισης Οικιακών και Παρόμοιου Τύπου Αποβλήτων (ΣΔΟκΠΤΑ) του Τμήματος Περιβάλλοντος, καθότι αυτό δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί και οι διαβουλεύσεις συνεχίζονται. Ερωτηθείς σχετικά, απάντησε ότι οι σχεδιασμοί θα είναι έτοιμοι σε περίπου δεκαπέντε ημέρες.

Οι σχεδιασμοί

Ο Υπουργός Γεωργίας αναφέρθηκε σε κάποιους από τους σχεδιασμούς που έχουν ήδη δρομολογηθεί, όπως:

1) Κλείσιμο των δύο χωματερών στις περιοχές Κοτσιάτη και Βατί, κατόπιν και ασφυκτικών πιέσεων από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

2) Κατασκευή μονάδας Ολοκληρωμένης Εκμετάλλευσης και Διαχείρισης Αποβλήτων (ΟΕΔΑ) στο Πεντάκωμο, στη Λεμεσό. Έχει ήδη υπογραφτεί συμφωνία με τον κατασκευαστή και τα έργα αναμένεται να ολοκληρωθούν σε δύο περίπου χρόνια.

Ωστόσο, στην επιστολή του ο Γενικός Ελεγκτής αναφέρεται και σε άλλους σχεδιασμούς, για τους οποίους εκφράζει έντονους προβληματισμούς, όπως σε «ενδεχόμενη κατασκευή» στην περιοχή Κάτω Μονής στη Λευκωσία Χώρου Υγειονομικής Ταφής Απορριμάτων (ΧΥΤΑ) αντί μονάδας Ολοκληρωμένης Εκμετάλλευσης και Διαχείρισης Αποβλήτων (ΟΕΔΑ). Μεταφέρει και τις «δικαιολογημένες» ανησυχίες των κατοίκων της περιοχής, καθότι, όπως λέγει, «δεν αποτέλεσε αντικείμενο της δέουσας περιβαλλοντικής μελέτης».

«Προϊόν πολιτικών αποφάσεων»

Ο Γενικός Ελεγκτής θεωρεί ότι η εν λόγω τροποποίηση που Σχεδίου Διαχείρισης Οικιακών και Παρόμοιου Τύπου Αποβλήτων (ΣΔΟκΠΤΑ), που ετοίμασε το Τμήμα Περιβάλλοντος, «δεν μπορεί να είναι προϊόν πολιτικών αποφάσεων, εάν αυτές δεν βασίζονται σε τεκμηριωμένες τεχνοκρατικές εισηγήσεις/διαζευκτικές επιλογές». Και προσθέτει:

«Επειδή σε δύο σημεία της επιστολής σας κάνετε αναφορά σε πολιτικές αποφάσεις, θα πρέπει να διευκρινίσετε κατά πόσον το Τμήμα σας θεωρεί τις εν λόγω πολιτικές αποφάσεις ως τεχνοκρατικά εσφαλμένες ή αν συμφωνεί με αυτές, αναλαμβάνοντας, συνεπώς, την ευθύνη που του αναλογεί». Σημειώνεται ότι ο Γενικός Ελεγκτής είχε εκφράσει τη θέση του περί πολύ μεγάλων κινδύνων αστοχίας και αποτυχίας των σχεδιασμών του Τμήματος Περιβάλλοντος και ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Παρακολουθήσεως Σχεδίων Αναπτύξεως και Ελέγχου Δημοσίων Δαπανών στις 24 Μαρτίου 2015.

Σε ό,τι αφορά την ενδεχόμενη κατασκευή ΧΥΤΑ στην περιοχή Κάτω Μονής, επισημαίνει: «Η προώθηση κατασκευής ΧΥΤΑ, όπου τα απόβλητα δεν τυγχάνουν οποιασδήποτε επεξεργασίας, ενδεχομένως να μη συνάδει με τις διατάξεις της Οδηγίας 1999/31/ΕΚ» (αφορά την Υγειονομική Ταφή των Αποβλήτων) «και παρακαλούμε όπως το θέμα αυτό διευκρινιστεί τάχιστα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή».

«Να αποφευχθούν δαπανηρές λύσεις»

Ο Γενικός Ελεγκτής καλεί τον Διευθυντή Τμήματος Περιβάλλοντος να τον πληροφορήσει αναφορικά με τους ετήσιους ποσοστιαίους στόχους μείωσης των παραγόμενων ποσοτήτων αποβλήτων, καθώς και για τους τρόπους με τους οποίους αυτοί αναμένεται να επιτευχθούν.

«Επίσης, παρακαλούμε όπως μας πληροφορήσετε αναφορικά με τον τυχόν εναλλακτικό σχεδιασμό σας, σε περίπτωση που οι εκτιμήσεις σας για ετήσια ποσοστιαία μείωση των παραγομένων ποσοτήτων αποβλήτων δεν επιτευχθούν, ώστε να μη βρεθεί η Δημοκρατία, είτε αντιμέτωπη με νέα καταδίκη και επιβολή προστίμου, ή να οδηγηθεί σε αδιέξοδο και να εγκλωβιστεί σε δαπανηρές λύσεις ή και λύσεις που θα αντίκεινται στη νομοθεσία και τις αρχές χρηστής διοίκησης (π.χ. επέκταση ΟΕΔΑ Κόσιης με απευθείας ανάθεση στον υφιστάμενο)».

Ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης ζητεί ενημέρωση «εάν η προτεινόμενη κατασκευή ΧΥΤΑ αντί ΟΕΔΑ στην Επαρχία Λευκωσίας και η μη αναβάθμιση του ΧΥΤΑ Πάφου σε ΟΕΔΑ βασίζεται σε τεχνοοικονομική μελέτη, στην οποία αναφέρεται το κόστος κάθε προτεινόμενης λύσης, αφού θεωρούμε αυτονόητο ότι αποφάσεις επί τόσο σοβαρών θεμάτων θα πρέπει να λαμβάνονται στη βάση τεκμηριωμένων θέσεων». Επίσης, παρακαλεί «όπως μας πληροφορήσετε εάν έχει εκτιμηθεί το οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος μεταφοράς μέρους των αποβλήτων της Επαρχίας Λευκωσίας στην ΟΕΔΑ Κόσιης και μέρους των αποβλήτων της Επαρχίας Πάφου στην ΟΕΔΑ Πεντακώμου, σύμφωνα με τους σχεδιασμούς που προτείνονται».

Ακολουθεί διαχειριστικός έλεγχος

Καταλήγοντας στην επιστολή του ο Γενικός Ελεγκτής αναφέρει ότι δεν θα ενδιατρίψει σε αυτό το στάδιο στη μελέτη του Σχεδίου Διαχείρισης Οικιακών και Παρόμοιου Τύπου Αποβλήτων, αλλά θα το πράξει τούτο σε μελλοντικό στάδιο, στα πλαίσια ειδικού διαχειριστικού ελέγχου. «Λαμβάνοντας δε υπόψη την τεράστια σπουδαιότητα του θέματος, αναμένουμε να αντιληφθείτε τη μεγάλη ευθύνη του Τμήματός σας στη διασφάλιση της επιτυχίας των σχεδιασμών σας ώστε το Κράτος μας να μην παραμείνει εκτεθειμένο ή/και να κληθεί να καταβάλει αποζημιώσεις».

Σημειώνεται πως η επιστολή έχει κοινοποιηθεί στους: Υφυπουργό παρά το Προέδρω, Γενικό Διευθυντή Υπουργείου Γεωργίας, Γενικό Διευθυντή Υπουργείου Εσωτερικών, Γενικό Διευθυντή Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, Συντονισμού και Ανάπτυξης, Επίτροπο Περιβάλλοντος, Αν. Διευθύντρια Τμήματος Ελέγχου Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων.

Ν. Κουγιάλης: «Δεν έχουν ολοκληρωθεί οι σχεδιασμοί»

«ΕΙΜΑΙ ΣΕ ΣΥΝΕΧΗ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ»

Απαντώντας στα όσα αναφέρει στην επιστολή του ο Γενικός Ελεγκτής σε σχέση με τους σχεδιασμούς του Τμήματος Περιβάλλοντος για τα οικιακά απόβλητα, ο Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος Νίκος Κουγιάλης δηλώνει στη «Σ» ότι είναι νωρίς να κριθούν οι όποιοι σχεδιασμοί, καθότι αυτοί δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί και δεν έχουν ληφθεί τελικές αποφάσεις.

Για τις αντιδράσεις των κατοίκων της Κάτω Μονής, ανέφερε πως «υπάρχει ενδεχόμενο να μη χρειάζεται καινούριος ΟΕΔΑ και να χρειαστεί ένας ΧΥΤΑ». Προσθέτει ότι οι κάτοικοι και ο κοινοτάρχης της περιοχής τον έχουν ενημερώσει πως δεν επιθυμούν ούτε την κατασκευή ΟΕΔΑ. Ερωτηθείς αν είναι σε θέση να δεσμευτεί ότι οι σχεδιασμοί του Υπουργείου του δεν θα αποτύχουν και πως το κράτος δεν θα κινδυνέψει με κυρώσεις, ο Νίκος Κουγιάλης απάντησε:

«Αυτός είναι ο στόχος μας και γι’ αυτό εγώ προσωπικά είμαι σε επαφή με τις Βρυξέλλες (Γενική διεύθυνση Περιβάλλοντος). Εξάλλου, εάν οι σχεδιασμοί μας δεν τύχουν της έγκρισης της Ε.Ε., πρώτον δεν θα υλοποιηθούν και δεύτερο θα χάσουμε τα χρήματα από τα συγχρηματοδοτούμενα ταμεία, τα οποία μας έχουν κατανεμηθεί κάτω από τον άξονα "Περιβάλλον" και είναι πολλά». Οι ευρωπαϊκές οδηγίες μιλούν για κλείσιμο των χωματερών, για συγκεκριμένους τρόπους ταφής αποβλήτων και για ανακύκλωση και χωριστή διαλογή», κατέληξε ο Υπουργός Γεωργίας.