Κεντρική Τράπεζα και Ελεγκτική Υπηρεσία δεν συμφωνούν με τις προθέσεις της Κυβέρνησης
Η διαφωνία της Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας Χρυστάλλας Γιωρκάτζη έγκειται κυρίως στο γεγονός ότι πριν από την κατάθεση του νομοσχεδίου δεν προηγήθηκε διαβούλευση με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα

Κάθετη είναι η διαφωνία της Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας και του Γενικού Ελεγκτή της Δημοκρατίας για το νομοσχέδιο που ετοιμάζεται από την Κυβέρνηση για την πρόβλεψη ποινικών ευθυνών των Υπουργών και των ανεξάρτητων κρατικών αξιωματούχων. Οι προθέσεις της Κυβέρνησης μετουσιώνονται σε νομοσχέδια που παρουσίασε χθες ο Υπουργός Δικαιοσύνης Ιωνάς Νικολάου ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών. Πέραν των Υπουργών, της Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας και του Γενικού Ελεγκτή της Δημοκρατίας, τα νομοσχέδια προβλέπουν και ποινικές ευθύνες για τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο, τον Υφυπουργό παρά τω Προέδρω, τον Βοηθό Γενικό Ελεγκτή και τον Υποδιοικητή της Κεντρικής Τράπεζας. Την ίδια στιγμή το Υπουργείο ετοιμάζει νομοσχέδιο που θα ρυθμίζει ευθύνες για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Τους έδωσε οδηγό διαβούλευσης
Η διαφωνία της Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας Χρυστάλλας Γιωρκάτζη έγκειται κυρίως στο γεγονός ότι πριν από την κατάθεση του νομοσχεδίου δεν προηγήθηκε διαβούλευση με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, όπως προβλέπεται από τις διαδικασίες και, όπως είπε, η Δημοκρατία θα αχθεί ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.

Μάλιστα, η κ. Γιωρκάτζη κατέθεσε στην Επιτροπή Νομικών τον οδηγό διαβούλευσης με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Σε ό,τι αφορά τη θέση της Διοικητού για διαβούλευση της Κυβέρνησης με την ΕΚΤ, ο Υπουργός εξήγησε ότι η άποψη της Νομικής Υπηρεσίας είναι ότι δεν εμπίπτει στα ζητήματα για τα οποία έπρεπε να ενημερωθεί η ΕΚΤ, επειδή δεν επισύρει πρόσθετες ποινές ή καθήκοντα.

«Αχρείαστη η νομοθεσία»
Από την πλευρά τους ο Γενικός Ελεγκτής της Δημοκρατίας Οδυσσέας Μιχαηλίδης και ο Βοηθός Γενικός Ελεγκτής Κυριάκος Κυριάκου χαρακτήρισαν αχρείαστη την προτεινόμενη νομοθεσία, τονίζοντας ότι παραβαίνει το άρθρο του Συντάγματος περί ισονομίας και ισοπολιτείας, καθώς ένας δημόσιος υπάλληλος δεν θα διωχθεί ποινικά για παράλειψη καθήκοντος, ενώ ο Γενικός Ελεγκτής θα υπόκειται σε ποινή φυλάκισης. Παράλληλα, αναφέρθηκαν στην περίπτωση που η υποχρέωση του Γενικού Ελεγκτή είναι να υποβάλει τις εκθέσεις για τους ημικρατικούς οργανισμούς μέχρι τις 15 Ιουνίου και επειδή, όπως είπε, δεν είναι σε θέση η υπηρεσία να τις ετοιμάσει, ως εκ τούτου εκ προθέσεως παραβιάζει τα καθήκοντα που απορρέουν από το αξίωμά του.

Ο Βοηθός Γενικός Ελεγκτής είπε πως οφείλει να εκτελεί τις εντολές του προϊσταμένου του και άρα δεν μπορεί να υπέχει ανάλογης ευθύνης για τη συμμόρφωσή του με τις οδηγίες αυτές. Απαντώντας στις θέσεις αυτές, η Εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας είπε ότι ο ανεξάρτητος κρατικός αξιωματούχους δεν μπορεί λόγω της ιδιότητάς του να συγκρίνεται με απλό δημόσιο υπάλληλο. Δεν τίθεται θέμα ίσης μεταχείρισης, ανέφερε, προσθέτοντας ότι βλέπουμε την ιδιότητα του προσώπου και την ηθελημένη προσπάθεια να καταστρατηγήσει τις αρμοδιότητές του.

Μέχρι 6 μήνες φυλάκιση
Παρουσιάζοντας το νομοσχέδιο ο Υπουργός Δικαιοσύνης είπε ότι «επιτέλους πρέπει οι Υπουργοί και οι ανεξάρτητοι κρατικοί αξιωματούχοι να υπέχουν ποινικών ευθυνών για εκ προθέσεως παραλείψεις ή ενέργειες, χωρίς να παραβιάζουν άρθρα του Συντάγματος ή νόμους της Δημοκρατίας, που παραβλάπτουν τα συμφέροντα της Δημοκρατίας». Για τους ανεξάρτητους κρατικούς αξιωματούχους που υπέχουν ποινικής ευθύνης και υπόκεινται σε φυλάκιση, η προβλεπόμενη ποινή είναι μέχρι 6 μήνες φυλάκιση ή χρηματική ποινή μέχρι 20.000 ευρώ, ή ποινή φυλάκισης ή χρηματική ποινή μέχρι 40.000 ευρώ.

Στο ένα νομοσχέδιο προνοείται ρητά ότι οι υποκείμενοι στις διατάξεις του δεν απαλλάσσονται των προβλεπομένων ευθυνών, ακόμη και εάν ενήργησαν κατόπιν έγγραφης ή προφορικής εντολής του Προέδρου της Δημοκρατίας ή του ιεραρχικά κατά περίπτωση ανώτερου ανεξάρτητου κρατικού αξιωματούχου. Στους υποκείμενους ποινικών ευθυνών αξιωματούχους περιλαμβάνονται ο Διοικητής και Υποδιοικητής της Κεντρικής Τράπεζας, ο Γενικός Ελεγκτής και ο Βοηθός Γενικός Ελεγκτής. Στο άλλο περιλαμβάνονται οι Υπουργοί, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος και ο Υφυπουργός παρά τω Προέδρω.

Για ενέργειες εκ προθέσεως
Ο κ. Νικολάου ζήτησε από τους κρατικούς αξιωματούχους να ασχοληθούν με το δάσος αντί με το δέντρο, προσθέτοντας ότι δεν εγείρεται θέμα ποινικοποίησης της πολιτικής ζωής. Είπε ακόμα πως η τελική διαμόρφωση του κειμένου των νομοσχεδίων έγινε από δύο Γενικούς Εισαγγελείς, τέως και νυν, και διαβουλεύσεις που διήρκεσαν 8 με 9 μήνες. Τόνισε στην Επιτροπή ότι υπάρχουν χώρες που στην αντίστοιχη νομοθεσία δεν περιλαμβάνουν την πρόθεση.

Στις δηλώσεις μετά τη συνεδρία, ο κ. Νικολάου ανέφερε ότι τα νομοσχέδια στοχεύουν να ρυθμίσουν την κατανομή ποινικών ευθυνών στους Υπουργούς και τους κρατικούς αξιωματούχους, όταν αυτές δεν προβλέπονται από άλλους νόμους. Εξήγησε ότι θα περιλαμβάνει ενέργεια που γίνεται εκ προθέσεως να παραβιάσουν συγκεκριμένα άρθρα του Συντάγματος ή των νόμων που καθορίζουν τα συγκεκριμένα καθήκοντα, τα οποία απορρέουν από το αξίωμά τους. Ο Υπουργός Δικαιοσύνης ανέφερε ότι τα δύο νομοσχέδια περιλαμβάνονται μεταξύ των θεσμικών νομοσχεδίων, εκ των οποίων κάποια έχουν ήδη κατατεθεί στη Βουλή και άλλων που βρίσκονται στη Νομική Υπηρεσία για νομοτεχνική επεξεργασία.

Τόνισε πως πρέπει να αρχίσει να οικοδομείται η ευθύνη στους θεσμούς και εξήγησε ότι τα νομοσχέδια δεν περιλαμβάνουν τον Γενικό και τον Βοηθό Γενικό Εισαγγελέα, καθώς, με τη δική τους γνώμη, κατέληξαν ότι με βάση το Σύνταγμα οι αρμοδιότητές τους δεν υπάγονται στον όποιο έλεγχο, ακόμα και στον Δικαστικό. Είπε επίσης ότι εάν η Βουλή κρίνει σκόπιμο, δύναται να συμπεριλάβει στους ανεξάρτητους αξιωματούχους τον Γενικό και τον Βοηθό Γενικό Εισαγγελέα.

Θα συζητηθεί ξανά
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Νομικών Σωτήρης Σαμψών είπε ότι υπάρχουν σημεία που πρέπει να διευκρινιστούν περαιτέρω, προτού η Επιτροπή Νομικών λάβει αποφάσεις και ανέφερε πως το θέμα θα συζητηθεί εκ νέου όταν η Επιτροπή έχει τις διευκρινίσεις που ζητά από τη Νομική Υπηρεσία και το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ Άριστος Δαμιανού διατύπωσε τη θέση ότι η ποινικοποίηση της άσκησης αρμοδιοτήτων δεν θα συνδράμει την προσπάθεια για βελτίωση της δημοκρατίας. Ανέφερε ότι πρέπει να απαντηθεί σειρά ερωτημάτων. Παρατήρησε ότι το ένα νομοσχέδιο αφορά τέσσερεις αξιωματούχους και εξέφρασε έντονες επιφυλάξεις για την περίληψη στους αξιωματούχους, του δεύτερου τη τάξει στην Ελεγκτική Υπηρεσία.