Σε τροχιά εκσυγχρονισμού το εκπαιδευτικό μας σύστημα

Σοβαρές τομές στην Παιδεία με την νέα χρονιά σε δημοτική και μέση εκπαίδευση

ΠΩΣ διαμορφώνεται το νέο σύστημα διορισμού των εκπαιδευτικών

Η νέα μορφή λυκείου, με την αναδιαμόρφωση των ωρολόγιων προγραμμάτων, ο εκσυγχρονισμός του καταλόγου διοριστέων εκπαιδευτικών και το σύστημα επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών είναι οι επιλογές του Υπουργείου Παιδείας προς τον εκσυγχρονισμό του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Για τη νέα μορφή λυκείου, το Υπουργείο Παιδείας προχωρεί σε διαμόρφωση κατευθύνσεων επιλογής μαθημάτων σε σύγχρονους επιστημονικούς τομείς. Σε ό,τι αφορά τον εκσυγχρονισμό του καταλόγου διοριστέων, το Υπουργείο προσανατολίζεται μεταξύ άλλων στην εφαρμογή νέου προγράμματος διορισμών, που θα εντάσσει τους εκπαιδευτικούς στο σύστημα εκπαίδευσης, στη βάση των προσόντων, της εμπειρίας και των γνώσεών τους, οι οποίες θα διαπιστώνονται μέσα από γραπτές εξετάσεις.

Να σημειωθεί ότι το νέο σύστημα διορισμού θα είναι μεταβατικού χαρακτήρα. Δηλαδή, θα χωρίζεται σε δύο φάσεις. Στην Α’ Φάση (Σεπτέμβριος 2015-Αύγουστος 2018) όλοι οι διορισμοί θα γίνονται με βάση το υφιστάμενο σύστημα και θα επιδιωχθεί μέσα στον χρονικό ορίζοντα αυτής της τριετίας ν’ αυξηθεί ο αριθμός των μόνιμων θέσεων. Στη Β΄ Φάση, με αφετηρία τον Σεπτέμβριο του 2018, όλοι οι διορισμοί θα γίνονται με βάση το νέο σύστημα διορισμών. Τονίζεται ότι στόχος είναι η συντριπτική πλειοψηφία των ήδη υπηρετούντων μη μόνιμων εκπαιδευτικών να διοριστεί μέσα στα επόμενα τρία χρόνια.

Επιμόρφωση 50 ωρών

Όσον αφορά στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, η επιστημονική Επιτροπή, που διορίστηκε από τον Υπουργό Παιδείας για την ετοιμασία πρότασης προς τον σκοπό αυτό, προτείνει όπως κάθε εκπαιδευτικός να συμπληρώνει 50 ώρες, εξήντα λεπτών έκαστη, σε περίοδο δύο χρόνων, μέσα από την παρακολούθηση σεμιναρίων, ημερίδων, συνεδρίων και άλλων δράσεων. Σύμφωνα με την Επιτροπή, «το πλαίσιο υποστήριξης της επαγγελματικής μάθησης των εκπαιδευτικών δομείται σε τέσσερα στάδια (διερεύνηση και ανάλυση αναγκών, σχεδιασμός και οργάνωση, υλοποίηση δράσεων, τελική αξιολόγηση). Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται η επιτυχία στη διασφάλιση της ποιότητας».

Η Επιτροπή τονίζει, επίσης, στην έκθεσή της πώς «η επαγγελματική μάθηση των εκπαιδευτικών αποτελεί στοιχείο απαραίτητο για τη βελτίωση της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας του εκπαιδευτικού συστήματος και για την ανάπτυξη των γνώσεων, των δεξιοτήτων και των στάσεων των εκπαιδευτικών όσον αφορά στον μετασχηματισμό του ρόλου τους, στη βελτίωση των παιδαγωγικών τους πρακτικών και κατ’ επέκταση στη βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων».

Διά βίου μάθηση

Η Επιτροπή επισημαίνει, ακόμα, στην έκθεσή της, πως: «Σκοπός της επαγγελματικής μάθησης είναι, επομένως, η ποιοτική αναβάθμιση των σχολείων και των εκπαιδευτικών, η οποία προϋποθέτει τον συνεχή εμπλουτισμό των γνώσεων, τη μεθοδική ανάπτυξη των κατάλληλων δεξιοτήτων και τη διευκόλυνση ως προς την παροχή των δυνατοτήτων εφαρμογής τους στη διδακτική πράξη. Με βάση τα πιο πάνω, γίνεται αντιληπτό ότι η επαγγελματική μάθηση είναι δραστηριότητα συνεχής και αναφέρεται σε όλα τα στάδια της επαγγελματικής πορείας του εκπαιδευτικού, από τη στιγμή της ένταξής του στο εκπαιδευτικό σύστημα μέχρι το τέλος της επαγγελματικής του πορείας. Η καθολικότητα της επαγγελματικής μάθησης θεωρείται, επίσης, επιβεβλημένη, έτσι ώστε η κάθε σχολική χρονιά να ξεκινά με ξεκάθαρη πορεία για την επαγγελματική μάθηση του κάθε εκπαιδευτικού».

Κατάλογοι χωρίς τέλος…

Σε ό,τι αφορά το νέο σύστημα διορισμού στην εκπαίδευση προβλέπεται η κατάταξη των υποψηφίων στον πίνακα διοριστέων, στη βάση των ακόλουθων έξι κριτηρίων: (1) αποτέλεσμα γραπτής εξέτασης, (2) πρόσθετα σχετικά ακαδημαϊκά προσόντα, (3) εκπαιδευτική προϋπηρεσία, (4) έτος κατάθεσης πρώτου πτυχίου, (5) βαθμός πρώτου πτυχίου και (6) υπηρεσία στην Εθνική Φρουρά (για τους άρρενες υποψήφιους). Ως προϋπόθεση για διορισμό των εκπαιδευτικών μέσης και τεχνικής εκπαίδευσης τίθεται η απόκτηση Πιστοποιητικού Παιδαγωγικής Κατάρτισης μέσα από σχετικό πρόγραμμα που θα προσφέρει το Παιδαγωγικό Ινστιτούτου Κύπρου, ενώ τη διεξαγωγή των γραπτών εξετάσεων θα αναλάβει η Υπηρεσία Εξετάσεων του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού.

Επισημαίνεται ότι, με βάση την υφιστάμενη κατάσταση σε σχέση με τον κατάλογο διοριστέων, το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα σοβαρό, αφού μέχρι το 2013, 45.591 υποψήφιοι όλων των βαθμίδων ήταν εγγεγραμμένοι, αναμένοντας τη σειρά τους για διορισμό. Ωστόσο, ο αριθμός αυτός αυξήθηκε κατά 2.122 άτομα, αφού με βάση τους τελευταίους πίνακες που αναρτήθηκαν τον Φεβρουάριο του 2015 οι υποψήφιοι εκπαιδευτικοί ανέρχονται τώρα στους 47.713. Σύμφωνα με το Υπουργείο Παιδείας, το πρόβλημα διογκώνεται χρόνο με τον χρόνο, αν λάβει κανείς υπόψη ότι τον Φεβρουάριο του 2012 οι υποψήφιοι ήταν 39.518, τον Φεβρουάριο του 2013 ανήλθαν στους 43.546 και τον Φεβρουάριο του 2014 στους 45.591.

Στο δημοτικό

Για τη νέα μορφή λυκείου, και γενικότερα την αναδιαμόρφωση των ωρολόγιων προγραμμάτων σε δημοτική και μέση εκπαίδευση, συστάθηκε Επιτροπή μετά από οδηγίες του Υπουργού Παιδείας. Υπό την Επιτροπή αυτή λειτούργησαν δύο Υποεπιτροπές, μια για το ωρολόγιο της δημοτικής εκπαίδευσης και μια για το ωρολόγιο της μέσης εκπαίδευσης, αντίστοιχα. Σε σχέση με τη δημοτική εκπαίδευση, στην τελική πρότασή της στον Υπουργό Παιδείας, η Επιτροπή επικεντρώθηκε στην ουσιαστική ενίσχυση του χρόνου διδασκαλίας των Ελληνικών σε όλες τις τάξεις, χωρίς όμως την επιβάρυνση του προγράμματος με περαιτέρω διδακτέα ύλη.

Αυτό ισχύει και για τα άλλα μαθήματα αντιστοίχως. Αναλυτικότερα, αυξάνεται ο χρόνος των Ελληνικών κατά δύο περιόδους σε όλες τις τάξεις (συνολικά 12 περιόδους) και τονίζεται η ανάγκη να υπάρχουν όσο το δυνατό σε κάθε μάθημα περισσότερες ευκαιρίες εμπέδωσης της ύλης. Επίσης, προτείνεται η ενίσχυση του χρόνου διδασκαλίας των Μαθηματικών, κατά δύο περιόδους στις τάξεις Α΄ έως Δ΄ και κατά μία περίοδο στην Ε΄ και Στ΄ (συνολικά δέκα περιόδους). Επίσης, η Επιτροπή εισηγείται την αύξηση των ωρών της διδασκαλίας της Φυσικής Αγωγής σε όλες τις τάξεις κατά μία περίοδο (από 12 σε 18) και αύξηση κατά μία περίοδο των Αγγλικών στην Α΄ και Β΄ τάξη (από οκτώ σε δέκα περιόδους).

Στο Γυμνάσιο

Σε ό,τι αφορά τη Μέση Εκπαίδευση, η Επιτροπή Ωρολογίου Προγράμματος, λαμβάνοντας υπόψη μεταξύ άλλων «την ανάγκη αντιμετώπισης του αναλφαβητισμού και την ανάγκη αναβάθμισης της διδασκαλίας των γλωσσών κατά τρόπο συστηματικό και όχι ευκαιριακό και μη αποτελεσματικό», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, προχώρησε στη μελέτη και κατάθεση δύο προτάσεων. Η πρώτη αφορά στη μείωση του διδακτικού χρόνου στο Γυμνάσιο από 37 σε 35 (45λεπτες περιόδους) και την παράλληλη προσθήκη δίωρων απογευματινών μαθημάτων ξένων γλωσσών, αν προκύψει σχετική ανάγκη και ενδιαφέρον από μέρους των μαθητών.

Σύμφωνα με την Επιτροπή «η μείωση του ωραρίου από 37 σε 35 περιόδους απελευθερώνει το Γυμνάσιο από την υπερβολική πίεση, καταργεί τα 40λεπτα δύο ημέρες εβδομαδιαίως, με την παρατηρούμενη άνιση διαχείριση των μαθημάτων, και εξισορροπεί το πρόγραμμα». Η δεύτερη πρόταση αφορά στο ενδεχόμενο παραμονής στο ισχύον πρόγραμμα των 37 περιόδων στο Γυμνάσιο για τα επόμενα τρία χρόνια.

Σύμφωνα με την Επιτροπή, «με την παραμονή για τρία χρόνια στις 37 περιόδους διασφαλίζεται η μελέτη και η παρακολούθηση των αλλαγών στο εργασιακό καθεστώς των καθηγητών και η άνετη διαχείριση των διαφόρων μαθημάτων, ενόψει και των εισηγήσεων των ειδικοτήτων. Παράλληλα το πρόγραμμα επιτρέπει τη διαχείριση μαθημάτων, που με το νέο Λύκειο είναι αναπόφευκτο, εφόσον περιορίζονται οι επιλογές, να μειωθούν οι ώρες διδασκαλίας τους».

Στο λύκειο

Όσον αφορά το ενιαίο Λύκειο αυτό μετονομάζεται σε Λύκειο, διότι «μόνο κατ’ όνομα είναι ενιαίο», σύμφωνα με την Επιτροπή. Η επιλογή μαθημάτων προτείνεται ν' αρχίζει από την Α' Λυκείου με τις «Ομάδες Μαθημάτων Προσανατολισμού». «Αυτό θα δώσει τον απαιτούμενο χρόνο ανάπτυξης σχετικών εξειδικευμένων προγραμμάτων και συναφούς εμβάθυνσης», τονίζει η Επιτροπή. Μετά από διεξοδική μελέτη, η Επιτροπή προτείνει τις πιο κάτω έξι κατευθύνσεις μαθημάτων για τη Β΄ και Γ΄ Λυκείου:

· Κατεύθυνση Ανθρωπιστικών και Κλασικών Σπουδών
· Κατεύθυνση Ξένων Γλωσσών και Ευρωπαϊκών Σπουδών
· Κατεύθυνση Θετικών Επιστημών και Βιοεπιστημών
· Κατεύθυνση Πληροφορικής και Τεχνολογίας
· Κατεύθυνση Οικονομικών Επιστημών
· Κατεύθυνση Υπηρεσιών.