ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΤΟ ΤΠΑ - ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΓΙΑ ΤΟ FIR ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Σημερινής», στο στόχαστρο ειδικής Επιτροπής βρίσκονται συνολικά εννέα έλεγχοι ασφάλειας που διενεργούνται σήμερα από την Αστυνομία

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Συγκοινωνιών τόνισε στη «Σ» ότι το θέμα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο, καθώς μιλάμε για την ασφάλεια των αεροδρομίων Λάρνακας και Πάφου

Προβληματισμό προκαλεί η απόφαση της Κυβέρνησης να αναθέσει καθήκοντα της Αστυνομίας, που εκτελούνται στα Αεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου, σε ιδιώτες. Τα συγκεκριμένα καθήκοντα προβλέπονται στον Κανονισμό 10 των Περί Πολιτικής Αεροπορίας Κανονισμών.

Ο Υπουργός Δικαιοσύνης Ιωνάς Νικολάου έχει αναθέσει σε Επιτροπή που αποτελείται από στελέχη της Αστυνομίας και των Αεροδρομίων να ετοιμάσει Πόρισμα, στο οποίο θα αναγράφονται ποιες υπηρεσίες μπορούν να πωληθούν σε ιδιώτες.

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Σ», συνολικά εννέα έλεγχοι ασφάλειας που διενεργούνται σήμερα από την Αστυνομία είναι στο στόχαστρο της Επιτροπής:

1. Έλεγχος Πρόσβασης σε ελεγχόμενες περιοχές.
2. Έλεγχος Ασφάλειας επιβατών, προσωπικού, χειραποσκευών και προσωπικών αντικειμένων.
3. Έλεγχος Ασφάλειας παραδιδόμενων αποσκευών.
4. Έλεγχος Ασφάλειας αεροπορικών φορτίων και ταχυδρομείου.
5. Έλεγχος Ασφάλειας προμηθειών πτήσης και προμηθειών αεροδρομίου.
6. Έλεγχος Ασφάλειας οχημάτων.
7. Περιπολίες στους ελεγχόμενους χώρους των αεροδρομίων.
8. Φρούρηση αεροδρομίων.
9. Στατική Φρούρηση χώρων αεροδρομίων κ.λπ.

Βλέποντας τις προθέσεις της Κυβέρνησης, ο Πρόεδρος της Επιτροπής Συγκοινωνιών Αντώνης Αντωνίου κατέθεσε πρόταση νόμου, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι έλεγχοι ασφαλείας στους χώρους των αεροδρομίων δεν θα ανατίθενται σε φορείς ή εταιρείες αλλά θα παραμείνουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Αστυνομίας, εκτός εάν πραγματοποιηθεί προηγουμένως διαβούλευση με την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Συγκοινωνιών.

Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, το θέμα συζητήθηκε στις 5 Μαρτίου στην αρμόδια Κοινοβουλευτική Επιτροπή, ωστόσο ο Υπουργός Δικαιοσύνης και η Νομική Υπηρεσία έκριναν τον νόμο ως αντισυνταγματικό, διότι η Βουλή δεν μπορεί να περιορίζει τις εξουσίες της εκτελεστικής εξουσίας. Ωστόσο ο Υπουργός Δικαιοσύνης υποσχέθηκε ότι θα ενημερώσει την Επιτροπή Συγκοινωνιών για το πόρισμα της Επιτροπής. Η Κυβέρνηση μπορεί να πωλήσει σε ιδιώτες τούς εννέα ελέγχους που υπάρχουν στον κανονισμό με μιαν απλή απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου.

Σύμφωνα με την παράγραφο 3, το Υπουργικό Συμβούλιο δύναται με απόφασή του να καθορίζει ότι οι αρμοδιότητες που αναφέρονται στους εννέα ελέγχους είναι δυνατόν να διεξάγονται από άλλους φορείς ή εταιρείες που πληρούν τις απαιτήσεις εκπαίδευσης, πιστοποίησης και καταλληλότητας όπως περιγράφονται στο Εθνικό Πρόγραμμα Ασφάλειας Πολιτικής Αεροπορίας.

Στις 26 Μαρτίου ο κ. Αντωνίου με επιστολή του προς τον Ιωνά Νικολάου τού υπενθυμίζει ότι η Επιτροπή Συγκοινωνιών αναμένει ενημέρωση αναφορικά με πορίσματα της μελέτης για το θέμα της ανάθεσης Ελέγχων της Αστυνομίας σε ιδιώτες. Μιλώντας στη «Σ», ο Πρόεδρος της Επιτροπής Συγκοινωνιών τόνισε ότι το θέμα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο, καθώς μιλάμε για την ασφάλεια των αεροδρομίων Λάρνακας και Πάφου. Υποστήριξε ότι αναμένει την ενημέρωση που της υποσχέθηκαν ότι θα έχει η Επιτροπή από τον Υπουργό Δικαιοσύνης, ώστε να καθοριστούν τυχόν επόμενα βήματα.

Τα καθήκοντα της Αστυνομίας

Με βάση τη σημερινή νομοθεσία, η Αστυνομία σήμερα αστυνομεύει τους χώρους των αεροδρομίων, λαμβάνοντας τα αναγκαία μέτρα για την τήρηση της τάξης, της ασφάλειας και της ρύθμισης της κυκλοφορίας πεζών και οχημάτων. Παράλληλα, μεταξύ άλλων, επιτηρεί τους επιβάτες που έρχονται ή αναχωρούν από τα αεροδρόμια και διατηρούν σε ετοιμότητα δυνάμεις επέμβασης για την πρόληψη ή την καταστολή τρομοκρατικών ενεργειών, αεροπειρατειών ή άλλων έκνομων ενεργειών και εφαρμόζει τα οριζόμενα στο αντίστοιχο σχέδιο έκτακτης ανάγκης αεροπορικής ασφάλειας, σε περίπτωση απειλής ή εκδήλωσης παράνομης ενέργειας.

Η σημερινή δομή του ΤΠΑ

Το Τμήμα Πολιτικής Αεροπορίας είναι μέλος της Δημόσιας Υπηρεσίας και υπάγεται απευθείας στο Υπουργείο Συγκοινωνιών. Αποτελείται από δύο βασικές υπηρεσίες, τις οποίες η Κυβέρνηση θέλει να μετατρέψει σε ανεξάρτητες Αρχές.

1. Παροχή Υπηρεσιών Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας στο FIR Λευκωσίας.

Η Υπηρεσία αυτή γίνεται μέσω του κέντρου ελέγχου, των πύργων ελέγχου στα αεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου και με μικρή διευθυντική ομάδα στα κεντρικά γραφεία.

2. Ρύθμιση και εποπτεία

Η Υπηρεσία αυτή αποτελείται από δύο μονάδες. Τη Μονάδα Εποπτείας των υπηρεσιών ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας (Εθνική Εποπτική Αρχή - ΕΕΑ)και τη Μονάδα Ασφάλειας που εποπτεύει την ασφάλεια και προστασία στα αεροδρόμια και τις αεροπορικές εταιρείες (αεροπλοϊμότητα, αδειοδότηση και προσωπικό).

Η πολυπλοκότητα του FIR Λευκωσίας

Πλην της Γαλλίας, της Ιρλανδίας, της Ελλάδας και της Κύπρου, σε όλες τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες η υπηρεσία των ελέγχων εναέριας κυκλοφορίας στο FIR είναι ανεξάρτητος οργανισμός και έξω από την κρατική δομή, για λόγους ευελιξίας και αποτελεσματικότητας, αφού υπάρχει διαχωρισμός της παροχής υπηρεσιών από την εποπτεία. Εξαίρεση αποτελούν η Βρετανία, η Γερμανία και η Ελβετία, όπου η υπηρεσία είναι σε ιδιώτες.

Στην Κύπρο η κρατική δομή της Υπηρεσίας είναι πεπαλαιωμένη, αφού η παροχή υπηρεσιών και η εποπτεία γίνονται από τον ίδιο προϊστάμενο. Το γεγονός αυτό μαζί με άλλους παράγοντες συμβάλλουν στην αναποτελεσματικότητα και στις καθυστερήσεις που τα τελευταία χρόνια ήταν από τις χειρότερες στην Ευρώπη. Το 2007 αποφασίστηκε η παροχή ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας να ανεξαρτητοποιηθεί υπό τη μορφή ανεξάρτητης Αρχής. Μετά από 8 χρόνια και τις διάφορες φάσεις από τις οποίες πέρασε το παραπάνω εγχείρημα φαίνεται πως βρίσκεται πια στο τελικό στάδιο και θα οδηγηθεί προς ψήφιση στη Βουλή.

Έσοδα €56 εκ. κάθε χρόνο

Ωστόσο, το γεγονός ότι η Κύπρος από τη μια βρίσκεται υπό τα δεσμά της Τρόικας και από την άλλη η αστάθεια που υπάρχει στο Κυπριακό, δημιουργεί πολλά ερωτήματα. Τα κόστη της Υπηρεσίας Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας είναι ανακτήσιμα από τα τέλη διαδρομής που πληρώνουν οι αερογραμμές που χρησιμοποιούν τον FIR Λευκωσίας, στη βάση του κόστους τα οποία αγγίζουν τα €56 εκ. ετησίως. Η προοπτική αυτή είναι ελκυστική για οποιονδήποτε επενδυτή, αφού ανεξαρτήτως του αριθμού των πτήσεων, τα έσοδα είναι σχεδόν τα ίδια.

Στην Ελλάδα, το κράτος συνήψε δάνειο €1δις για 25 χρόνια με εγγύηση τα τέλη διαδρομής, τα οποία αντί να πληρώνονται στο κράτος από το Eurocontrol, μεταφέρονται απευθείας στον δανειστή. Αν γίνει κάτι τέτοιο στην Κύπρο, σημαίνει ότι όλα τα κόστη για την Πολιτική Αεροπορία θα πληρώνονται από τον κρατικό προϋπολογισμό. Το ζήτημα έχει και πολιτική χροιά, λόγω των συνομιλιών που γίνονται για το Κυπριακό. Η τ/κ πλευρά πιο ξεκάθαρα από ποτέ ζητάει δικό της κέντρο ελέγχου, που ουσιαστικά σημαίνει δικό της FIR. Η Τουρκία προσπαθεί να αναβαθμίσει και να νομιμοποιήσει το παράνομο κέντρο ελέγχου στα κατεχόμενα.

Η μία Ανεξάρτητη Υπηρεσία θα ελέγχει τη άλλη (;)

Την ίδια ώρα το Υπουργείο Συγκοινωνιών προγραμματίζει την ανεξαρτητοποίηση και της δεύτερης βασικής υπηρεσίας του ΤΠΑ, της Υπηρεσίας Ρύθμισης και Εποπτείας. Σε μια τέτοια περίπτωση, μια Ανεξάρτητη Αρχή (η Υπηρεσία Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας στο FIR Λευκωσίας) θα εποπτεύει μιαν άλλη Ανεξάρτητη Αρχή.