Για περιβαλλοντική προστασία και ανάπτυξη κοινοτήτων
Το Κίνημα χαιρετίζει το Διαχειριστικό Σχέδιο του Τμήματος Περιβάλλοντος και τονίζει ότι «η βασική φιλοσοφία του θα πρέπει να τύχει απόλυτου σεβασμού από όλους»
Με γραπτό του κείμενο, το Κίνημα Οικολόγων Περιβαλλοντιστών χαιρετίζει την ολοκλήρωση του Διαχειριστικού Σχεδίου για τις περιοχές Νatura 2000 στη Χερσόνησο Ακάμα που ετοίμασε το Τμήμα Περιβάλλοντος και παρουσίασε δημόσια στις 15 Ιανουαρίου 2015. Σύμφωνα με το Κίνημα, το Σχέδιο «προσφέρεται ως μια ουσιαστική βάση για τον κοινωνικό διάλογο που εύλογα θα ακολουθήσει. Αναμένουμε ότι ο διάλογος αυτός δεν θα αφεθεί να οδηγήσει σε εκφυλισμό της διαδικασίας ή, ακόμα χειρότερα, στη μη αξιοποίηση της υφιστάμενης πρότασης. Ανεξάρτητα από επιμέρους διαφωνίες, σχόλια και υπομνήσεις, η βασική φιλοσοφία του Σχεδίου που αναφέρεται στην ουσιαστική προστασία της περιοχής, με παράλληλη επικέντρωση στην αποτελεσματική ανάπτυξη των κοινοτήτων του Ακάμα, θα πρέπει να τύχει απόλυτου σεβασμού από όλους».
Το Κίνημα εκφράζει την πεποίθηση ότι «η εμπλοκή στη διαχείριση, των κοινοτήτων της περιοχής, έχει ιδιαίτερη σημασία και κανένα διαχειριστικό σχέδιο δεν μπορεί να εφαρμοστεί, χωρίς τη σύμφωνη γνώμη και στήριξη της τοπικής κοινωνίας». Αναφέρεται στο κείμενο ότι «δεν πρέπει να υποβαθμίζεται και να αποσιωπάται το γεγονός ότι η πολεοδομική νομοθεσία προβλέπει ήδη με σαφήνεια για περιοχές όπως η Φοντάνα Αμορόζα, όπου, εξ όσων πληροφορούμαστε, ασκούνται ασφυκτικές πιέσεις για ανατροπή του πνεύματος του Σχεδίου».
Για ένα Εθνικό Πάρκο Βιόσφαιρας
Στο κείμενο του Κινήματος Οικολόγων διατυπώνεται η διαπίστωση ότι οι «εισηγήσεις της Διευθύντριας Έργου Ακάμα έχουν διαμορφωθεί και προωθηθεί αρμοδίως. Θεωρούμε ότι είναι αναγκαία η παρουσίαση και αυτής της εργασίας, που εκτιμάται ότι θα βοηθήσει τους ενδιαφερόμενους, ιδιαίτερα τους κατοίκους των κοινοτήτων του Ακάμα, στην κατανόηση των πολύ συγκεκριμένων δυνατοτήτων που υπάρχουν, καθώς και της προθυμίας της Πολιτείας για στήριξη και αναζωογόνηση των κοινοτήτων τους, την ανάδειξη και αξιοποίηση των στοιχείων της περιοχής και την αειφορία της ανάπτυξής τους».
Το Κίνημα αναφέρει ότι «είναι αναγκαίο όπως στον Ακάμα εφαρμοστεί ενιαίο σχέδιο προστασίας, που να περιλαμβάνει όχι μόνο τις περιοχές Natura 2000, αλλά και τις περιοχές των κοινοτήτων στο πλαίσιο της θεσμοθέτησης Εθνικού Πάρκου Βιόσφαιρας (σημ.: Ο όρος καθορίζεται με τις συναφείς προδιαγραφές της IUCN και πλεονεκτεί του συνήθους όρου Εθνικό Πάρκο). Με τον τρόπο αυτό, οι κοινότητες θα έχουν το μεγαλύτερο δυνατό όφελος, το οποίο θα προκύψει από την ανάδειξη της περιοχής Natura 2000 ως περιοχής προστασίας και την κατάλληλη διαχείριση της ανάπτυξης στα χωριά, με τρόπο ενιαίο, συνολικό και οργανωμένo».
Αξιολόγηση και συγκεκριμένες εισηγήσεις
Στο κεφάλαιο της αξιολόγησης του Σχεδίου, το Κίνημα Οικολόγων παρατηρεί ότι «οι (ουδόλως εποικοδομητικές) ασάφειες προκαλούν εύλογη ανησυχία για την αποτελεσματικότητα συναφών εισηγήσεων» και καταγράφει, μεταξύ άλλων, τα εξής:
*«Η χωροθέτηση μεγάλου αριθμού χώρων στάθμευσης, σε συνδυασμό με τη λειτουργία αναψυκτήριων εντός της Περιοχής (NATURA 2000), δεν είναι αποδεκτή, γιατί θα δημιουργήσουν σημαντική πίεση και θα τείνουν να οδηγήσουν την "αναβάθμιση" των αναψυκτήριων, σε χώρους εστίασης και γενικότερης ψυχαγωγίας. Αυτό δεν υποβαθμίζει, ούτε καταργεί την αυτονόητη ανάγκη για δημιουργία, σε επιλεγμένα σημεία, χώρων υγιεινής.
* Στο Σχέδιο αναφέρεται πως δεν θα γίνουν νέοι δρόμοι, ούτε θα ασφαλτοστρωθούν/ διαπλατυνθούν υφιστάμενοι. Παρ' όλα αυτά, υπάρχει πρόνοια για δρόμους 87 χλμ. και δαπάνη €8.000.000. Εν πάση περιπτώσει, είναι κατανοητή η ανάγκη διασφάλισης δυνατοτήτων πυρόσβεσης.
* Είναι υπερβολικός ο αριθμός των προβλεπόμενων αγκυροβολίων (18).
*Σε ορισμένες περιοχές απαγορεύεται η κατασκήνωση, το άναμμα φωτιάς κ.λπ., ενώ σε άλλες, αντίστοιχης σημασίας, αναφέρεται απλώς ότι αυτά πρέπει να αποφεύγονται. Τούτο δεν είναι αρκετό.
*Γίνεται αναφορά σε συνέχιση της τουριστικής δραστηριότητας. Δηλ. της παρούσας;
*Δεν γίνεται αναφορά στις τετράχρονες "γουρούνες".
* Γίνεται αναφορά σε συνέχιση της νόμιμης κτηνοτροφικής δραστηριότητας. Ποια είναι αυτή; Σημειώθηκε η αναφορά σε εκκρεμούσα μελέτη της βοσκοϊκανότητας;
*Για το θέμα της λατόμευσης, δεν γίνεται αναφορά στα λατομεία (Ανδρολύκου). Σημειώνεται η διευκρίνιση ότι δεν θα γίνει επέκταση της υφιστάμενης δραστηριότητας.
*Δεν τεκμηριώνεται η πρόβλεψη για διαβάθμιση της προστασίας εκτός περιοχής Natura.
*Δεν αξιοποιούνται υπάρχοντα και αναφερόμενα στοιχεία για τον πληθυσμό χελωνών στην περιοχή Ασπρόκρεμμου που, ατεκμηρίωτα, έμεινε εκτός προστασίας.
*Θεωρούμε ότι σε αυτό το στάδιο η κτηνοτροφία και η γεωργία μπορούν να παραμείνουν ως δραστηριότητες, νοουμένου ότι θα υπάρχει έλεγχος της υπερβόσκησης (μείωση των αριθμών των ζώων), μη παραπέρα εντατικοποίηση της γεωργίας και απαγόρευση της μεμονωμένης κατοικίας.
*Σημαντικό, επίσης, είναι να αυξηθεί η αστυνόμευση/ έλεγχος της περιοχής με ειδικευμένο προσωπικό/ φύλακες, αλλά και η ενθάρρυνση εναλλακτικού τουρισμού (περιπατητές, πρόσκοποι, πτηνοπαρατηρητές κ.ά.).
*Πιστεύουμε ότι το προτεινόμενο διαχειριστικό, είναι η αφετηρία για την προστασία και ανάδειξη της περιοχής, με την επιφύλαξη ότι δεν θα δοθούν εκπτώσεις ή/ και παρεκκλίσεις σε αναπτύξεις γης.
*Είναι αναγκαίος ο αποτελεσματικός έλεγχος της πρόσβασης της περιοχής από επισκέπτες (πληρωμή τελών εισόδου/ μέγιστος αριθμός επισκεπτών, στη βάση της φέρουσας ικανότητας). Τα καθαρά έσοδα, όμως, από τα τέλη θα πρέπει να αποδίδονται στις κοινότητες ή/ και στους ιδιοκτήτες γης».
Το «δικαίωμα» αξιοποίησης περιουσιών
ΚΙΝΗΜΑ Οικολόγων Περιβαλλοντιστών: «Η ρύθμιση του θέματος των ιδιοκτησιών δεν πρέπει να θεωρείται ως προϋπόθεση για την εφαρμογή του Σχεδίου (καθώς και των εισηγήσεων της Διευθύντριας Έργου). Η εφαρμογή των πιο πάνω θα πρέπει να επισπευστεί, με την ολοκλήρωση του δημόσιου διαλόγου, ώστε να γίνει κατορθωτή η υλοποίηση ενός αειφόρα αναπτυξιακού έργου, πριν οι αρνητικές επιπτώσεις της διαρκούσας εκκρεμότητας στις κοινότητες, καθώς και ορισμένες ανεξέλεγκτες δραστηριότητες, επιδεινώσουν την κατάσταση.
Σε σχέση με την άποψη ότι το Σχέδιο θέτει σε αμφισβήτηση το δικαίωμα αξιοποίησης της περιουσίας, το θέμα είναι απαντημένο μέσα από τις ρυθμίσεις της πολεοδομικής νομοθεσίας καθώς και τις αποφάσεις δικαστηρίων που επιβεβαιώνουν το αυτονόητο: Δεν σημαίνει ότι ο καθένας έχει το “δικαίωμα” να αξιοποιήσει την περιουσία του, με τον τρόπο που ο ίδιος θέλει ή προσδοκεί. Συναφές με αυτό, είναι το θέμα της διανυκτέρευσης. Η διανυκτέρευση μπορεί να εξασφαλίζεται μέσα στις ίδιες τις κοινότητες, οι οποίες με τις αναμενόμενες δράσεις θα γίνουν ακόμα περισσότερο ελκυστικές. Είναι παράδοξο να στηριχθεί διεκδίκηση για διανυκτέρευση σε περιοχή όπου η ίδια η νομοθεσία δεν επιτρέπει δημιουργία της αναγκαίας υποδομής. Στο Σχέδιο δεν γίνεται αναφορά στο θέμα των βρετανικών γυμνασίων.
Το περιβαλλοντικό κίνημα έχει από τριακονταετίας θέσει το ζήτημα της πλήρους κατάργησής τους, ως εντελώς ασυμβίβαστων με την οποιαδήποτε μορφή προστασίας μιας περιοχής. Είναι με τους αγώνες του περιβαλλοντικού κινήματος σε όλα τα επίπεδα, εντός και εκτός Κύπρου, που έγινε κατορθωτός ο τερματισμός, στην πράξη, των βρετανικών γυμνασίων. Για το Κίνημα δεν υφίσταται θέμα επανάληψης συναφών δραστηριοτήτων (σημ.: δεν έχουν γίνει την τελευταία 15ετία) και η Πολιτεία θα πρέπει να προχωρήσει σε παραπέρα ασφαλιστικές ρυθμίσεις, ώστε το κεφάλαιο αυτό να κλείσει και τυπικά - ουσιαστικά είναι κλειστό».





