Από το Ινστιτούτο Δημογραφικής, Μεταναστευτικής Πολιτικής

Ανδρέας Μορφίτης: «Για να βγούμε από το τέλμα της ανεργίας ή της υποαπασχόλησης, επιβάλλεται και πατριωτισμός»

ΓΙΑ ΑΝΑΓΚΗ «σωστής διερεύνησης και άμεσης αντιμετώπισης του προβλήματος», μίλησε ο Γιαννάκης Μάτσης

«Σήμερα, με την οικονομική κρίση που μαστίζει την Κύπρο, με αρνητικούς ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης, με την ανεργία να ξεπερνά το 16% και τη μετανάστευση ανέργων νέων στο εξωτερικό για αναζήτηση εργασίας, είναι τουλάχιστον αδιανόητο να συνεχίζεται η εργοδότηση ξένου εργατικού δυναμικού, ιδιαίτερα σε επαγγέλματα και τομείς οικονομικής δραστηριότητας όπου υπάρχουν χιλιάδες Κύπριοι άνεργοι», υποστήριξε ο Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Δημογραφικής και Μεταναστευτικής Πολιτικής Κύπρου, Ανδρέας Μορφίτης, παρουσιάζοντας χθες στη Λευκωσία τη μελέτη του με θέμα «Ανεργία και απασχόληση υπηκόων τρίτων χωρών και κοινοτικών στην Κυπριακή Δημοκρατία».

Ο κ. Μορφίτης είπε εμφαντικά ότι «δεν αρκούν μόνο τα ευφάνταστα μέτρα του Υπουργείου Εργασίας, τα οποία πολύ καλά έχουν τύχει επεξεργασίας, δεν αρκούν μόνο τα εξαιρετικής σημασίας προγράμματα της ΑνΑΔ για να βγούμε από το τέλμα της ανεργίας ή της υποαπασχόλησης. Επιβάλλεται και πατριωτισμός. Ενέργειες και πράξεις του Υπουργείου Εργασίας, μη ιδωμένες κάτω από το ανάλογο πνεύμα πατριωτισμού, έχουν αποτύχει. Δεν είναι μόνο ό,τι επιβάλλει η Ε.Ε., αλλά έχουν και τα κράτη μέλη κάποιες δυνατότητες χάραξης εθνικής πολιτικής».

Παρατεταμένη ανεργία Κυπρίων

Σε διάσκεψη Τύπου στην παρουσία της Υπουργού Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Ζέτας Αιμιλιανίδου, του Προέδρου του Ινστιτούτου Δημογραφικής και Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιαννάκη Μάτση και εκπροσώπων κοινωνικών εταίρων, ο Ανδρέας Μορφίτης παρουσίασε τη μελέτη του σύμφωνα με την οποία, μεγάλος αριθμός κοινοτικών εργάζονται σε συγκεκριμένους τομείς οικονομικής δραστηριότητας, στους οποίους παρατηρείται αυξημένη και παρατεταμένη ανεργία Κυπρίων. Ο κ. Μορφίτης αναφέρθηκε σε «φαύλο κύκλο οικονομικής ύφεσης - ανεργίας - απασχόλησης ξένου εργατικού δυναμικού - μετανάστευσης νέων».

Είπε ότι «έχουμε ανεργία στο 16% και αρνητικούς ρυθμούς ανάπτυξης, εξακολουθούμε να έχουμε υψηλούς αριθμούς υπηκόων τρίτων χωρών, μειωμένους μεν, αλλά υψηλούς υπό τις περιστάσεις, και υπερβολικά υψηλούς στην απασχόληση των κοινοτικών υπηκόων». Πρόσθεσε ότι «η μελέτη καταδεικνύει ακόμα ότι εξακολουθεί να απασχολείται μεγάλος αριθμός κοινοτικών σε συγκεκριμένους τομείς οικονομικής δραστηριότητας, στους οποίους παρατηρείται αυξημένη και παρατεταμένη ανεργία Κυπρίων».

Αποδυνάμωση κυπριακής οικονομίας

Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, τον Ιούλιο 2014 το σύνολο των ξένων απασχολουμένων, κοινοτικών και από τρίτες χώρες, ήταν 99.972, ενώ ο αριθμός των Ελληνοκυπρίων εγγεγραμμένων ανέργων ήταν 46.727. Τον Ιούλιο 2013 το σύνολο των ξένων απασχολουμένων ήταν 103.278, ενώ ο αριθμός των Ελληνοκυπρίων εγγεγραμμένων ανέργων ήταν 48.001. Χαρακτήρισε «μεγάλη πληγή», τη μετανάστευση Κυπρίων, κυρίως πτυχιούχων.

Ο Ανδρέας Μορφίτης παρέθεσε στοιχεία για την εξαγωγή συναλλάγματος από ξένους εργαζομένους, σχολιάζοντας ότι «την ίδια στιγμή που επιδιώκουμε εναγωνίως την εισροή ξένων κεφαλαίων μέσω επενδύσεων, επιτρέπουμε την αποδυνάμωση της κυπριακής οικονομίας από την εξαγωγή πολύτιμου συναλλάγματος». Ανέφερε ότι με βάση στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας, 208 εκ. ευρώ στάληκαν στο εξωτερικό το 2013 από υπηκόους χωρών μελών της Ε.Ε. και υπηκόους τρίτων χωρών, 187 εκ. το 2012, 221 εκ. το 2011 και 236 εκ. το 2010.

Εξάλλου, έκανε αναφορά σε απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου «που βάζει τέλος στους τουρίστες των επιδομάτων, αφού βάσει αυτής τα κράτη μέλη της Ε.Ε. μπορούν να αρνηθούν την παραχώρηση επιδομάτων σε Ευρωπαίους μετανάστες, οι οποίοι είναι άνεργοι». Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, το πρώτο εξάμηνο του 2014, 4142 κοινοτικοί και 548 αλλοδαποί ελάμβαναν ανεργιακό επίδομα από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

Τα παραδείγματα ευρωπαϊκών χωρών

Ο Πρόεδρος του Ινστιτούτου Δημογραφικής και Μεταναστευτικής Πολιτικής Κύπρου, Γιαννάκης Μάτσης, ανέφερε ότι «σήμερα, γύρω στις 200 χιλιάδες κοινοτικοί και υπήκοοι τρίτων χωρών δραστηριοποιούνται στην Κυπριακή Δημοκρατία, ενώ ένας ακαθόριστος σημαντικός αριθμός παράνομων εργαζομένων αυξάνει ανεξέλεγκτα το εργατικό δυναμικό εις βάρος των Κυπρίων πολιτών». Μίλησε για ανάγκη «σωστής διερεύνησης και άμεσης αντιμετώπισης του προβλήματος, που θα μείωνε αισθητά την ανεργία και θα απάλλασσε σε σημαντικό βαθμό την “αφαίμαξη” της κυπριακής οικονομίας από τη μετανάστευση των Κυπρίων, και ιδιαίτερα των πτυχιούχων νέων».

Πρόσθεσε ότι «ιδιαίτερης διερεύνησης και αντιμετώπισης χρήζουν τα θέματα των οικιακών βοηθών, των αιτητών ασύλου, των αλλοδαπών φοιτητών, των εικονικών γάμων, των πολιτικών προσφύγων, των “τουριστών επιδομάτων”, των δημοσίων βοηθημάτων σε ξένους υπηκόους, των κυκλωμάτων εμπορίου μεταναστών κ.ά». Παρατήρησε ότι θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τα παραδείγματα άλλων ευρωπαϊκών χωρών και πώς αντιμετωπίζονται παρόμοια προβλήματα σε άλλες χώρες της Ε.Ε., όπως Βέλγιο, Αγγλία και Γερμανία.

«Απίστευτη κοινωνική ευαισθησία»

Σε παρέμβασή της η Υπουργός Εργασίας έκανε αναφορά σε «απίστευτη κοινωνική ευαισθησία στα θέματα της ανεργίας, αλλά και όσων αντιμετωπίζουν προβλήματα επιβίωσης», εκ μέρους της Κυβέρνησης.

Η Ζέτα Αιμιλιανίδου είπε ότι σήμερα λαμβάνουν Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα 5000 νοικοκυριά, όλοι Κύπριοι, και επεσήμανε ότι οποιοσδήποτε Ευρωπαίος πολίτης για να μπορεί να λαμβάνει το ΕΕΕ, πρέπει να έχει πέντε χρόνια συνεχή και μόνιμη διαμονή στην Κυπριακή Δημοκρατία. Πρόσθεσε ότι έχει ολοκληρωθεί νομοσχέδιο για την αδήλωτη εργασία, που αφορά επιβολή υψηλών διοικητικών προστίμων και, σε κάποιες περιπτώσεις, αναστολή εργασιών επιχειρήσεων, ενώ αναφέρθηκε σε αλλαγή της επιδοματικής πολιτικής για τους αλλοδαπούς, με την εισαγωγή κουπονιών και τη μείωση των ποσών που παραχωρούνται.

Σε ό,τι αφορά τους κοινοτικούς, έκανε αναφορά στην ένταξη της Κροατίας στην Ε.Ε. και είπε ότι, με απόφαση της Κυβέρνησης, ενεργοποιήθηκε παρέκκλιση ώστε να μην μπορούν Κροάτες να αναζητήσουν εργασία στην Κύπρο. Είπε, επίσης, ότι αυξήθηκε η εργοδότηση Κυπρίων στον ξενοδοχειακό τομέα.

Για το θέμα της παραχώρησης ανεργιακού επιδόματος σε κοινοτικούς και αλλοδαπούς, η κ. Αιμιλιανίδου είπε ότι «πρέπει να τροποποιηθεί η ισχύουσα συμφωνία που αφορά στην αναστολή εργασίας των ξενοδοχοϋπαλλήλων κατά τη χειμερινή περίοδο» και ότι το θέμα θα συζητηθεί με τους κοινωνικούς εταίρους. Πρόσθεσε ότι έχει αποφασιστεί η σύσταση ομάδας εργασίας υπό τον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου, για να συζητηθεί το θέμα των αλλοδαπών εργαζομένων, «με σκοπό να προωθηθούν εισηγήσεις στο Υπουργικό Συμβούλιο και να ληφθούν αποφάσεις».

Εξάλλου, η Γενική Διευθύντρια του Συνδέσμου Τουριστικών Επιχειρήσεων Κύπρου, Χρυσαίμιλη Ψηλογένη Κενεβέζου, είπε ότι στην πλειοψηφία των ξενοδοχείων έχει αυξηθεί ο αριθμός των Κυπρίων που εργοδοτούνται και ότι το 70-80% των εργαζομένων στα ξενοδοχεία είναι Κύπριοι. Παρατήρησε, ακόμα, ότι «παρόλο που τα ξενοδοχεία έχουν ανοίξει τις πόρτες τους στους Κύπριους, εντούτοις δεν υπάρχει ενδιαφέρον για συγκεκριμένα επαγγέλματα του ξενοδοχειακού τομέα, όπως σερβιτόροι και μάγειρες».

Αιτιολόγηση ξενοφοβικών απόψεων

Ο εκτελεστικός διευθυντής της Κίνησης για Ισότητα, Στήριξη, Αντιρατσισμό, Δώρος Πολυκάρπου, σχολίασε ότι η μελέτη Ανδρέα Μορφίτη «δεν έχει επιστημονικότητα, απλώς προσπαθεί να αιτιολογήσει ξενοφοβικές απόψεις και προκαταλήψεις. Εφόσον το κλειδί ανάκαμψης της οικονομίας είναι η ανάπτυξη, το ερώτημα είναι κατά πόσον συμβάλλουν στην ανάκαμψη της κυπριακής οικονομίας, οι υπήκοοι τρίτων χωρών; Η απάντηση είναι θετική κι αυτό σημαίνει ότι βοηθούν στη μείωση της ανεργίας και δεν την αυξάνουν, όπως ισχυρίζεται η μελέτη Μορφίτη. Από την άλλη, δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι η μεγάλη ελπίδα της Κύπρου για ανάκαμψη σήμερα, είναι το ξένο συνάλλαγμα και γι’ αυτό άλλωστε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ταξίδεψε σχεδόν σε όλες τις αραβικές χώρες, για να πείσει ξένους επενδυτές να έρθουν να επενδύσουν στην Κύπρο.

Επίσης, είτε το θέλουμε είτε όχι, οι μετανάστες συμβάλλουν στη διατήρηση των επιχειρήσεων, που χωρίς την απασχόληση των ξένων, δεν θα ήταν καν βιώσιμες. Στη μελέτη συνδέεται η αύξηση της ανεργίας, με την απασχόληση υπηκόων τρίτων χωρών. Όμως οι υπήκοοι τρίτων χωρών είναι κατά 90-95% ξένοι επιχειρηματίες, εργαζόμενοι στη γεωργοκτηνοτροφία και οικιακές εργαζόμενες. Πρέπει δηλαδή να αντικατασταθούν οι εργάτες στη γεωργοκτηνοτροφία και οι οικιακές εργαζόμενες, με άνεργους Κύπριους νέους επιστήμονες;

Σε σχέση με τη δημαγωγική αναφορά σε “τουρίστες επιδομάτων”, να πούμε ότι κανένας εργαζόμενος μετανάστης, εκτός από τους αιτητές ασύλου και τους πρόσφυγες, δεν έχει πρόσβαση σε επιδόματα κι αυτό το αντέκρουσε και η Υπουργός Εργασίας. Όσο για την επίκληση του πατριωτισμού, αυτή κρύβει πίσω της την επιθυμία για επιβολή ρατσιστικής πολιτικής».