ΓΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΑΠΟ ΠΑΡΑΝΟΜΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΚΑΙ ΑΛΚΟΟΛ
Η ΕΘΝΙΚΗ Στρατηγική για την αντιμετώπιση της εξάρτησης από παράνομες ουσίες και την επιβλαβή χρήση αλκοόλ 2013-2020, συνιστά το βασικό κείμενο πολιτικής για τις εξαρτήσεις και κατευθύνει τις δράσεις και τις πρωτοβουλίες της Κυπριακής Πολιτείας για την επόμενη οκταετία.

Η Εθνική Στρατηγική 2013-2020 επιδιώκει να «αλλάξει» την εικόνα της εξάρτησης στην Κύπρο, φέρνοντας στο επίκεντρο της φιλοσοφίας, της δομής αλλά και της οργάνωσής της τον άνθρωπο - αντιστεκόμενη έτσι στην τάση μαζικοποίησης των απαντήσεων στις προκλήσεις δημόσιας υγείας, που και η πραγματικότητα της οικονομικής κρίσης έχει επιβάλει.

Το άτομο, είτε υγιές μέλος μιας δυναμικής κοινωνίας είτε εξαρτημένο από παράνομες ουσίες, βρίσκεται στο επίκεντρο των επιλογών πολιτικής της Στρατηγικής, η οποία αναπτύσσεται γύρω από την αρχή ότι «η φροντίδα (πρόληψη, θεραπεία και αποκατάσταση) οφείλει να είναι ισότιμα προσβάσιμη, άμεσα διαθέσιμη και ποιοτική» για τον κάθε πολίτη.

Ακολουθώντας τις οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, αλλά και τις νεότερες τάσεις στην ΕΕ, η νέα Στρατηγική αναγνωρίζει έμπρακτα την εξάρτηση ως διαταραχή, ως νόσο, με πολύπλοκες συνοσηρότητες και πολυσχιδείς αιτίες, και «αγκαλιάζει» στην πολιτική αντιμετώπισής της, όχι μόνο την εξάρτηση από παράνομες ουσίες, αλλά και την επιβλαβή χρήση αλκοόλ. Αποδεχόμενη τόσο το πλέγμα των ατομικών, κοινωνικών και οικονομικών συνθηκών που οδηγούν στη γένεση της εξάρτησης, όσο και το μακρύ ταξίδι μέχρι την υπέρβασή της, με έμφαση στην εξατομίκευση των θεραπευτικών επιλογών και τη σταδιακή ενδυνάμωση του ατόμου μέχρι την αποκατάσταση, η νέα Στρατηγική επιτάσσει μια ολιστική προσέγγιση στη θεραπεία της εξάρτησης, η οποία περιλαμβάνει όλες τις εξαρτησιογόνες ουσίες, νόμιμες και παράνομες, και εδράζεται όχι στη νομική κατηγοριοποίηση των ουσιών, αλλά στην αντιμετώπιση της εξάρτησης ως προτεραιότητας πολιτικής υγείας - και μάλιστα δημόσιας.

Με τη Στρατηγική 2013-2020, επιχειρείται μια νέα οπτική στα κυπριακά πράγματα, αφού για πρώτη φορά εντάσσεται σε αυτήν η επιβλαβής χρήση του αλκοόλ. Πρόκειται για μια νέα τάση στο επίπεδο της Ε.Ε., όπου στις Εθνικές Στρατηγικές συμπεριλαμβάνονται παρεμβάσεις που αφορούν τόσο τις παράνομες όσο και τις νόμιμες εξαρτησιογόνες ουσίες. Τα υψηλά ποσοστά που βλέπουμε να επικρατούν στη χρήση νόμιμων ουσιών σε ό,τι αφορά τα παιδιά, τους νέους και τους ενήλικες, αναδεικνύουν τη σημασία χάραξης σφαιρικών και περιεκτικών πολιτικών σε ό,τι αφορά τις εξαρτησιογόνες ουσίες, νόμιμες και παράνομες. Επιπρόσθετα, αρκετές επιστημονικές έρευνες υποστηρίζουν ότι η αποτελεσματικότητα της θεραπείας αυξάνεται, όταν αυτή εμπερικλείει όλες τις εξαρτησιογόνες ουσίες, νόμιμες και παράνομες, και ανταποκρίνεται στις ανάγκες του κάθε ατόμου ξεχωριστά.

Στην παρούσα Στρατηγική για την αντιμετώπιση της εξάρτησης από παράνομες ουσίες και την επιβλαβή χρήση αλκοόλ, τόσο οι στόχοι όσο και οι επιμέρους δράσεις απομακρύνονται από τη μέχρι σήμερα ουσιοκεντρική προσέγγιση, αγγίζοντας όλο το φάσμα συμπεριφορών υψηλού κινδύνου και προσδίδοντας ιδιαίτερη σημασία στις ευάλωτες ομάδες των συνανθρώπων μας. Η Εθνική Στρατηγική 2013-2020, μαζί με το όραμά της, μεταφέρει την ωρίμανση της κυπριακής κοινωνίας, που εκφράζεται με την αποδοχή του προβλήματος και του ουσιοεξαρτημένου ατόμου, και με την καθοριστική εδραίωση της εξάρτησης ως προτεραιότητας δημόσιας υγείας. Η Στρατηγική αυτή, όμως, αποτυπώνει με σαφήνεια και το βάρος της ευθύνης. Της ευθύνης που αναλογεί στην Πολιτεία, στους πολιτικούς και κοινωνικούς θεσμούς, στους επαγγελματίες, στους εθελοντές, στους πολίτες, στους γονιούς, στους δασκάλους.