Έρευνα του «Σίγμα» για τις τιμές των καυσίμων
Δυσαρεστημένοι οι πολίτες από τη στάση των φορέων και τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιείται ο έλεγχος των τιμών, ενώ βλέπουν και προσυνεννοήσεις, δακτυλοδείχνοντας τους πάντες

Ενδιαφέροντα συμπεράσματα, τα οποία θα πρέπει να προβληματίσουν τους πάντες και ειδικότερα τους αρμοδίους, εξάγονται από την έρευνα που διενήργησε το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας σε συνεργασία με την IMR για λογαριασμό του «Σίγμα». Σύμφωνα με την έρευνα, οι πολίτες δεν είναι και πολύ ευχαριστημένοι από τη στάση φορέων/οργανώσεων όσον αφορά τη μεταβολή των τιμών στα καύσιμα. Σε σχετικό ερώτημα, μόλις το 38% των συμμετεχόντων στην έρευνα κρίνουν ως πολύ καλή και αρκετά καλή τη στάση της Κυβέρνησης στο όλο ζήτημα, ενώ σε ό,τι αφορά τη στάση της Βουλής, το σχετικό ποσοστό ανεβαίνει στο 46% και για τα κόμματα στο 49%.

Την ίδια ώρα, οι πολίτες κρίνουν τη στάση της Υπηρεσίας Ανταγωνισμού, του Παρατηρητηρίου Τιμών, των Συνδέσμων Καταναλωτών, των εταιρειών εισαγωγής καυσίμων και των πρατηριούχων ως πολύ κακή. Πιο συγκεκριμένα, σε ποσοστό 90% κρίνουν τη στάση της ΕΠΑ ως κακή, του Παρατηρητηρίου Τιμών σε ποσοστό 89%, των Συνδέσμων Καταναλωτών σε ποσοστό 89%, των εταιρειών εισαγωγής καυσίμων σε ποσοστό 91% και των πρατηριούχων σε ποσοστό 96%.

Δεν γίνεται σωστός έλεγχος
Ταυτόχρονα, οι πολίτες αποδοκιμάζουν και τον τρόπο άσκησης ελέγχου στις τιμές των καυσίμων από τους αρμόδιους φορείς. Αναλυτικότερα, το 70% των ερωτηθέντων κρίνουν ως αναποτελεσματικό τον έλεγχο από πλευράς Κυβέρνησης, και κατά 81% τον τρόπο ελέγχου από πλευράς Κοινοβουλίου. Για την ΕΠΑ το σχετικό ποσοστό εκτοξεύεται στο 93% και στο 91% για τους Συνδέσμους Καταναλωτών. Για τον λόγο αυτό, θεωρούν σε ποσοστό 82% ότι πρέπει να ενισχυθεί σε μεγάλο βαθμό ο έλεγχος στον τρόπο επιβολής των τιμών καυσίμων, ενώ ποσοστό 14% κρίνει ότι ο έλεγχος πρέπει να ενισχυθεί σε αρκετά μεγάλο βαθμό. Επίσης, σε ποσοστό 93% οι πολίτες θεωρούν πως πρέπει να επανεξεταστεί η φόρμουλα υπολογισμού της τιμής των καυσίμων.

Υπάρχουν προσυνεννοήσεις
Οι καταναλωτές θεωρούν πως υπάρχει προσυνεννόηση για τον καθορισμό των τιμών καυσίμων (καρτέλ) σε ποσοστό 89%, ενώ σχεδόν στην ολότητά τους οι ερωτηθέντες (ποσοστό 97%) πιστεύουν πως υπάρχει αισχροκέρδεια στην πώληση καυσίμων. Γι’ αυτό οι πολίτες θεωρούν υπεύθυνη την Κυβέρνηση σε ποσοστό 60%, τις εταιρείες εισαγωγής καυσίμων κατά 52%, τη Βουλή σε ποσοστό 17%, τους πρατηριούχους σε ποσοστό 16%, την ΕΠΑ σε ποσοστό 14%, τα κόμματα 13%, ενώ ένα 2% δήλωσε πως η αισχροκέρδεια οφείλεται και στο ότι δεν αντιδρούν οι καταναλωτές. Επιπρόσθετα, οι πολίτες σε ποσοστό 80% θεωρούν πως οι εταιρείες εισαγωγής καυσίμων αποκομίζουν υψηλά, ίσως και αθέμιτα, κέρδη από την πώληση καυσίμων, ενώ σε ποσοστό 43% δακτυλοδείχνουν την Κυβέρνηση και σε 25% τους πρατηριούχους.

Οι πολίτες θεωρούν, ακόμη, πως υπάρχει σε μεγάλο βαθμό προσυνεννόηση όσον αφορά τις διατιμήσεις στα καύσιμα, ειδικότερα μεταξύ πρατηριούχων και εταιρειών εισαγωγής καυσίμων σε ποσοστό 75%, ενώ ένα άλλο 54% θεωρεί πως υπάρχει προσυνεννόηση και ανάμεσα σε Κυβέρνηση και εταιρείες εισαγωγής καυσίμων. Προσυνεννόηση σε χαμηλότερα επίπεδα βλέπουν ανάμεσα σε Κυβέρνηση και πρατηριούχους (28%), σε Βουλή και πρατηριούχους (19%), Βουλή και εταιρείες καυσίμων (29%), ΕΠΑ και πρατηριούχους (18%), καθώς και μεταξύ ΕΠΑ-εταιρειών καυσίμων (22%). Επιπρόσθετα, το 74% των ερωτηθέντων κρίνει πως διαχρονικά οι Κυβερνήσεις εξυπηρετούν τα δικά τους συμφέροντα σε ό,τι αφορά την πώληση καυσίμων, ενώ ένα άλλο 22% θεωρεί πως εξυπηρετούν τα συμφέροντα των εταιρειών πώλησης καυσίμων και μόλις το 2% δήλωσε ότι εξυπηρετούν τα συμφέροντα των καταναλωτών.

Δεν αλλάζουν μέσο διακίνησης
Πάντως, αν και οι Κύπριοι καταναλωτές αντιλαμβάνονται ότι υπάρχει προσυνεννόηση σε ό,τι αφορά τις τιμές των καυσίμων, εντούτοις δεν είναι πρόθυμοι να χρησιμοποιήσουν εναλλακτικούς τρόπους μετακίνησης. Σύμφωνα με την έρευνα, επτά στους δέκα συμμετέχοντες σε αυτή δεν θεωρούν ότι η αύξηση στην τιμή των καυσίμων θα τους οδηγήσει να χρησιμοποιήσουν εναλλακτικούς τρόπους μετακίνησης, ενώ μόλις τρεις στους δέκα απάντησαν καταφατικά σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Οι πολίτες εμφανίζονται ωστόσο διχασμένοι στο ενδεχόμενο κατάργησης της άδειας κυκλοφορίας των οχημάτων μέσω εφαρμογής ειδικής φορολογίας για τα καύσιμα, αφού το 47% διαφωνεί με ένα τέτοιο ενδεχόμενο, ενώ το 37% συμφωνεί απόλυτα ή κάπως με αυτό.

Πώς ενημερώνονται και επιλέγουν πρατήρια
Αναφορικά με το πώς ενημερώνονται οι Κύπριοι σε σχέση με τις τιμές των καυσίμων, η συντριπτική πλειοψηφία αυτών, σε ποσοστό 62%, ενημερώνεται από τα πρατήρια πώλησης καυσίμων, ενώ το 40% από την τηλεόραση. Από το διαδίκτυο ενημερώνεται το 10%, από τον Τύπο το 7%, από το ραδιόφωνο το 6%, από γνωστούς και φίλους το 4%, από το παρατηρητήριο τιμών που διενεργεί η Υπηρεσία Ανταγωνισμού το 3%, ενώ ένα 2% των πολιτών δεν ενημερώνεται καν για τις τιμές. Όσον αφορά τα κριτήρια με τα οποία επιλέγουν το πρατήριο απ’ όπου θα προμηθευτούν τα καύσιμα, οι Κύπριοι φαίνεται πως επιλέγουν με βάση τη βολική τοποθεσία (54%), ενώ άλλο ένα μεγάλο ποσοστό με βάση την τιμή πώλησης των καυσίμων (52%). Απ’ εκεί και πέρα, ένα 15% επιλέγει το πρατήριο βάσει της γνωριμίας του με τον ιδιοκτήτη ή τους υπαλλήλους του, άλλο 2% με βάση την ποιότητα του καυσίμου, όπως και την αξιοπιστία της εταιρείας καθώς και τη δυνατότητα πίστωσης.

Πρέπει να επιβληθεί πλαφόν
Στο ερώτημα κατά πόσο πρέπει να επιβληθεί πλαφόν στις τιμές των καυσίμων, τέσσερεις στους πέντε συμμετέχοντες στην έρευνα δηλώνουν πως πρέπει να επιβληθεί, ενώ ένα άλλο 13% δηλώνει μάλλον ναι, 4% μάλλον όχι και 3% σίγουρα όχι. Πάντως, με αφορμή το στατιστικό αυτό, αξίζει να σημειωθεί πως σήμερα θα πραγματοποιηθεί ευρεία σύσκεψη στο Υπουργείο Ενέργειας, με τη συμμετοχή του Γενικού Εισαγγελέα και του Γενικού Ελεγκτή, με αντικείμενο τις τελευταίες αυξήσεις στα καύσιμα. Δεν αποκλείεται η λήψη δραστικών μέτρων, ούτως ώστε να αναστραφεί η ισχύουσα κατάσταση για το θέμα της τιμολόγησης των καυσίμων και να μηδενιστούν οι όποιες πιθανότητες αισχροκέρδειας από οποιονδήποτε, αναφορικά με τις τιμές στα καύσιμα.