Όπως προκύπτει από την έρευνα SCORE για το 2014
Μεγάλωσε ακόμα περισσότερο η απόσταση μεταξύ των δύο κοινοτήτων και μειώθηκε η τάση για συμφιλίωση

Μεγάλωσε ακόμα περισσότερο η απόσταση μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων μέσα στο 2014 και μειώθηκε η τάση για συμφιλίωση, όπως προκύπτει από την έρευνα, Κλίμακα Κοινωνικής Συνοχής και Συμφιλίωσης (ΣΚΟΡ-SCORE), του Κέντρου για Βιώσιμη Ειρήνη και Δημοκρατική Ανάπτυξη (SeeD), που είναι μία δεξαμενή σκέψης (think tank) με περιφερειακή εμβέλεια. Σύμφωνα με την έρευνα, στην τουρκοκυπριακή κοινότητα παρουσιάζεται μείωση της τάσης για ψήφιση του «Ναι» σε ενδεχόμενο δημοψήφισμα. Και οι δύο κοινότητες παρουσιάζονται επίσης περισσότερο αποξενωμένες πολιτισμικά, έχοντας την αντίληψη ότι είναι διαφορετικές σε σχέση με τον πολιτισμό τους.

«Η Κύπρος βρίσκεται σε σταυροδρόμι»
Την ανάλυση των αποτελεσμάτων και τις προτεινόμενες λύσεις για ανάπτυξη της συνεργασίας και των επαφών των οργανωμένων συνόλων και των πολιτών των δύο κοινοτήτων, παρουσίασαν αντίστοιχα οι ερευνητές του SeeD, Μαρία Ιωάννου και Αλέξανδρος Λόρδος, σε χθεσινή δημόσια συζήτηση στο Σπίτι της Συνεργασίας (απέναντι από το ξενοδοχείο Λήδρα Πάλας), στη νεκρή ζώνη στη Λευκωσία. Την εκδήλωση χαιρέτισαν ο Πρέσβης των ΗΠΑ John Koenig, που τόνισε ότι «η Κύπρος βρίσκεται σε σταυροδρόμι και χρειάζεται θάρρος» και ο Διευθυντής Προγράμματος UNDP ACT, Christopher Louise, που επεσήμανε ότι «καμία πολιτική αλλαγή δεν μπορεί να επέλθει, χωρίς τη συμμετοχή των ατόμων που επηρεάζονται από την αλλαγή». Τα αποτελέσματα συζητήθηκαν στη συνέχεια από την Ερατώ Κοζάκου-Μαρκουλλή και την Emine Colak.

Η Κλίμακα ΣΚΟΡ αναπτύχθηκε σε συνεργασία μεταξύ του UNDP ACT, USAID και του SeeD και είναι ένα καινοτόμο εργαλείο μέτρησης δύο σημαντικών πτυχών της ειρήνης, της κοινωνικής συνοχής και της συμφιλίωσης. Η έρευνα στην Κύπρο μελετά τη σχέση αυτών των δύο πτυχών, σε συνάρτηση με την ετοιμότητα για πολιτικό συμβιβασμό των δύο κοινοτήτων. Η έρευνα έγινε σε ένα δείγμα 500 Ελληνοκυπρίων και 500 Τουρκοκυπρίων και είχε θέμα «Η απόσταση Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων αυξάνεται: Μήπως είναι ώρα να εφαρμόσουμε καινούργιες τακτικές;». Απαντά στα ερωτήματα «Πόσο πιστεύουν οι Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι ότι τους αντιπροσωπεύουν οι θεσμοί;», «Μήπως οι Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι νιώθουν να απειλούνται από την άλλη κοινότητα; Σε ποιους τομείς;», «Πιστεύουν οι δύο κοινότητες ότι είναι κοντά ή μακριά η μία από την άλλη;».

«Διφορούμενη» επιθυμία πολιτικού συμβιβασμού
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας για το 2014, η κοινωνική συνοχή (δηλ. η προσπάθεια για ευημερία όλων των πολιτών, ενάντια στον αποκλεισμό και την περιθωριοποίηση), παραμένει χαμηλή και στις δύο κοινότητες. Υπάρχει απόσταση μεταξύ των δύο κοινοτήτων σε ό,τι αφορά την επιθυμία για συμφιλίωση. Η πολιτική ετοιμότητα για πολιτικό συμβιβασμό είναι διφορούμενη.

Σε ό,τι αφορά την κοινωνική συνοχή, η αντιπροσωπευτικότητα των θεσμών κατεβάζει το επίπεδο της κοινωνικής συνοχής και στις δύο κοινότητες. Σε ό,τι αφορά τη συμφιλίωση, η τάση των Ελληνοκυπρίων επηρεάζεται περισσότερο από την αντίληψη ότι οι Τουρκοκύπριοι συνιστούν απειλή για την οικονομική τους ανάπτυξη και την εργοδότησή τους. Η τάση των Τουρκοκυπρίων για συμφιλίωση, μειώνεται από την επιθυμία τους να κρατήσουν την απόσταση από τους Ελληνοκύπριους.

Σε ό,τι αφορά τον πολιτικό συμβιβασμό, οι Ελληνοκύπριοι υποστηρίζουν περισσότερο την αλλαγή του status quo, ενώ οι Τουρκοκύπριοι υποστηρίζουν περισσότερο την ομοσπονδιακή λύση του Κυπριακού.
Συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες αντιστέκονται ιδιαίτερα σε έναν πολιτικό συμβιβασμό και περιλαμβάνουν στην ελληνοκυπριακή πλευρά νέους 18-35 χρονών και άτομα της Δεξιάς, ενώ στην τουρκοκυπριακή πλευρά, άτομα της Δεξιάς.

Η έρευνα καταδεικνύει ακόμα ότι για τους Τουρκοκύπριους, η ποιότητα των επαφών, από θετική που ήταν το 2013, έγινε αρνητική το 2014, ενώ η τάση για συμφιλίωση και για επιλογή του «Ναι» σε ενδεχόμενο δημοψήφισμα, μειώθηκε στη διάρκεια του χρόνου αυτού. Η πολιτιστική απόσταση από τους Ελληνοκυπρίους μεγάλωσε μεταξύ 2013 και 2014. Για τους Ελληνοκυπρίους, η πολιτιστική απόσταση επίσης μεγάλωσε στο διάστημα αυτό, αλλά η ποιότητα των επαφών, η τάση για συμφιλίωση και για «Ναι» σε ένα μελλοντικό δημοψήφισμα, παρέμεινε η ίδια.

Πολιτικές που μικραίνουν την απόσταση
Ο Αλέξανδρος Λόρδος ανέπτυξε τις προτεινόμενες πολιτικές, που διαμορφώθηκαν με βάση τα αποτελέσματα και ομαδοποιήθηκαν ανάλογα, με τα ενδιαφερόμενα μέρη: τη διαπραγματευτική ομάδα, τα πολιτικά κόμματα, την τοπική αυτοδιοίκηση, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και άλλους ενδιαφερόμενους.

Προς τη διαπραγματευτική ομάδα: Επενδύστε στις Τεχνικές Επιτροπές ως ένα βήμα συνεργασίας που ελαττώνει την κοινωνική απόσταση και παρουσιάζει την εργασία και την εμπειρία τους ευρύτερα στην κοινωνία. Επικεντρωθείτε στο πώς ένα πιθανό σχέδιο διευθέτησης μπορεί να καλύψει τις πολιτιστικές ανάγκες των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων, οι οποίοι θα ζουν από τη διοίκηση της άλλης κοινότητας. Βρείτε πρακτικούς τρόπους ενεργοποίησης των πολιτών στις διαπραγματεύσεις, όπως είναι η δημιουργία ενός γραφείου δημόσιας επικοινωνίας μιας «ειρηνευτικής διαδικασίας», η οργάνωση δημοτικών συναντήσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στους νέους και στις γυναίκες. Επαναδιατυπώστε το ζήτημα της ασφάλειας από μια συζήτηση περί των εγγυητών, σε θέμα της ανάγκης των πολιτών και στις δύο κοινότητες να νιώσουν ασφαλείς.

Προς τα πολιτικά κόμματα και τους βουλευτές: Εγκαθιδρύστε επαφή με τα κόμματα της άλλης κοινότητας, ιδιαίτερα με κόμματα που δεν συμμετείχαν μέχρι σήμερα σε τέτοιες πρακτικές. Οργανώστε κοινές εκδηλώσεις με τη λαϊκή βάση των κομμάτων, με επίκεντρο τους νέους και τις γυναίκες αντιπροσώπους των κομμάτων, για συζήτηση των πολιτισμικών διαφορών. Αναλάβετε την ευθύνη ως πολιτικά κόμματα να συμβουλεύεστε τη λαϊκή βάση σε ζητήματα της ειρηνευτικής διαδικασίας και παρουσιάστε τα στους διαπραγματευτές, για να ληφθούν υπόψη. Προετοιμάστε και στηρίξτε πολιτικές που καθιστούν δυνατή τη διδασκαλία της γλώσσας της άλλης κοινότητας στο σχολικό πρόγραμμα. Προτείνετε και στηρίξτε πολιτικές που ευνοούν συνεργασία μεταξύ της ακαδημαϊκής κοινότητας των δύο πλευρών. Κάνετε αντιληπτή ανάμεσα στα ελληνοκυπριακά πολιτικά κόμματα, την επίδραση των τουρκοκυπριακών πολιτικών πάνω στις δικοινοτικές σχέσεις.

Προς τις τοπικές Αρχές: Στηρίξτε τη δημιουργία κοινών χώρων, ιδιαίτερα στη νεκρή ζώνη, όπου να συναντώνται και να εργάζονται πολίτες και από τις δύο κοινότητες.
Προς οργανώσεις προσφύγων: Ενθαρρύνετε τα νεότερα μέλη σας να οργανώνουν συζητήσεις για το μέλλον της Κύπρου, να επισκέπτονται πόλεις και χωριά της καταγωγής τους και να κάνουν διάλογο με τις παλαιότερες γενιές. Όπου είναι δυνατό, αρχίστε να περιλαμβάνετε τη γλώσσα της άλλης κοινότητας σε πληροφοριακά φυλλάδια, επιγραφές, οδηγούς, ή άλλο πληροφοριακό υλικό.

Προς οργανισμούς της κοινωνίας των πολιτών: Οι δικοινοτικές οργανώσεις να μοιράζονται τις εμπειρίες και τις προκλήσεις της συνεργασίας των δύο κοινοτήτων ως καλές πρακτικές και να τις παρουσιάζουν σε σχολεία και πανεπιστήμια σε όλο το νησί. Οι οργανώσεις νέων να εγκαθιδρύσουν επιτροπές από τις δύο κοινότητες για συζήτηση του μέλλοντος της Κύπρου. Επίσης να οργανώσουν δικοινοτικά εργαστήρια για συζήτηση κοινών προβλημάτων, όπως η ανεργία των νέων, ή η ενδυνάμωση επαγγελματικών δεξιοτήτων και της κοινωνικής επιχειρηματικότητας. Οι γυναικείες οργανώσεις να οργανώσουν ομάδες από τις δύο κοινότητες, για να ενεργούν ως μέντορες και να μιλούν σε γυναίκες στις πόλεις και τα χωριά σε όλο το νησί.

Προς τη διεθνή κοινότητα: Να διαθέσει τα μέσα στήριξης των Ελληνοκύπριων και Τουρκοκύπριων διαπραγματευτών, ώστε να υλοποιήσουν τις πιο πάνω πολιτικές.