Κάτω από τα σύννεφα «έκοψαν την μούττην» της Σαρακοστής οι Κύπριοι
Λόγω του χαμηλού βαρομετρικού που επηρεάζει την περιοχή μας, ο καιρός ήταν χθες συννεφιασμένος με τοπικές βροχές, αλλά πολλοί συμπατριώτες μας επέλεξαν να τηρήσουν τα έθιμα στην ύπαιθρο
Παρά το κρύο, αρκετοί συμπολίτες μας άφησαν χθες τη ζεστασιά του σπιτιού και τίμησαν την Καθαρά Δευτέρα στην ύπαιθρο, όπως προστάζει η παράδοση. Με νηστήσιμα εδέσματα, τραγούδια, παιγνίδια, χορούς και χαρταετούς, οι Κύπριοι «έκοψαν την μούττην» της Σαρακοστής διασκεδάζοντας. Πολλοί ήταν, μάλιστα, εκείνοι που επέλεξαν να βγουν από το σπίτι, παρά τις καιρικές συνθήκες και να βρουν ανοικτούς χώρους για να περάσουν τη χθεσινή μέρα. Λόγω του χαμηλού βαρομετρικού που επηρεάζει την περιοχή μας, ο καιρός ήταν χθες συννεφιασμένος με τοπικές βροχές, κυρίως το απόγευμα, ενώ οι άνεμοι ήταν μέτριοι, σε κάποιες περιπτώσεις μέχρι ισχυροί 5 μποφόρ. Με εξαίρεση τα ορεινά, η θερμοκρασία κινήθηκε γύρω στους 16 βαθμούς Κελσίου.
Νηστήσιμο τραπέζι
Η Καθαρά Δευτέρα σημαίνει για την Ορθόδοξη Εκκλησία το ξεκίνημα της Σαρακοστής, κατά τη διάρκεια της οποίας οι χριστιανοί νηστεύουν για σαράντα ημέρες, μέχρι την Κυριακή του Πάσχα, για να «καθαρίσουν» πνευματικά και σωματικά. Όπως όλες οι γιορτές στην Κύπρο, έτσι και η Καθαρά Δευτέρα περιστρέφεται γύρω από το τραπέζι. Η παραδοσιακή σούβλα, βεβαίως, αντικαταστάθηκε από ψαρικά. Ξεχώρισαν, όμως, όπως πάντα τα χορταρικά (παρά την ακρίβια σε κάποια από αυτά), οι ελιές, ο ταραμάς, το ταχίνι, η φασολάδα, ο χαλβάς και οι βραστές πατάτες, άλλοτε με τη συντροφιά κρασιού και άλλοτε με την επιλογή άλλων ποτών.
Οι λαγάνες
Την τιμητική τους είχαν, βεβαίως, οι λαγάνες. Η ιστορία λέει πως είναι ο άρτος ο αζύμωτος που παρασκευάζεται χωρίς προζύμι. Συναντούμε τέτοιους «άρτους» από τα πολύ παλιά χρόνια, στις Γραφές ακόμα. Χρησιμοποιήθηκε σαν έδεσμα από τους Εβραίους κατά τη νύχτα της Εξόδου τους από την Αίγυπτο υπό την αρχηγία του Μωυσή. Στη συνέχεια επιβαλλόταν από τον Μωσαϊκό Νόμο για όλες τις ημέρες της εορτής του Πάσχα, μέχρι που ο Χριστός στο τελευταίο του Πάσχα ευλόγησε τον ένζυμο άρτο. Αν πάμε και πιο παλιά, από τα πρώιμα χρόνια της αρχαιότητας, θα δούμε πως η λαγάνα είναι μέρος της διατροφικής παράδοσης.
Ο Αριστοφάνης στις «Εκκλησιάζουσες» λέει «Λαγάνα πέττεται», δηλαδή «Λαγάνες γίνονται». Τη συναντάμε και με την ονομασία πόπανα, που είναι άρτος επίπεδος που προσφερόταν σαν θυσία στους θεούς, και το αποκαλούσαν και λαγάνα. Ο Οράτιος στα κείμενά του αναφέρει τη λαγάνα ως «Το γλύκισμα των φτωχών». Ετυμολογικά προέρχεται από το αρχαίο λάγανον. Το λάγανον ανάγεται σε θέμα λαγ- από επίθετο λάγος που θα πει χαλαρός, απ' όπου και λαγαρός ή λάγνος.
Χαρταετοί και τσιαττιστά
Πολλοί Δήμοι και κοινότητες διοργάνωσαν χθες τοπικά γλέντια, για να γιορτάσουν την Καθαρά Δευτέρα, με πολύ κέφι. Σε αυτά συμμετείχαν μουσικοχορευτικά σχήματα, ενώ υπήρξαν διαγωνισμοί παραδοσιακών παιγνιδιών, κατασκευής και πετάγματος χαρταετών, αλλά και τσαττιστών. Ο χαρταετός έχει επίσης τις ρίζες του στην αρχαιότητα. Μια πιθανή εξήγηση για το πέταγμα του χαρταετού είναι ότι συμβολίζει την ανάγκη του ανθρώπου για εξύψωση πνευματική και ψυχική.
Πηγές: Σίγμα, Sigmalive, ΚΥΠΕ
