Διάσκεψη για Ενσωμάτωση της Διάστασης της Μη Διάκρισης
Θύματα στην εργασία, οι οικονομικοί μετανάστες, οι γυναίκες και οι νέοι
«Η ύπαρξη νομοθεσίας από μόνη της, δεν μπορεί να διασφαλίσει την εξάλειψη των διακρίσεων σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής και έναντι όλων των μορφών ετερότητας - συνεπώς ένα ευρύτερο πλαίσιο δράσης είναι αναγκαίο, ώστε να επιτευχθούν εκείνες οι αλλαγές που απαιτούνται για μια πραγματικά ισότιμη κοινωνία, χωρίς αποκλεισμούς και χωρίς ελλειμματική κατοχύρωση βασικών δικαιωμάτων». Τα πιο πάνω υπογράμμισε χθες η Επίτροπος Διοικήσεως και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Ελίζα Σαββίδου σε χαιρετισμό της στην εθνική διάσκεψη με τίτλο «Ενσωμάτωση της Διάστασης της Μη-Διάκρισης και Διαχείριση της Διαφορετικότητας: Από τη Θεωρία στην Πράξη», που οργανώθηκε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος για την Απασχόληση και Αλληλεγγύη PROGRESS, από το Ινστιτούτο Εργασίας Κύπρου (ΙΝΕΚ) της ΠΕΟ, σε συνεργασία με την Κίνηση για Ισότητα, Στήριξη, Αντιρατσισμό, το Γραφείο της Επιτρόπου Διοικήσεως και την Κυπριακή Ακαδημία Δημόσιας Διοίκησης.
Στον δικό του χαιρετισμό ο Πρόεδρος του ΙΝΕΚ και Γ.Γ. της ΠΕΟ, Πάμπης Κυρίτσης, αναφέρθηκε ιδιαίτερα στις διακρίσεις στην εργασία, θύματα της οποίας, όπως τόνισε, είναι οι οικονομικοί μετανάστες, οι γυναίκες και οι νέοι. Στο πρώτο μέρος της εκδήλωσης, που πραγματοποιήθηκε στη Δημοσιογραφική Εστία στη Λευκωσία, έκαναν παρεμβάσεις ο Άριστος Τσιάρτας, Επικεφαλής της Αρχής κατά των διακρίσεων του Γραφείου της Επιτρόπου Διοικήσεως και ο Γιώργος Μαρκοπουλιώτης, Επικεφαλής της αντιπροσωπίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Κύπρο.
Συντονιστής ήταν ο Μάριος Μιχαηλίδης, Επικεφαλής της Κυπριακής Ακαδημίας Δημόσιας Διοίκησης. Στο δεύτερο μέρος μίλησαν η Νικολέττα Χαραλαμπίδου, μέλος του Δ.Σ. της ΚΙΣΑ και Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Αντιρατσιστικού Δικτύου ENAR και ο Σουηδός εμπειρογνώμονας Paul Lappalainen. Συντόνιζε η Ανθούλα Παπαδοπούλου, Πρόεδρος της ΚΙΣΑ. Παρευρέθησαν αρκετοί διαμορφωτές πολιτικών στα ζητήματα της ισότητας - δημόσιοι αξιωματούχοι, λειτουργοί του Δημοσίου, στελέχη επιχειρήσεων, στελέχη συνδικαλιστικών οργανώσεων, μη κυβερνητικών οργανώσεων, ακαδημαϊκοί, φοιτητές και άλλοι ενδιαφερόμενοι.
Ακύρωση πρόσβασης σε δικαιώματα
«Η ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση», είπε μεταξύ άλλων η Ελίζα Σαββίδου, «είχε ως αποτέλεσμα να τεθεί και στον τόπο μας ένα διευρυμένο νομικό πλαίσιο για την καταπολέμηση των διακρίσεων και την έννομη προστασία των ατόμων που είναι θύματα διακρίσεων λόγω: φύλου, φυλής ή εθνικής καταγωγής, θρησκείας, πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας, και σεξουαλικού προσανατολισμού. Δυστυχώς, η οικονομική κρίση και η κορύφωση των συνεπειών της έχουν καταστήσει δυσκολότερη τη διαχείριση από την πολιτεία όλων των ζητημάτων που αφορούν στις ευάλωτες ομάδες.
Έχουν δε οδηγήσει, τα τελευταία χρόνια, υπό το φως της μείωσης των κρατικών εξόδων, στην υιοθέτηση θεσμικών ρυθμίσεων από τη διοίκηση, οι οποίες έχουν σταδιακά υπονομεύσει, και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και ακυρώσει, τη δυνατότητα ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού, να έχουν πρόσβαση σε βασικά δικαιώματα και δομές στήριξης - επιφυλάσσοντας έτσι δυσμενείς διακρίσεις εις βάρος τους. Τα νέα αυτά δεδομένα δεν αφορούν, πλέον, μόνο άτομα με μεταναστευτική καταγωγή, αλλά όλες τις ευπαθείς ομάδες, και αυτό αντικατοπτρίζεται ξεκάθαρα, τόσο από τον αριθμό των καταγγελιών που δεχόμαστε στο Γραφείο μου τον τελευταίο καιρό, όσο και από τη θεματολογία των καταγγελιών αυτών».
Συνεργασία των κρατικών Αρχών
Η Επίτροπος Διοικήσεως επεσήμανε ότι «οι κοινωνικές συνθήκες, όπως αυτές έχουν εξελιχθεί κατά τις τελευταίες δεκαετίες, έχουν φέρει, στον κυπριακό εργασιακό χώρο, μεγαλύτερη συμμετοχή γυναικών, ηλικιωμένων, ατόμων με αναπηρίες και ατόμων με διαφορετικές εθνικότητες και θρησκείες. Αυτή η μεταβαλλόμενη σύνθεση του εργατικού δυναμικού, με την παράλληλη ανάδειξη των ομάδων αυτών ως μέρους του αγοραστικού κοινού, θέτει νέες προκλήσεις στα θέματα των διακρίσεων στις διευθύνσεις όλων των οργανισμών, τους συνδέσμους εργοδοτών αλλά και τους συνδικαλιστικούς φορείς. Οι πάνω κοινωνικές και οικονομικές πραγματικότητες καθιστούν αναγκαία την ενδυνάμωση του ευρύτερου θεσμικού πλαισίου για καταπολέμηση των διακρίσεων πέρα από τη νομοθετική προστασία.
Η Ενσωμάτωση της Διάστασης της Μη-Διάκρισης σε πολιτικές της διοίκησης και η ορθή Διαχείριση της Διαφορετικότητας στο εταιρικό περιβάλλον, μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά αυτό το θεσμικό πλαίσιο και να συνδράμουν πρακτικά την εξάλειψη συστημικών κυρίως διακρίσεων, ιδιαίτερα εκείνων των μορφών που είναι λιγότερο διακριτές. Αποτελεί πεποίθηση και στόχο του Γραφείου μου ότι, για να είναι αποτελεσματική η προσπάθεια καταπολέμησης των διακρίσεων έναντι σε κάθε μορφής ετερότητα, χρειάζεται η σύμπλευση και πρακτική συνεργασία των αρμόδιων κρατικών Αρχών, των κοινωνικών και εργασιακών φορέων, των μη κυβερνητικών οργανώσεων, και της κοινωνίας των πολιτών ευρύτερα».
Υποβάθμιση όρων απασχόλησης
«Όπως διαπιστώνεται, οι καταγγελίες από τα άτομα που βιώνουν διακρίσεις είτε θεσμικές είτε μη-θεσμικές στην εργασία και απασχόληση, στο σχολικό περιβάλλον, στα διάφορα ιδρύματα, στα κέντρα υγείας αλλά και σ’ όλους τους υπόλοιπους κοινωνικούς χώρους, πληθαίνουν», είπε μεταξύ άλλων ο Πάμπης Κυρίτσης. «Όπως φαίνεται μέσα από τις έρευνες, οι κυριότερες αιτίες για τις οποίες τα άτομα υπόκεινται διακρίσεις, είναι οι πολιτικές πεποιθήσεις, το κοινωνικό στάτους, η φτώχια, η εμπορία προσώπων, ακόμα και η οικογενειακή κατάσταση. Σε κάθε περίπτωση, αυτοί που πλήττονται περισσότερο από τις διακρίσεις είναι οι ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού.
Εμείς, ως προοδευτικό συνδικαλιστικό κίνημα, καθημερινά αγωνιζόμαστε για την προάσπιση της αρχής της ισότιμης μεταχείρισης όλων των εργαζομένων. Στην πράξη αυτό σημαίνει να ισχύουν ίδιοι όροι εργοδότησης για όλους. Δεν μπορούμε να αποδεχτούμε μία κατάσταση όπου διάφορες ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού συμμετέχουν στην εργασία με σαφώς χειρότερους όρους και κάτω από δυσμενέστερες συνθήκες. Αυτό επιφέρει μεσοπρόθεσμα ή ακόμη και βραχυπρόθεσμα, γενικότερη υποβάθμιση των όρων απασχόλησης και συνθηκών εργασίας».
Θύματα οι νέοι, γυναίκες και μετανάστες
Πάμπης Κυρίτσης: «Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι η διακριτική μεταχείριση έναντι των οικονομικών μεταναστών από μερίδα εργοδοτών τα τελευταία χρόνια, οδήγησε σε μια γενικότερη υπονόμευση της κοινωνικής συνοχής και χρησιμοποιήθηκε ως μοχλός πίεσης στα δικαιώματα για τους υπόλοιπους εργαζομένους. Θύματα διακρίσεων στην εργασία είναι βέβαια και οι γυναίκες και οι νέοι. Είναι φανερό ότι στην εργασία της γυναίκας αποδίδεται μικρότερη αξία και συντηρούνται στερεότυπα που είτε εμποδίζουν είτε αποθαρρύνουν τις γυναίκες να διεκδικούν ίση μεταχείριση στην εργασία. Οι νέοι, λόγω της ηλικίας και της απουσίας εργασιακής πείρας, βρίσκονται σε ευάλωτη θέση με αποτέλεσμα να πλήττονται πρώτοι όταν αυξάνεται η ανεργία και να γίνονται πρώτοι θύματα των λεγόμενων ευέλικτων μορφών απασχόλησης.
»Σήμερα, λόγω των πολιτικών λιτότητας που εφαρμόζουν Τρόικα και Κυβέρνηση, η υψηλή ανεργία και η δραματική μείωση των εισοδημάτων των ασθενέστερα εισοδηματικών τάξεων, καταδικάζει μέρα τη μέρα όλο και περισσότερους ανθρώπους στη φτώχια και στη δυστυχία αλλά την ίδια στιγμή τούς καθιστά και πιο ευάλωτους να γίνουν θύματα διακρίσεων. Εκεί και όπου οι εργαζόμενοι είναι οργανωμένοι σε συντεχνίες και λειτουργούν οι Συλλογικές Συμβάσεις, τα φαινόμενα διακρίσεων σε σχέση με τους όρους εργασίας είναι σαφώς περιορισμένα. Αντίθετα, όπου είναι ανοργάνωτοι και κυριαρχεί το δίκαιο του ισχυρού, δηλαδή του εργοδότη, έχουμε φαινόμενα διακρίσεων και άσκησης πίεσης κατά των εργαζομένων».
