Όπως διαπιστώνει ο Σύνδεσμος «Αργοναύτες»
Σε θανάσιμο κίνδυνο τα παιδιά στα σχολεία, σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης

Σοβαρές ανησυχίες, που αφορούν στα θέματα της ουσιαστικής διαχείρισης κρίσεων και της πολιτικής άμυνας, όπως αυτή εφαρμόζεται σήμερα στα σχολεία μας, εκφράζει ο Σύνδεσμος «Αργοναύτες». Επικρίνει το Υπουργείο Παιδείας για «χλιαρή στάση», αλλά και την πλειοψηφία των εκπαιδευτικών και των ίδιων των γονιών των μαθητών, για αδιαφορία απέναντι στην «ανάγκη αναβάθμισης των ασκήσεων πολιτικής άμυνας στα σχολεία, σε μαθήματα ζωής».

Όπως δήλωσε στη «Σ» το στέλεχος των «Αργοναυτών», Χρίστος Αλιφέρης, ο νευραλγικός τομέας της ασφάλειας των παιδιών μας στα σχολεία «πάσχει από τη γραφειοκρατική νοοτροπία κρατικών υπαλλήλων και συντηρείται από ευθυνόφοβους γονείς».

«Ασκήσεις στα όρια του γραφικού»
Σε δύο επιστολές που οι «Αργοναύτες» και ομάδα γονέων των δημοτικών σχολείων Αγίου Κασσιανού, Β’ Αγίου Δομετίου, Φανερωμένης, Ε’ και ΣΤ’ Αγλαντζιάς, έστειλαν πριν από ένα χρόνο προς τη Συνομοσπονδία Oμοσπονδιών Συνδέσμων Γονέων και Κηδεμόνων Δημοτικών Σχολείων Επαρχίας Λευκωσίας, αναφέρονται μεταξύ άλλων τα εξής: «Το γεγονός ότι η Κύπρος βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα σεισμογενή περιοχή και το γεγονός ότι ένα μεγάλο της μέρος βρίσκεται κάτω από την κατοχή του τουρκικού στρατού, καθιστούν επιτακτική την οργάνωση των σχολείων μας γύρω από τα θέματα της πολιτικής άμυνας, καθώς αυτά αποτελούν πράγματι ζητήματα ζωής και θανάτου.

Δυστυχώς, η αντίληψή μας είναι ότι ο συγκεκριμένος τομέας πάσχει από ουσιαστικές ελλείψεις, κακό προγραμματισμό, οργάνωση και εκπαίδευση, με αποτέλεσμα τα παιδιά μας να τίθενται σε θανάσιμο κίνδυνο στην περίπτωση που, ο μη γένοιτο, προκύψει η ανάγκη για δράση. Η εντύπωση που αποκομίσαμε ως γονείς μέσα από τη χρόνια ενασχόλησή μας με το θέμα, είναι ότι η πολιτική άμυνα ως θεσμός στα σχολεία έχει ουσιαστικά οργανωθεί ως ένα νομικό προσωπείο, το οποίο εξυπηρετεί τη βιτρίνα και όχι την ουσία της αποστολής της. Τα σχέδια πολιτικής άμυνας για πολλά σχολεία παρουσιάζουν ελλείψεις στον σχεδιασμό και την υλοποίηση. Στα σχέδια πολιτικής άμυνας παρουσιάζεται μια επικίνδυνη υποβάθμιση της πιθανότητας ενός πολεμικού επεισοδίου, εκθέτοντας τα παιδιά μας στο σοβαρότερο πιθανόν είδος κινδύνου.

Στα σχέδια πολιτικής άμυνας δεν λαμβάνεται σχεδόν καθόλου υπόψη η πιθανότητα ενός σεισμού που να έχει ως αποτέλεσμα παλιρροϊκό κύμα, το οποίο θα κτυπήσει παραθαλάσσιες περιοχές. Η εκτέλεση των ασκήσεων πολιτικής άμυνας στα σχολεία, αγγίζει τα όρια του γραφικού. Πολύ συχνά οι ασκήσεις είναι απλώς για να γίνουν, χωρίς να παρουσιάζουν κανένα απολύτως στοιχείο ρεαλισμού. Πολύ φοβόμαστε ότι σε πραγματικές καταστάσεις κρίσης, ούτε τα παιδιά, αλλά ούτε και οι εκπαιδευτικοί θα είναι σε θέση ν' αντεπεξέλθουν. Τα παιδιά έχουν διακοσμητικό ρόλο στις ασκήσεις και σπανίως αναλαμβάνουν πραγματικά τους ρόλους που τους αναλογούν βάσει των σχεδίων. Επίσης παρατηρείται συχνά το φαινόμενο της επιλογής ακατάλληλων παιδιών για τους ρόλους που τους ανατίθενται».

Στρεβλώσεις και ανεκπαίδευτοι εκπαιδευτικοί
Όπως επισημαίνεται στην επιστολή των «Αργοναυτών», «ο ρόλος των εκπαιδευτικών είναι πρωταρχικός στη διαχείριση κρίσεων μέσα στα σχολεία. Παρά τούτο παρουσιάζονται ουσιαστικές αδυναμίες στην αξιοποίησή τους μέσα από διαχρονικές στρεβλώσεις του συστήματος. Συγκεκριμένα: Οι εκπαιδευτικοί δεν τυγχάνουν καμίας ουσιαστικής εκπαίδευσης για τη διαχείριση των κρίσεων που προβλέπονται στα σχέδια της πολιτικής άμυνας. Τα περισσότερα σχολεία είναι υποστελεχωμένα, με αποτέλεσμα οι ομάδες πολιτικής άμυνας να είναι αδύνατο να επιτελέσουν το έργο τους σε περίπτωση κρίσης.

Καμία πρόνοια δεν λαμβάνεται για τη διευκρίνιση του ρόλου των επισκεπτών εκπαιδευτικών, οι οποίοι είναι δυνατό να απουσιάζουν κατά την ημέρα μιας κρίσης. Καμία πρόνοια δεν λαμβάνεται για τη διευκρίνιση του ρόλου των αρρένων εκπαιδευτικών σε περίπτωση πολεμικού επεισοδίου. Ποια είναι η προτεραιότητα αυτών των εκπαιδευτικών; Πολλοί από αυτούς, είναι όχι μόνον έφεδροι, αλλά αξιωματικοί και πυρήνες στις μονάδες τους, με υποχρέωση την άμεση παρουσία σε αυτές. Όπως αντιλαμβάνεστε από τα ανωτέρω, ανησυχούμε ιδιαίτερα για την κατάσταση και διά της παρούσης κρούομε τον κώδωνα του κινδύνου. Ως πολίτες και γονείς της Κυπριακής Δημοκρατίας ενδιαφερόμαστε για την άμεση βελτίωση της κατάστασης και της ενδυνάμωσης του νευραλγικού αυτού τομέα».

Σημειώνουμε ότι αντιπροσωπία των «Αργοναυτών» είχε συνάντηση με τον Υπουργό Παιδείας Κώστα Καδή (25 Αυγούστου 2014) και τη Συνομοσπονδία Oμοσπονδιών Συνδέσμων Γονέων και Κηδεμόνων Δημοτικών Σχολείων Επαρχίας Λευκωσίας (3 Σεπτεμβρίου 2014). Σε επιστολή προς τον κ. Καδή, το σωματείο αναφέρεται στη «θετική στάση» του Υπουργού Παιδείας και τονίζει ότι «σκοπός μας, δεν είναι η κακόβουλη κριτική, ούτε η απαξίωση της δουλειάς που γίνεται από μέρους του Υπουργείου στα θέματα ασφάλειας. Τα τελευταία είκοσι έτη, τα παιδιά μας μεγαλώνουν σε πολύ δυσκολότερες συνθήκες, γι’ αυτό υπενθυμίζουμε το αυτονόητο, πως δηλαδή εμείς οι γονείς είμαστε οι πρώτοι υπεύθυνοι για τα παιδιά μας και οφείλουμε να βοηθάμε τους θεσμούς να λειτουργούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο».

Λίγα για τους «Αργοναύτες»
Ο Σύνδεσμος «Αργοναύτες» αυτοπροσδιορίζεται ως «μια συλλογικότητα ανθρώπων που μέσα από την εθελοντική ενασχόληση με τα κοινά, ενισχύει τον κοινωνικό ιστό του τόπου μας. Έχει σκοπό τη στήριξη των παιδιών μας σε θέματα ουσιαστικής παιδείας μέσω βιωματικών εμπειριών και μαθημάτων ζωής που θα βοηθήσουν στην ανάπτυξη κριτικής σκέψης, ωριμότητας, κριτηρίων επιλογής (φίλοι, σχέσεις, επάγγελμα), ενστίκτου επιβίωσης μέσα από συνεργασία, αλληλεγγύη, ομαδικότητα. Έχει οργανώσει και επανδρώσει δύο ομάδες αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών για τη Δύναμη Πολιτικής Άμυνας Κύπρου και ειδικεύεται στη διάσωση και εκκένωση σχολικών κτιρίων από μαθητές και διδακτικό προσωπικό, εφαρμόζοντας τα σχέδια δράσης του κάθε σχολείου. Επίσης εθελοντικά, προσφέρει ενημέρωση στη διαχείριση κρίσεων, ώστε να επιτευχθεί ο μέγιστος βαθμός ετοιμότητας και ασφάλειας για τα παιδιά μας.

Ευχαριστούμε, δεν… θα πάρουμε…
Αναφέρει σε επιστολή του ημ. 25 Νοεμβρίου 2014 προς τον Σύνδεσμο «Αργοναύτες», ο Ηλίας Μαρκάτζιης, Προϊστάμενος του Γραφείου Πολιτικής Άμυνας, Ασφάλειας και Υγείας του Υπουργείου Παιδείας, σε συνέχεια συνάντησής του με τον Χρίστο Αλιφέρη στις 2 Οκτωβρίου 2014:

«Τα θέματα διαχείρισης κρίσεων και ανταπόκρισης σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, αφορούν αποκλειστικά την αρμόδια Αρχή και συγκεκριμένα το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού. Στα πλαίσια των απαιτήσεων που προκύπτουν από αυτήν την υποχρέωση, το Γραφείο Πολιτικής Άμυνας, Ασφάλειας και Υγείας του Υπουργείου, σε συνεργασία με αρμόδιους φορείς όπως τη Διοίκηση της Πολιτικής Άμυνας του Υπουργείου Εσωτερικών, υλοποιεί διαχρονικά ποικίλες δραστηριότητες όπως, εκπόνηση σχεδίου δράσης σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, επιμόρφωση διευθυντικών στελεχών δημόσιων σχολικών μονάδων, διεξαγωγή υποχρεωτικών ασκήσεων τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο σε κάθε σχολείο και διατήρηση ιστοσελίδας με επιπρόσθετες πληροφορίες και επιμορφωτικό υλικό.

Σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης στα δημόσια σχολεία, την ευθύνη υλοποίησης των άμεσων ενεργειών\σχεδιασμών προστασίας, εκκένωσης, ανάληψης δράσης (π. χ. πυρόσβεση, διάσωση, παροχή Πρώτων Βοηθειών), φέρει ο εκάστοτε διευθυντής, ο οποίος ορίζεται ως γενικός υπεύθυνος των ομάδων δράσης, όπως αυτές καθορίζονται στο σχέδιο δράσης. Σε περίπτωση που κριθεί απαραίτητο, ο γενικός υπεύθυνος μπορεί να αποταθεί σε υποστηρικτικές υπηρεσίες, όπως τη Δύναμη Πολιτικής Άμυνας, τις Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας, την Αστυνομία ή την Πυροσβεστική για περαιτέρω εμπλοκή και εξειδικευμένη βοήθεια.

»Βάσει των πιο πάνω δεν μπορεί να εκχωρηθεί αρμοδιότητα σε οποιοδήποτε εθελοντικό, μη κυβερνητικό οργανισμό, φορέα, υπηρεσία ή σωματείο για εμπλοκή σε θέματα ενημέρωσης, εκπαίδευσης ή ανάληψης δράσης σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.

»Βέβαια συγχαίρουμε τόσον εσάς όσο και τα μέλη σας για την πρωτοβουλία και το ενδιαφέρον που επιδείξατε στα ζητήματα διαχείρισης περιστατικών έκτακτης ανάγκης στα σχολεία και σας πληροφορούμε ότι αρκετές από τις παρατηρήσεις/εισηγήσεις σας σε ό,τι αφορά την εκπόνηση του σχεδίου δράσης, έχουν επισημανθεί από το Γραφείο Πολιτικής Άμυνας, Ασφάλειας και Υγείας του Υπουργείου Παιδείας και αποτελούν αντικείμενο περαιτέρω μελέτης. Το παράθυρο εθελοντικής προσφοράς από τους γονείς παραμένει ανοικτό σε όλα τα σχολεία εφόσον στο υφιστάμενο σχέδιο δράσης προνοείται η ενεργός εμπλοκή εθελοντών γονιών, οι οποίοι βέβαια τίθενται στη διάθεση του γενικού υπεύθυνου για τη φύση και έκταση της όποιας δράσης ή και προσφοράς τους».