Μια οργανωμένη σάτιρα, μια λύτρωση και μία επιθετικότητα
Αυτός ο παραμορφωτικός αυθορμητισμός δίνει το δικαίωμα στον γελοιογράφο να σατιρίσει τονίζοντας με υπερβολή ορισμένα στοιχεία ψυχολογικά και μορφολογικά της προσωπικότητας αυτού που θέλει να σατιρίσει
Η ανακάλυψη της φωτιάς βοήθησε την ανθρωπότητα να επιβιώσει. Η Γελοιογραφία τη βοήθησε να διαβιώσει. Καταθέτοντας τη δική μου αίσθηση περί της Γελοιογραφίας, θα ήθελα να πω ότι είναι ένα είδος σχεδιαστικής γραφής με πομπό και δέκτη. Τι είναι όμως ακριβώς η Γελοιογραφία; Είναι ένα μέσον που παράγει γέλιο; Είναι ένα μέσον που παράγει γελοιοποίηση; Είναι αυτό που παράγει πίκρα, εκδίκηση, χιούμορ; Απλώς θα λέγαμε όχι, είναι μια απλή γραμμική έκφραση, που άλλοτε έχει λόγια και άλλοτε αποδίδεται χωρίς λόγια. Θα λέγαμε, δηλαδή, ότι αυτό το χωρατό είναι ένα γελοιογραφικό τεχνούργημα, με κωμικούς και παραμορφωτικούς αυθορμητισμούς.
Αυτός ο παραμορφωτικός αυθορμητισμός δίνει το δικαίωμα στον γελοιογράφο να σατιρίσει, τονίζοντας με υπερβολή ορισμένα στοιχεία ψυχολογικά και μορφολογικά της προσωπικότητας αυτού που θέλει να σατιρίσει.
Οι στόχοι της γελοιογραφίας
Κοντολογίς, η γελοιογραφία διαστρεβλώνει βασικά χαρακτηριστικά του ατόμου που στοχεύει, παράλληλα όμως διατηρεί ευδιάκριτα την ομοιότητα με το πρωτότυπο. Ο κόσμος του γελοιογράφου συνήθως είναι καυστικός, πυρπολεί εκείνον που είναι στο στόχαστρο, χωρίς ίχνος φωτιάς. Η γελοιογραφία μπορεί ακόμη να διακωμωδήσει και να καυτηριάσει πρόσωπα και θεσμούς. Είναι λοιπόν μια οργανωμένη σάτιρα, είναι μια λύτρωση σ' αυτόν που γελάει και μία επιθετικότητα σ' αυτόν που προκαλεί.
Χιούμορ και πνεύμα, ταυτόσημες έννοιες. Ο ΑDISSON έλεγε «το πνεύμα είναι πατέρας του χιούμορ και κάτι ακόμη περισσότερο». Ο δε GONGEVE βεβαιώνει λέγοντας ότι «όλοι οι άνθρωποι του πνεύματος δεν είναι χιουμορίστες, αλλά όλοι οι χιουμορίστες είναι άνθρωποι του πνεύματος».
Όπως το αλάτι και το πιπέρι…
Χιούμορ και πνεύμα με σωστή αναλογία, όπως το αλάτι και το πιπέρι, δίνει το μεγάλο «τσαφ» που μεταδίδεται στον θεατή με ευθεία βολή. Αν μέσα από αυτήν τη διαδικασία πετύχαμε προβληματισμό ή ακόμη και γέλιο, είναι μια απόδειξη ότι κάναμε χιούμορ, κάναμε πνεύμα.
Ο γελοιογράφος έχει σαν όπλο του το μυαλό του και το πενάκι γραφής. Ζει σε μια καθημερινότητα που είναι γεμάτη από ερεθίσματα κοινωνικοπολιτικά. Με όλες αυτές τις αυθαιρεσίες που συμβαίνουν γύρω του: κοινωνικές αδικίες, οικονομικά σκάνδαλα, αλητήριοι άρπαγες, κοσμικοί χλεχλέδες, κλπ. Παράσιτα που όλοι μαζί οργανώνουν τη δομή μιας σάπιας κοινωνίας, ο κατά συνείδησιν γελοιογράφος δεν μένει αμέτοχος, οργανώνει τη γελοιογραφική του διαμαρτυρία.
Σκίτσο - Γελοιογραφία
Και τα δύο στοχεύουν στη γραφική αναπαράσταση. Το σκίτσο τονίζει την αισθητική απεικόνιση και την υπέρβαση της μορφής, από απλή αναπαράσταση σε εξιδανικευμένη ανάδειξη του ωραίου. Αντίθετα, η γελοιογραφία στοχεύει στην ειρωνεία, τον προβληματισμό και τη γελοιοποίηση. Ο κάθε λαός έχει το δικό του χιούμορ, τον δικό του χαρακτήρα έκφρασης, αλλά όλοι συγκλίνουν σε ένα κοινό κορύφωμα πνευματικής και χιουμοριστικής δεξιοτεχνίας
Η γελοιογραφία λέγεται και καρικατούρα, και προέρχεται από το λατινικό ρήμα «karicare», που σημαίνει επιφορτίζω - οπτική φόρτιση μορφής. Η γελοιογραφία απελευθερώνει, αποδεσμεύει θα λέγαμε τον γελοιογράφο, από κάθε αναστολή για σατιρική διάθεση. Η φαρέτρα του γελοιογράφου κουβαλάει κάθε είδους βέλη, που τα κατευθύνει πότε ευθεία, πότε πλαγίως στον στόχο του. Συνήθως λέγεται ότι μια γελοιογραφία μπορεί να καλύψει ένα ολόκληρο κείμενο απλώς με μια γραφική παράσταση. Αξιοσημείωτο είναι ότι τα «θύματα» της γελοιογραφίας σπανίως ενοχλούνται, αντίθετα τις πιο πολλές φορές δέχονται τα πυρά με ικανοποίηση. Δεν θα επεκταθώ περισσότερο, γιατί τα πιο πολλά λόγια τα λέει από μόνο του το σκίτσο το οποίο, όπως και να έχει, δεν παύει να είναι ένα σχεδιαστικό παιχνίδι, που προκαλεί γέλιο και γελοιοποίηση.
Ο Νίκος Βουλγαρέλης
Νέο Ιωνιώτης ζωγράφος-γελοιογράφος. Η επίδοσή του στη γελοιογραφία καταγράφεται από τη νεαρή του ηλικία. Έχει συμμετοχή σε παγκόσμιες εκθέσεις γελοιογραφίας όπως στην Κηφισιά - Αντιφασιστική - Ρύπανση Περιβάλλοντος.. Βουλγαρία Gabrovo - Βέλγιο Knokkeheist - Τουρκία Αλάνια - Ιαπωνία Τόκιο - Λαμία. Έχει εκδώσει δυο Άλμπουμ με σκίτσα «χωρίς 1972» Γελοιοτρόπειον 2007. Κατά καιρούς έχει συνεργαστεί με τοπικά έντυπα, εφημερίδες και περιοδικά.
Έκθεση γελοιογραφίας
Ο πολυχώρος «Αποθήκη» σας καλεί στα εγκαίνια έκθεσης γελοιογραφίας του Νίκου Βουλγαρέλη, στις 18 Φεβρουαρίου 2015 και ώρα 7:30 μ.μ. Η έκθεση θα παραμείνει ανοικτή μέχρι τις 24 Φεβρουαρίου. Ώρες λειτουργίας: 5-8 μ.μ καθημερινά.
