Οι Σύροι πρόσφυγες που διασώθηκαν στη θάλασσα
Οργάνωσαν την αυτοδιαχείριση του χώρου, μέχρι να φύγουν από την Κύπρο σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα

Εκτεθειμένοι στον κίνδυνο να γίνουν θύματα λαθροδιακινητών (smugglers) και εμπόρων ανθρώπων (human traffickers), παρέμειναν στον καταυλισμό Κοκκινοτριμιθιάς -παρά τον τερματισμό της κρατικής στήριξης- τουλάχιστον 170 Σύροι και Παλαιστίνιοι πρόσφυγες, από τους 339 που φιλοξενούνταν εκεί μετά τη διάσωσή τους στη διάρκεια θαλασσοταραχής τον περασμένο Σεπτέμβριο. Μετά την απόσυρση της Πολιτικής Άμυνας και άλλων υπηρεσιών, ανέλαβαν οι ίδιοι τη σίτιση, την καθαριότητα και την ασφάλεια του χώρου. Ο Ερυθρός Σταυρός μείωσε την προσφορά του, έχοντας μικρή παρουσία δύο ατόμων που επισκέπτονται τον καταυλισμό, όπως μας πληροφόρησε η Υπάτη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες στην Κύπρο (UNHCR). Η Αρμοστεία ζητά μεταφορά τους στο Κέντρο Υποδοχής Αιτητών Ασύλου στην Κοφίνου, όπου υπάρχουν καλύτερες συνθήκες διαβίωσης.

Παραμονή μέχρι τέλος Ιανουαρίου
Υπενθυμίζουμε ότι η Κυβέρνηση αποφάσισε και ανακοίνωσε την περασμένη βδομάδα, τον τερματισμό της λειτουργίας του καταυλισμού το Σάββατο, 17 Ιανουαρίου 2015, και παραμονή των εκεί αντισκήνων, μέχρι το τέλος του μήνα. Στους πρόσφυγες παρέχονται μόνο νερό και ηλεκτρισμός, χωρίς οποιαδήποτε άλλη κρατική βοήθεια. Η λειτουργός ενημέρωσης της UNHCR Αιμιλία Στροβολίδου, πληροφόρησε χθες τη «Σ» ότι από τους 339 παρέμειναν στον καταυλισμό περίπου 170, οι οποίοι έχουν αυτο-οργανωθεί, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά την καθαριότητα και τη σίτισή τους, «μέχρι ν’ αποφασίσουν τι θα κάνουν». Μας είπε ότι κατά την τελευταία καταμέτρηση της βδομάδας που πέρασε, όταν ήταν παρούσα στον καταυλισμό η Πολιτική Άμυνα, διαπιστώθηκε ότι είχαν παραμείνει εκεί 228 άτομα. Αίτηση για πολιτικό άσυλο, έκαναν μέχρι σήμερα 53 άτομα, από τα οποία 23 μεταφέρθηκαν στο Κέντρο Υποδοχής Αιτητών Ασύλου στην Κοφίνου, 8 έχουν πάρει προσφυγικό καθεστώς, ενώ 144 άτομα πήραν άδειες προσωρινής παραμονής. «Κάποιοι από τους 144 μπορεί να παραμένουν στην Κοκκινοτριμιθιά και άλλοι πιθανόν με φίλους και γνωστούς τους στην πόλη, γιατί με αυτό το καθεστώς δεν έχουν πρόσβαση στην Κοφίνου», επεσήμανε η κ. Στροβολίδου.

Απαράδεκτη η διαμονή σε αντίσκηνα
«Η αρχική θέση της Υπάτης Αρμοστείας ήταν ότι η παραμονή των Σύρων προσφύγων στον καταυλισμό της Κοκκινοτριμιθιάς θα έπρεπε να ήταν πάρα πολύ σύντομη κι αυτός ήταν και ο στόχος της Κυβέρνησης», σχολίασε η Αιμιλία Στροβολίδου και συνέχισε: «Πρόθεση δεν ήταν σίγουρα η διαμονή σε αντίσκηνα, για τόσους μήνες, γεγονός που δεν χαρακτηρίζει μια ευρωπαϊκή χώρα. Για μας ήταν ξεκάθαρο από την αρχή ότι έπρεπε να μεταφερθούν όσο το δυνατό νωρίτερα στο Κέντρο Υποδοχής στην Κοφίνου, έστω και αν δεν είχαν υποβάλει αίτηση ασύλου, αφού είναι πρόσφυγες, δεν μπορούν να επιστραφούν στη Συρία και θα έπρεπε να μπορούσαν να φιλοξενηθούν σε κάπως καλύτερες συνθήκες, όπου θα έχουν τον χρόνο να σκεφτούν τις επιλογές τους - πολύ περισσότερο γιατί τώρα το Κέντρο Κοφίνου έχει χωρητικότητα 400 ατόμων και δεν είναι πλήρες».

Χιλιάδες κατακλύζουν την Ευρώπη
Σύμφωνα με την εκπρόσωπο της UNHCR, «είναι σοβαρό πρόβλημα η απουσία ασφάλειας στον καταυλισμό και υπάρχουν πληροφορίες ότι καθημερινά παρουσιάζονται εκεί λαθρο-διακινητές, που προσπαθούν να εκμεταλλευτούν περαιτέρω τους πρόσφυγες, με υποσχέσεις σε αυτούς, έναντι αδρής πληρωμής, ότι θα τους μεταφέρουν σε άλλη χώρα (πιθανόν την Τουρκία), από όπου θα φύγουν για άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Είναι γνωστό ότι ήδη είχαν δώσει χιλιάδες ευρώ ο καθένας, για να τους μεταφέρουν με το σαπιοκάραβο στην Ιταλία». (Η κ. Στροβολίδου ανέφερε ότι, σύμφωνα με στοιχεία της Υπάτης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, μέσα στο 2014 περισσότεροι από 200 χιλιάδες πρόσφυγες προερχόμενοι από τη Συρία, τη Λιβύη, την Ερυθραία, το Ιράκ και τη Σομαλία, έφτασαν παράτυπα, μέσω θαλάσσης, στη Μεσόγειο, σε σχέση με 60 χιλιάδες το 2013. Το 2014 η Ιταλία υποδέχτηκε πάνω από 160 χιλιάδες πρόσφυγες και η Ελλάδα 40 χιλιάδες που έφτασαν στη χώρα με τον ίδιο τρόπο, μέσω θαλάσσης).

«Κρίσιμη» κατάσταση για ευάλωτες ομάδες
Η ΚΙΣΑ ανακοίνωσε ότι η κατάσταση των προσφύγων στον καταυλισμό είναι «κρίσιμη» και καλεί την Κυβέρνηση «να μην τους εγκαταλείψει στα χέρια των εμπόρων και διακινητών». Προσθέτει τα εξής στην ανακοίνωσή της: «Σε κρίσιμη κατάσταση βρίσκονται κυρίως οι ευάλωτες ομάδες, όπως τα παιδιά, παιδιά με ειδικές ανάγκες και άνθρωποι με χρόνιες παθήσεις που χρειάζονται επείγουσα ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Λόγω του τερματισμού των μέσων μεταφοράς τους, δεν έχουν καμία πρόσβαση στα κέντρα υγείας, με αποτέλεσμα να βρίσκονται εκτεθειμένοι σε διάφορους κινδύνους. Επίσης, τα παιδιά στερούνται του δικαιώματος πρόσβασης στην εκπαίδευση. Η ΚΙΣΑ θεωρεί ότι η Κυβέρνηση, με τις αποφάσεις της, υπαγάγει τους πρόσφυγες σε απάνθρωπη, ταπεινωτική και εξευτελιστική μεταχείριση κατά παράβαση όλων των διεθνών υποχρεώσεών της και αυτών που απορρέουν από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τονίζουμε ότι ακόμα και εάν δεν έχουν νομικό καθεστώς παραμονής, επειδή δεν υποβάλλουν αίτηση ασύλου, οι πρόσφυγες έχουν δικαίωμα τουλάχιστον σε αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης και πρόσβαση στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και την εκπαίδευση. Με τις αποφάσεις της η κυπριακή Κυβέρνηση στην ουσία αφήνει τους Σύρους πρόσφυγες τρεις επιλογές: Να παραμείνουν κάτω από τις σημερινές απάνθρωπες συνθήκες στον καταυλισμό, να τους αναγκάσουν να αιτηθούν άσυλο παρά το γεγονός ότι η Κυπριακή Δημοκρατία παραβιάζοντας το προσφυγικό δίκαιο δεν τους παρέχει καθεστώς αναγνωρισμένου πρόσφυγα ή να αποταθούν ξανά, μη έχοντας άλλη βιώσιμη επιλογή, για τρίτη φορά, σε κυκλώματα εμπόρων και διακινητών, για να μπορέσουν να εγκαταλείψουν την Κύπρο και να αιτηθούν άσυλο σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα, θέτοντας εκ νέου σε άμεσο κίνδυνο την ίδιά τους τη ζωή».

Αποφασισμένοι να παραμείνουν
Υποστηρίζεται στην ανακοίνωση της ΚΙΣΑ ότι «παρά τις πιο πάνω ενέργειες της Κυβέρνησης, οι πρόσφυγες της Κοκκινοτριμιθιάς δηλώνουν αποφασισμένοι να συνεχίσουν να παραμένουν στον καταυλισμό οργανώνοντας την αυτοδιαχείρισή του, μέχρι να βρουν τρόπο να αιτηθούν άσυλο σε άλλη χώρα, αφού είναι ανένδοτοι ότι δεν θα μπορούν να ζήσουν με αξιοπρέπεια και μέλλον σε αυτή τη χώρα και για αυτό επιμένουν να μην προχωρήσουν σε υποβολή αίτησης ασύλου στην Κύπρο».

Η οργάνωση ζητά «την άμεση επαναλειτουργία του καταυλισμού, ή τη μετακίνηση των προσφύγων σε καλύτερες συνθήκες διαβίωσης, μέχρι να βρεθούν και να τους δοθούν ικανοποιητικές και μόνιμες λύσεις, επαναφέροντας επίσης τον διάλογο μεταξύ Αρχών και προσφύγων». Ζητά επίσης «την άμεση εξέταση και την παραχώρηση του καθεστώτος του αναγνωρισμένου πρόσφυγα στη μερίδα των προσφύγων που έχουν ήδη υποβάλει αίτηση ασύλου, έτσι ώστε να δοθεί ένα θετικό μήνυμα προς τους υπόλοιπους πρόσφυγες που μέχρι σήμερα αρνούνται να υποβάλουν αίτηση ασύλου». Τέλος ζητά «την άμεση παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας από τον Ερυθρό Σταυρό στους πρόσφυγες, ανεξάρτητα από τις αποφάσεις της Κυβέρνησης, σύμφωνα με τους όρους εντολής του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού». Καλεί επίσης το κοινό, εστιατόρια, σχετικούς στον τομέα τροφίμων φορείς, εθελοντές γιατρούς και εθελοντές δασκάλους, «να στηρίξουν τους πρόσφυγες με τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης, αναγκαίο ιατρικό και φαρμακευτικό υλικό και περίθαλψη, καθώς και προγράμματα εκπαίδευσης για τα παιδιά, αφού το κράτος τούς στερεί κάθε βασικό ανθρώπινο δικαίωμα».