Με δημόσιες διαβουλεύσεις του Τμήματος Περιβάλλοντος
«Ένα βιώσιμο καθεστώς διαχείρισης συνεπάγεται συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας, που θα συνδυάζει την προστασία της φύσης με την οικονομική ανάπτυξη»

Ενημέρωση, συζήτηση και ανταλλαγή απόψεων στο πλαίσιο της δεύτερης δημόσιας διαβούλευσης του Διαχειριστικού Σχεδίου της περιοχής του Δικτύου Natura 2000 της Χερσονήσου Ακάμα, έγινε χθες στη Λευκωσία (στην αίθουσα εκδηλώσεων του Υπουργείου Οικονομικών), με οργανωτές το αρμόδιο Τμήμα Περιβάλλοντος του Υπουργείου Γεωργίας και την Κοινοπραξία ENVECO Α.Ε. και I.A.CO Environmental and Water Consultants LTD που ετοίμασαν τη μελέτη.

Παρευρέθηκαν η Επίτροπος Περιβάλλοντος, η Γενική Διευθύντρια του Υπουργείου Γεωργίας, εκπρόσωποι της Συντονιστικής Επιτροπής Κοινοτήτων και Ιδιοκτητών Γης Ακάμα, εκπρόσωποι του Κινήματος Οικολόγων και Περιβαλλοντικών Οργανώσεων και στελέχη κυβερνητικών τμημάτων, που έχουν σχέση με τον σχεδιασμό του έργου. Παρούσα ήταν και η Αντωνία Θεοδοσίου, Διευθύντρια Έργου Διαχειριστικού Σχεδίου Χερσονήσου Ακάμα - που αφορά και την ευρύτερη περιοχή, η Σύμβαση της οποίας υλοποιείται στο παρόν στάδιο, παράλληλα με το παρόν Διαχειριστικό Σχέδιο της περιοχής του Δικτύου Natura 2000. Η πρώτη δημόσια διαβούλευση για το θέμα πραγματοποιήθηκε προχθές στο Νέο Χωριό στον Ακάμα.

Ο πονοκέφαλος του ιδιοκτησιακού καθεστώτος
Τονίζεται στη μελέτη ότι «ίσως το σημαντικότερο πρόβλημα στην άμεση περιοχή μελέτης αποτελεί η μη εξεύρεση λύσης στο διαχρονικό αίτημα των γύρω κοινοτήτων για ανάπτυξη των ιδιωτικών εκτάσεών τους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη συχνή παραβίαση υφιστάμενων προστατευτικών ρυθμίσεων και κανονισμών, που σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να είναι και σημαντικές. Μέχρι σήμερα δεν έχουν εφαρμοστεί επιτυχώς οι πρόνοιες της απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου, που αφορούν τις ιδιοκτησίες εντός της περιοχής Natura 2000 “Χερσόνησος Ακάμα”. Επίσης, δεν έχει υλοποιηθεί και προωθηθεί -μέχρι σήμερα ένας ολοκληρωμένος σχεδιασμός- σχέδιο διαχείρισης για την περιοχή, που θα εκλαμβανόταν από τις τοπικές κοινωνίες ως το μέσο προς την αγροπεριβαλλοντική και αγροτουριστική ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής των κοινοτήτων, και το οποίο θα διαφύλασσε την οικολογική αξία της άμεσης περιοχής μελέτης, αναγνωρίζοντας ότι αυτή αποτελεί τον πόλο έλξης του τουριστικού προϊόντος και ταυτόχρονα του εισοδήματος των κοινοτήτων αυτών».

Να σημειώσουμε ότι η Συντονιστική Επιτροπή Κοινοτήτων και Ιδιοκτητών Γης Ακάμα χαρακτηρίζει «εμπεριστατωμένη και πολύ λεπτομερή» τη μελέτη του Τμήματος Περιβάλλοντος. Επισημαίνει σε ανακοίνωσή της ότι οι μελετητές αναγνωρίζουν ως σημαντικότερο πρόβλημα, στην άμεση περιοχή μελέτης, τη μη εξεύρεση λύσης στο διαχρονικό πρόβλημα των κοινοτήτων για ήπια ανάπτυξη των ιδιωτικών εκτάσεών τους. «Ευελπιστούμε», αναφέρει η ανακοίνωση μεταξύ άλλων, «ότι σε αυτή τη φάση θα υπάρξει ένας δημιουργικός διάλογος από όλα τα μέρη και ότι οι κυβερνώντες θα πάρουν τις σωστές πολιτικές αποφάσεις, ανεξαρτήτως πολιτικού και οικονομικού κόστους για να υλοποιήσουν τις ήδη ειλημμένες αποφάσεις του Υπουργικού και να κατοχυρώσουν τα δικαιώματα των ιδιοκτητών γης που επηρεάζονται».

Η αυτοχρηματοδότηση της περιοχής
«Το όραμα για τη διαχείριση της υπό προστασία περιοχής είναι να επιτευχθεί ικανοποιητικό καθεστώς διατήρησης των στοιχείων του φυσικού περιβάλλοντος (οικότοποι, είδη χλωρίδας και πανίδας) και ειδικότερα εκείνων που χαρακτηρίζονται με υψηλή οικολογική, αλλά και αισθητική, γεωμορφολογική, επιστημονική και παιδαγωγική αξία», αναφέρεται στη μελέτη και προστίθεται: «Παράλληλα, η διαχείριση της προστατευόμενης περιοχής να αποτελεί εθνικό αλλά και διεθνές πρότυπο μοντέλο διαχείρισης και ανάδειξης του τοπικού φυσικού, πολιτιστικού και ιστορικού πλούτου, που μπορεί να συμβάλλει καθοριστικά στην αειφόρο ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής και να ενισχύει την κοινωνικοοικονομική κατάσταση της τοπικής κοινωνίας».

Ως γενικοί στόχοι διαχείρισης αναφέρονται, μεταξύ άλλων, η προστασία των σημαντικών στοιχείων του φυσικού περιβάλλοντος (οικότοποι, είδη χλωρίδας και πανίδας), η διατήρηση της τοπιολογικής και αισθητικής αξίας της περιοχής, η αποκατάσταση υποβαθμισμένων βιοτόπων και η ανόρθωση μειωμένων πληθυσμών ειδών χλωρίδας και πανίδας, η προστασία και ανάδειξη της ιστορικής και πολιτιστικής αξίας της περιοχής, η επίτευξη συναίνεσης της τοπικής κοινωνίας για την εφαρμογή του διαχειριστικού σχεδίου, η ενεργοποίηση κοινοτικών χρηματοδοτήσεων σε υποδομές προστασίας και διαχείρισης περιβάλλοντος, η βιώσιμη ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής, η διατήρηση και τόνωση της τουριστικής αξίας της περιοχής του Ακάμα, η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και η αύξηση του κοινωνικοοικονομικού οφέλους για τις τοπικές κοινωνίες.

Αναφέρεται ακόμα «η συμβολή της προστασίας της φύσης στην οικονομική ανάπτυξη της περιοχής και η προώθηση μέτρων, μέσω των οποίων η οικονομική δραστηριότητα, που αξιοποιεί το καθεστώς προστασίας, να μπορεί να συμβάλλει στην αυτοχρηματοδότηση της ίδιας της διαδικασίας της προστασίας (αυτοχρηματοδότηση προστατευόμενης περιοχής)».

Συμβολή στην αειφόρο ανάπτυξη
Οι μελετητές τονίζουν ότι «για τη διατήρηση και προστασία των σημαντικών οικολογικών και τοπιολογικών χαρακτηριστικών της περιοχής, θα πρέπει να λαμβάνονται και υπόψη οι οικονομικές, κοινωνικές και πολιτιστικές απαιτήσεις, καθώς και οι περιφερειακές και τοπικές ιδιομορφίες». Επισημαίνουν τα ακόλουθα: «Ένα βιώσιμο καθεστώς διαχείρισης μίας προστατευόμενης περιοχής συνεπάγεται και τη συναίνεση και συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας, μέσω μίας ολοκληρωμένης προσέγγισης, που θα συνδυάζει την προστασία της φύσης με την οικονομική ανάπτυξη, δηλαδή αειφόρος ανάπτυξη. Η ευρύτερη περιοχή του Ακάμα (εντός και εκτός των ορίων της περιοχής Natura 2000) συνδυάζει μοναδικά οικολογικά, τοπιολογικά, πολιτιστικά και παραδοσιακά χαρακτηριστικά, ο συνδυασμός των οποίων δεν υπάρχει αλλού στην Κύπρο.

Παράλληλα, η αυξανόμενη τάση στην τουριστική βιομηχανία για τουρισμό στη φύση και η ενασχόληση με παραδοσιακές ανθρωπογενείς δραστηριότητες, προσφέρουν δυνατότητες αειφόρου ανάπτυξης και αύξησης του κοινωνικοοικονομικού οφέλους για την τοπική κοινωνία. Το “προϊόν” που έχει να προσφέρει η περιοχή, βάσει των ήδη υφιστάμενων μοναδικών χαρακτηριστικών της, των προτεινόμενων στο πλαίσιο του παρόντος Διαχειριστικού Σχεδίου μέτρων ανάδειξης της περιοχής και ανάδειξης του καθεστώτος διαχείρισής της και των δράσεων και έργων αειφόρου ανάπτυξης εντός και εκτός της περιοχής Natura 2000, είναι κάτι μοναδικό για την Κύπρο».

*Εκτενέστερο ρεπορτάζ για τη συζήτηση, στο πλαίσιο της χθεσινής διαβούλευσης, στην έκδοση της «Σ» της ερχόμενης Κυριακής.

Η ανάδειξη του φυσικού περιβάλλοντος
ΣΥΜΦΩΝΑ με τους μελετητές, ειδικός στόχος του Διαχειριστικού Σχεδίου αποτελεί η ανάδειξη του φυσικού περιβάλλοντος και ειδικότερα των χαρακτηριστικών που συνθέτουν το μοναδικό τοπίο της χερσονήσου Ακάμα, κυρίως για λόγους αναψυχής. Τέτοιες περιοχές αποτελούν:
-Τα φαράγγια του Άβακα και Ανδρολύκου (Πετράτη, Αμπελάτζια, Κρανάζι, και Καμάρες).
-Το Ακρωτήριο Ακάμα (Ακρωτήριο Αρναούτη).
-Οι βραχώδεις σχηματισμοί στις περιοχές «δορυφόρους» της περιοχής Natura 2000.
-Τα Λουτρά της Αφροδίτης και η περιοχή Φοντάνα Αμορόσα.
-Η παράκτια περιοχή Λάρας-Τοξεύτρας με τις αμμώδεις παραλίες, οι οποίες αποτελούν περιοχές φωλεοποίησης των θαλάσσιων χελωνών.
-Οι καλλιεργούμενες εκτάσεις εντός της περιοχής μελέτης που συνθέτουν ένα αγροτικό παραδοσιακό τοπίο.
-Οι αδιάσπαστες ενότητες βλάστησης (τρία κύρια κρατικά δάση: το Δάσος του Ακάμα, το Δάσος της Πέγειας και το Δάσος Μελέτη).