Αποκαλύψεις ασθενούς, πατέρα ενήλικων παιδιών
Ο κοινωνικός αποκλεισμός των φορέων του HIV επιδεινώνεται από την οικονομική κρίση και την ανεργία

Για οροθετικά άτομα «πεταμένα στον δρόμο από τους ίδιους τους γονείς τους, λόγω της προκατάληψης και του κοινωνικού στιγματισμού που επηρεάζουν αρνητικά ακόμα και τις ίδιες τις οικογένειές τους», μίλησε χθες σε συνέντευξη στη «Σ» 55χρονος οροθετικός, πατέρας δύο ενήλικων παιδιών. Μας είπε ότι ο κοινωνικός αποκλεισμός των φορέων του HIV επιδεινώνεται από την οικονομική κρίση και την ανεργία, αλλά και την περικοπή του δημοσίου βοηθήματος που έπαιρναν μέχρι τώρα από το κράτος. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι τους τελευταίους μήνες εργάζεται ως εθελοντής με το Κέντρο Υποστήριξης για τους Φορείς του HIV/AIDS (ΚΥΦΑ) και γνωρίζει ότι φέτος το Κέντρο βοήθησε με τρόφιμα δεκάδες οροθετικά άτομα - ανάμεσά τους και μιαν άνεργη, οροθετική μητέρα πέντε ανήλικων παιδιών.

Ο συνομιλητής μας είχε παρευρεθεί για λίγα λεπτά στη συνάντηση των βουλευτών της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, με τους γιατρούς της Γρηγορίου Κλινικής και τη Διεύθυνση του νοσοκομείου Λάρνακας, στον χώρο της Κλινικής, κατά την επίσκεψή τους την 1η Δεκεμβρίου 2914, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS. Στο πλαίσιο αυτό, ο Δρ Γιάννης Δημητριάδης, Διευθυντής της Γρηγορίου Κλινικής και Υπεύθυνος Διοίκησης του Προγράμματος AIDS του Υπουργείου Υγείας, ανακοίνωσε ότι αυξήθηκαν τα νέα οροθετικά περιστατικά μεταξύ ομοφυλόφιλων αντρών και μάλιστα Κυπρίων, όπως καταγράφεται φέτος στα σχετικά επιδημιολογικά στοιχεία.

Άμα κτυπήσεις την πόρτα του χάρου…
«Δυστυχώς, μας θυμάστε μόνο μια φορά τον χρόνο», είχε πει ο συνομιλητής μας εκείνη την ημέρα, απευθυνόμενος προς τους επισκέπτες βουλευτές. «Λέω ότι άμα κτυπήσεις την πόρτα του χάρου και κατά σύμπτωση δεν είναι μέσα για να σου ανοίξει, επιστρέφεις στη ζωή πολύ διαφορετικά. Την κουβέντα που είπα στους βουλευτές, ότι δυστυχώς μας θυμούνται μόνο μια φορά τον χρόνο, δεν υπήρχε περίπτωση ούτε να τη σκεφτώ, πόσω μάλλον να την πω, πριν από δέκα χρόνια», σχολίασε χθες στη διάρκεια της συνομιλίας μας. Και συνέχισε: «Βλέπω πλέον πολύ διαφορετικά τα πράγματα, είμαι πιο διεκδικητικός - και δεν το κάνω για μένα. Εγώ έχω τη δουλειά μου, την αγάπη της οικογένειάς μου… όμως πολλά οροθετικά άτομα, δεν έχουν τίποτε από αυτά»...

Είχε αναφέρει στους βουλευτές ότι έμαθε για την ασθένειά του πριν από δέκα περίπου χρόνια, αφού αρρώστησε και μετά. Νοσηλεύτηκε για έξι μήνες στη Γρηγόριο Κλινική και από τότε την επισκέπτεται τακτικά για να πάρει τα φάρμακά του και γενικά για παρακολούθηση της υγείας του. Μετά από θεσμοθέτηση πρόσληψης οροθετικών ατόμων σε ορισμένες θέσεις στη δημόσια υπηρεσία, εργάζεται ως μόνιμος ωρομίσθιος υπάλληλος σε κυβερνητική υπηρεσία. «Εγώ είμαι από τους δέκα τυχερούς, που εργοδοτηθήκαμε από το κράτος σε θέσεις που προκηρύσσονται για οροθετικά άτομα.

Είμαστε βέβαια ωρομίσθιο προσωπικό, δεν είμαστε υψηλόμισθοι, αλλά νιώθουμε πιο ασφαλείς γιατί έχουμε μια δουλειά και μάλιστα χωρίς τον φόβο της απόλυσης - και ξέρουμε ότι στο τέλος του μήνα θα πληρωθούμε. Και να μαθευτεί ότι είμαι οροθετικός, δεν υπάρχει περίπτωση να χάσω τη δουλειά μου, που είναι για μένα βασικό. Όμως ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο, έχασα την προηγούμενη δουλειά μου, σε ιδιωτική εταιρεία. Το 2006 είχα αρρωστήσει με πνευμονία και για 9 μήνες μπαινόβγαινα στο νοσοκομείο - και τελικά παραιτήθηκα, γιατί οι εργοδότες μου, με τον τρόπο τους, μου έδειχναν ότι ήμουν ανεπιθύμητος».

- Είχε γίνει γνωστή η ασθένειά σου;
- Ναι… Στο νοσοκομείο μού έκαναν βρογχοσκόπηση και ανακάλυψαν σύμπτωμα που εμφανίζεται στα οροθετικά άτομα. Η συμπεριφορά του ιατρικού προσωπικού έγινε αυτόματα πολύ προσβλητική προς εμένα… τα κανονικά πιάτα και πιρούνια που μου έδιναν τα αντικατέστησαν με πλαστικά… έρχονταν να με δουν με γάντια και μάσκες…. Επιπρόσθετα, κουτσομπόλευαν στους διαδρόμους, ότι ο τάδε ασθενής, στον τάδε θάλαμο, έχει Aids. Οι συγγενείς, οι φίλοι και οι γνωστοί μου που έρχονταν να με επισκεφθούν, το έμαθαν μέσα στους διαδρόμους, πριν ακόμα το μάθω εγώ… Αλλά ο νοσηλευτής πρέπει να είναι εχέμυθος και δεν πρέπει να σχολιάζει μέσα στους διαδρόμους του νοσοκομείου για την υγεία οποιουδήποτε ασθενούς».

Η συμπαράσταση της οικογένειας
«Ήμουν παντρεμένος όταν εκδηλώθηκε η αρρώστια μου», μας είπε. «Και για να μην κρυβόμαστε πίσω από το δάκτυλό μας, ήμουν αμφισεξουαλικός και ήταν ένα από τα προβλήματα που είχα στον γάμο μου. Αγαπούσα τη γυναίκα μου, αλλά είχα και μια άλλη ανάγκη, που δεν μπορούσε να μου ικανοποιήσει. Δεν το ήξερε αυτό, τότε. Το έμαθε μετά που αρρώστησα, το συζητήσαμε, γι’ αυτό αποφασίσαμε να χωρίσουμε. Όχι λόγω του HIV. Μου είπε “αν το έπιανες από μια γυναίκα, θα το δεχόμουν και θα το συγχωρούσα, όμως δεν μπορώ να δεχτώ ότι πήγαινες με άλλους άντρες”.

Ήταν σοκ γι’ αυτήν... Αλλά επειδή είναι πολύ αξιόλογος άνθρωπος, έχουμε πολύ καλές σχέσεις. Μου συμπαραστάθηκε πολύ, ιδιαίτερα τους δύο μήνες που ήμουν στο νοσοκομείο, με επισκεπτόταν κάθε μέρα και ήταν δίπλα μου από το απόγευμα, μέχρι τα μεσάνυχτα. Μου συμπαραστάθηκαν και τα παιδιά μου, τα οποία γνωρίζουν τα πάντα για μένα, οπότε δεν έχω πρόβλημα και γι’ αυτό βγαίνω πιο άνετα και μιλώ δημόσια - χωρίς βέβαια τη δημοσιοποίηση της ταυτότητάς μου, λόγω του κοινωνικού στιγματισμού για τα οροθετικά άτομα, που είναι ακόμα υπαρκτός».

«Δεν ρίχνω ευθύνες σε κανέναν…»
- Πώς ήταν η σεξουαλική σου συμπεριφορά πριν μάθεις για την ασθένειά σου;
- Δεν ήταν ανεξέλεγκτη, πάντα πρόσεχα… χρησιμοποιούσα προφυλακτικά σε εξωσυζυγικές σχέσεις… Απλώς κάτι δεν πήγε καλά… κάποιο λάθος έγινε… δεν ρίχνω ευθύνες σε κανέναν… όταν αυτό που κάνεις είναι συναινετικό, οι ευθύνες είναι πενήντα-πενήντα. Και ο άνθρωπος που με κόλλησε, μπορεί να μην το ήξερε καν ότι είχε τον ιό.

- Του το είπες μετά;
- Δεν ήξερα ποιος είναι… είχα περισσότερες από μια σχέσεις…

- Πώς εξελίχθηκε η προσωπική σου ζωή μετά τη διάλυση του γάμου σου;
- Για ένα διάστημα, συζούσα με ένα παιδί… είχαμε δεσμό για 3 χρόνια και μετά χωρίσαμε φιλικά. Τώρα ζω μόνος. Λόγω της δουλειάς μου, μετακόμισα σε άλλη πόλη κι αυτό μου έκανε καλό, γιατί άλλαξα περιβάλλον, που δεν ήταν πια το ίδιο για μένα, μετά που μαθεύτηκε ότι ήμουν οροθετικός… έχασα φίλους, γνωστούς, ακόμα και συγγενείς, που αποφεύγουν να μου μιλήσουν…

- Σε ενοχλεί αυτό;
- Στην αρχή ναι, σίγουρα. Με την πάροδο του χρόνου συνειδητοποιείς ότι για να χάσεις κάποιον από φίλο, σημαίνει ότι δεν αξίζει να είναι φίλος σου, αφού απομακρύνθηκε επειδή εσύ έχεις τη συγκεκριμένη ασθένεια. Το βλέπω έτσι για να παρηγοριέμαι και να μην καταρρεύσω; Μάλλον…

«Δεν έχω τίποτε άλλο να χάσω»
- Νέους φίλους έκανες;
- Ναι, και με στρέιτ και με γκέι άτομα, που αποδέχονται αυτό που είμαι και δεν τους ενοχλεί που είμαι γκέι και οροθετικός. Ξέρουν τα βασικά, ότι με το να με αγκαλιάσουν και να κάνουν μια χειραψία μαζί μου, δεν θα πάθουν τίποτε. Ξέρουν ότι άμα λάβουμε τις προφυλάξεις μας όταν κάνουμε σεξ μαζί, δεν διατρέχουν κίνδυνο. Αλλά, δυστυχώς, αυτοί είναι η μειοψηφία... Οπότε οι φίλοι που μπορώ να εμπιστευτώ, είναι μετρημένοι. Έχω και κάποιους γνωστούς μου, που δεν ξέρουν για μένα και άμα το μάθουν, μπορεί να διακόψουν τη φιλία μας. Όμως… βασικά δεν με ενδιαφέρει, γιατί τα άτομα που αγαπώ, η οικογένειά μου και τα παιδιά μου, ξέρουν τα πάντα για μένα. Εγώ, ό,τι είχα να χάσω, το έχασα. Δεν έχω τίποτε άλλο να χάσω.

Τα πρώτα χρόνια πέρασα από βαριά κατάθλιψη και έπαιρνα ψυχοφάρμακα, γιατί γκρεμίστηκαν όλα στη ζωή μου - υγεία, οικογένεια, σπίτι, δουλειά, έχασα τα πάντα. Ευτυχώς, στη συνέχεια δυνάμωσα και στάθηκα στα πόδια μου. Με ενδιαφέρει, συνεπώς, οι ασθενείς σήμερα να έχουν καλύτερες κοινωνικές συνθήκες από αυτές που αντιμετωπίσαμε εμείς - δηλαδή λιγότερη προκατάληψη και στιγματισμό, κυρίως λόγω του ότι πρόκειται για σεξουαλικά μεταδιδόμενο νόσημα. Ο κόσμος φοβάται να πει ακόμα και το όνομα της ασθένειας HIV, όπως φοβόταν πριν από μερικές δεκαετίες τη λέξη καρκίνος. Πρέπει ν’ αλλάξει αυτή η κατάσταση.

Ο τερματισμός της επιδημίας του AIDS
Φίλιππος Πατσαλής, Υπουργός Υγείας: «Το αισιόδοξο μήνυμα "Μηδενίζουμε τις νέες μολύνσεις, μηδενίζουμε τις διακρίσεις, μηδενίζουμε τους θανάτους από AIDS", αντικατοπτρίζει το επίπεδο της επιτυχούς αντιμετώπισης της HIV λοίμωξης και αναδεικνύει την αποτελεσματικότητα της προσπάθειας των τελευταίων 30 χρόνων, αφού δεν στοχεύουμε πια στον περιορισμό της, αλλά στην ελαχιστοποίησή της μέχρι και τον τερματισμό της το 2030, βάσει του προγραμματισμού του UNAIDS . Ο τερματισμός της επιδημίας του AIDS είναι κάτι περισσότερο από ιστορική υποχρέωση προς τα 39 εκατομμύρια άτομα που απεβίωσαν παγκοσμίως, λόγω της ασθένειας. Η μόλυνση από τον ιό HIV δεν σημαίνει βέβαιος θάνατος. Αντίθετα, ένα οροθετικό άτομο σε χώρα υψηλού εισοδήματος, έχει περίπου το ίδιο προσδόκιμο ζωής όπως ένα μη οροθετικό άτομο. Το AIDS είναι πλέον μία χρόνια νόσος με προσδόκιμο ζωής 50-70 χρόνια».