Με πρωτοβουλία της βρετανικής πρεσβείας
Στο πλαίσιο των γιορτασμών για τον ένα αιώνα της «Ανακωχής των Χριστουγέννων»

Ακριβώς 100 χρόνια από τα Χριστούγεννα του 1914, όταν στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο οι αντίπαλοι στρατιώτες, Άγγλοι και Γάλλοι από τη μια και Γερμανοί από την άλλη, άφησαν τα όπλα, έκαναν ανακωχή τριών ημερών και έπαιξαν ποδόσφαιρο μεταξύ τους, Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι πολίτες ενώθηκαν χθες σε ποδοσφαιρική ομάδα της Κύπρου και αντιμετώπισαν σε φιλικό αγώνα σε γήπεδο στη νεκρή ζώνη, κοντά στο οδόφραγμα του Λήδρα Πάλας στη Λευκωσία, «διεθνή» ομάδα αποτελούμενη από στρατιώτες των Ηνωμένων Εθνών. Στην κυπριακή ομάδα συμμετείχαν οι διαπραγματευτές των δύο πλευρών, Ανδρέας Μαυρογιάννης και Ερκιούν Ολγκούν (Erkun Olgun).
Οι «διεθνείς» νίκησαν με 5 - 2. Στο ημίχρονο εκτέλεσαν πέναλτι οι δύο διαπραγματευτές, όπως και ξένοι διπλωμάτες που παρακολούθησαν τον αγώνα.

Ένας δυνατός συμβολισμός
Την ενδιαφέρουσα εκδήλωση που, παρά το βροχερό απόγευμα, παρακολούθησαν αρκετοί Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι συμπατριώτες μας, οργάνωσε η Βρετανική Ύπατη Αρμοστεία στο πλαίσιο των γιορτασμών για τον ένα αιώνα της αξέχαστης «Ανακωχής των Χριστουγέννων» και στήριξε ο δικοινοτικός, μη κερδοσκοπικός οργανισμός PeacePlayers-Cyprus.

Σε σύντομο χαιρετισμό του ο Βρετανός Ύπατος Αρμοστής στη Λευκωσία Ντέιμιαν Ρόντερικ Τοντ τόνισε ότι «σήμερα θυμόμαστε ότι πριν από 100 χρόνια, κατά τη διάρκεια της χειρότερης διένεξης που είχε βιώσει ο κόσμος ώς τότε, υπήρξε μια κατάπαυση των εχθροπραξιών και άνθρωποι από τις δύο πλευρές συνομίλησαν, αντάλλαξαν δώρα και έπαιξαν ποδόσφαιρο. Πρόκειται για έναν πολύ σημαντικό συμβολισμό, ότι παρά τη φύση και τις περιστάσεις της κάθε διένεξης, υπάρχει πάντοτε περιθώριο για αισιοδοξία και για ελπίδα».

Και Κύπριοι στην «Ανακωχή»;
Ο Ανδρέας Μαυρογιάννης δήλωσε στη «Σ» ότι για τον ίδιο ήταν σημαντική η κοινή συμμετοχή Ελληνοκυπρίων-Τουρκοκυπρίων στην εκδήλωση, αλλά επίσης σημαντική είναι η επέτειος των εκατό χρόνων από την «Ανακωχή των Χριστουγέννων». Μας αποκάλυψε ότι, ενώ ζούσε στη Γαλλία, επισκέφθηκε τους χώρους όπου διεξήχθη ο άγριος πόλεμος των χαρακωμάτων - το Δυτικό Μέτωπο - και όπου έγινε η ιστορική ανακωχή μεταξύ των εμπολέμων, με αρκετές ποδοσφαιρικές συναντήσεις σε διάφορα μέρη του μετώπου, την περίοδο των Χριστουγέννων 1914. «Όταν ήμουν στη Γαλλία», μας είπε, «ένας Γάλλος που είχε πολεμήσει στο Βερντέν, με “ξενάγησε” στον τόπο όπου έπαιξαν ποδόσφαιρο με τους Γερμανούς.

Οι Γάλλοι έκαναν ομάδα με τους Βρετανούς συμμάχους τους. Και καθόλου παράξενο, ανάμεσα στους Βρετανούς ποδοσφαιριστές, να υπήρξαν και Κύπριοι, που όπως γνωρίζετε, είχαν καταταγεί τότε στον βρετανικό στρατό και πολέμησαν σε πολλά από τα μέτωπα του Α΄και του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Να σημειώσετε ότι, σε ένα από τα βρετανικά κοιμητήρια που επισκέφθηκα στην περιοχή, είδα και ονόματα Ελληνοκυπρίων. Και δεν πρέπει κανένας να ξεχνά τη συμμετοχή των Κυπρίων στους δύο αυτούς πολέμους που διαμόρφωσαν τον σύγχρονο κόσμο. Ξέρετε, εγώ στις αρχές κάθε Νοέμβρη βάζω την παπαρούνα που συμβολίζει τους νεκρούς των πολέμων - πότε την κόκκινη των Βρετανών και πότε την μπλε των Γάλλων, γιατί διεκδικώ αυτό, ως ιστορία και του δικού μου τόπου, της Κύπρου».

Ο κ. Μαυρογιάννης παρατήρησε ότι η «Ανακωχή των Χριστουγέννων» του 1914 και σε μικρότερο βαθμό του 1915, έδειξε τη ματαιότητα του πολέμου στο Δυτικό Μέτωπο, που ήταν μια κανονική σφαγή με έξι εκατομμύρια νεκρούς.

Τα δύο 10ρια στην κερκίδα…
Μετά το τέλος της ποδοσφαιρικής συνάντησης, ο Βρετανός Ύπατος Αρμοστής τίμησε τους παλαίμαχους ποδοσφαιριστές Αντρέα Σιαντρή, 85 χρονών, που έπαιξε στον ΑΠΟΕΛ από το 1946-1962 (αρχηγός της ομάδας, αλλά και της Εθνικής) και Σεβίμ Εμπέογλου, 83 χρονών, που έπαιξε στην ΑΕΛ από το 1952-1957. Οι δύο παλιοί αντίπαλοι στο ποδόσφαιρο, αλλά φίλοι στην καθημερινή τους ζωή, παρακολούθησαν από την κερκίδα τον χθεσινό αγώνα, καθισμένοι ο ένας δίπλα στον άλλο. Έπαιξαν και οι δύο με τον αριθμό 10, σε μια εποχή που δεν είχε ακόμα σημαδευτεί από τη διαίρεση, τον διαχωρισμό και την αποξένωση μεταξύ των δύο κοινοτήτων.

Ανέφεραν στη «Σ» ότι εργάστηκαν και οι δύο ως δημόσιοι υπάλληλοι - ο κ. Σιαντρής, που είναι κάτοικος Αγίου Δομετίου, ως ανώτερος υγειονομικός επιθεωρητής και ο κ. Εμπέογλου στην Υδατοπρομήθεια Λεμεσού (σήμερα είναι κάτοικος Κερύνειας).

Μια γερμανική πρόσκληση στους Άγγλους
Διαβάζουμε σχετικά με την ιστορική «Ανακωχή των Χριστουγέννων» του 1914, όταν Άγγλοι, Γάλλοι και Γερμανοί στρατιώτες έκαναν, ανεπίσημα, 48ωρη εκεχειρία τις γιορτινές μέρες, παίζοντας ποδόσφαιρο, ότι η κατάπαυση του πυρός εξαπλώθηκε στο μεγαλύτερο μήκος της βρετανικής γραμμής. (Τον Αύγουστο του 1914 η Αγγλία είχε μπει στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο και ένα εκατομμύριο Βρετανοί είχαν στρατολογηθεί, εκ των οποίων 2000 ήταν ποδοσφαιριστές. Πολλοί είχαν πάρει και μπάλες μαζί τους...).

Τον Δεκέμβριο, Βρετανοί και Γερμανοί στρατιώτες έστησαν χαρακώματα σε μία έκταση 400 μιλιών από τη Βόρεια θάλασσα μέχρι τα σύνορα της Γαλλίας με την Ελβετία. Οι καιρικές συνθήκες είχαν χειροτερέψει και καθώς πλησίαζαν τα Χριστούγεννα και το πεδίο μάχης είχε καλυφθεί από χιόνι, αναπτύχθηκε ένα απίστευτο κλίμα εγκαρδιότητας. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες, σε ορισμένα σημεία της γραμμής η ανταλλαγή πυρών σταματούσε την ώρα του... τσαγιού, ενώ αντάλλασσαν και εφημερίδες μέσα σε τενεκεδένια κουτιά που έριχναν η μία πλευρά στην άλλη!

«Τις πρώτες πρωινές ώρες βρισκόμουν στο χαράκωμα. Ήταν νύχτα όταν ξαφνικά οι Γερμανοί στρατιώτες άρχισαν να τοποθετούν στολισμένα χριστουγεννιάτικα δέντρα και ένας εξ αυτών να τραγουδά την Άγια Νύχτα. Βγήκαν αυθόρμητα από το ανάχωμα και άρχισαν να περπατούν. Αρχίσαμε να τραγουδάμε τα κάλαντα και μία μεγάλη μάζα από εμάς βγήκε να τους συναντήσει στη νεκρή ζώνη», έγραψε υποδεκανέας του Βρετανικού Στρατού στις 24 Δεκεμβρίου 1914 στο ημερολόγιό του.

Η συνεννόηση μεταξύ των δύο πλευρών διευκολύνθηκε από το γεγονός ότι αρκετοί Γερμανοί είχαν εργαστεί προπολεμικά στη Βρετανία. Όταν ο υποδεκανέας επέστρεψε στο χαράκωμα, κρατούσε ένα τσιγάρο και μία πρόσκληση προς τον λοχαγό του, Ρόμπερτ Χάμιλτον, για να συναντήσει τον Γερμανό ομόλογό του τα ξημερώματα, ανήμερα Χριστούγεννα.

Το πρωί των Χριστουγέννων, Άγγλοι και Γερμανοί έθαψαν τους νεκρούς τους. Η μαρτυρία ενός Άγγλου αναφέρει: «Oι Γερμανοί μάς φώναξαν να παίξουμε ποδόσφαιρο. Εμείς φέραμε μπάλα από τα χαρακώματα και σύντομα ένας αγώνας ποδοσφαίρου στη νεκρή ζώνη είχε ξεκινήσει. Ήταν ένα υπέροχο και συνάμα παράξενο γεγονός. Από ορκισμένοι εχθροί, φίλοι για λίγη ώρα. Δεν υπήρχε ούτε ένα ίχνος εχθρότητας ανάμεσά μας. Παίξαμε ποδόσφαιρο μέχρι τελικής πτώσεως. Το παιχνίδι διήρκεσε μία ώρα και οι Γερμανοί νίκησαν 3-2».

Η φήμη για τη διεξαγωγή του αγώνα διαδόθηκε την ίδια μέρα σε όλο το Δυτικό Μέτωπο. Αγώνες στο χιόνι πραγματοποιήθηκαν και σε άλλα σημεία του μετώπου, χωρίς συγκεκριμένο αριθμό συμμετεχόντων, χωρίς τελικό αποτέλεσμα, με μπάλες από άχυρα δεμένα με σπάγκο ή με άδεια κονσερβοκούτια αντί για μπάλα.

Το παιχνίδι τελείωσε όταν ο ταγματάρχης βγήκε από το ανάχωμα φωνάζοντας: «Σκοτώστε τους Ούννους, μην κάνετε φιλίες με αυτούς», διηγείτο πολλά χρόνια μετά, ο Ουαλός Μπέρτι Φελστάντ, που πέθανε σε ηλικία 106 ετών το 2001 και ήταν ένας από τους επιζήσαντες του πολέμου.