«Η Ανατολή» της Βικτώριας Χίσλοπ αποτελεί μυθοπλασία χωρίς ιστορικές αλήθειες
Για τα γεγονότα του 1963-64 επιρρίπτει όλη την ευθύνη στους Ελληνοκυπρίους, ως αιμοσταγείς και καταπιεστές των Τ/κυπρίων ενώ δικαιολογεί τους βομβαρδισμούς από τους Τούρκους και τις δολοφονίες αμάχων

Πρόσφατα κυκλοφόρησε το ιστορικό μυθιστόρημα «Η Ανατολή», της Αγγλίδας συγγραφέως Βικτώρια Χίσλοπ, το οποίο αναφέρεται ως επί το πλείστον στην κατεχόμενη πόλη μας Αμμόχωστο. Ένα μυθιστόρημα είναι μια μυθοπλασία, αλλά ως ιστορικό, τα ιστορικά γεγονότα στα οποία αναφέρεται πρέπει να στηρίζονται στην ιστορική αλήθεια. Αυτή η αλήθεια, δυστυχώς, έχει υποφέρει πολύ ανά τους αιώνες, προσαρμοζόμενη ή διαστρευλούμενη αναλόγως πολιτικών συμφερόντων. Διοργανώθηκε εκδήλωση προς τιμήν της κ. Χίσλοπ από τον Δήμο Αμμοχώστου, προτού κυκλοφορήσει και διαβαστεί το βιβλίο της. Δυστυχώς μια δυσάρεστη έκπληξη περίμενε όχι μόνο τους Αμμοχωστιανούς, αλλά όλους όσοι δεν έχουν αποδεχθεί τα τετελεσμένα της εισβολής.

Κανένας λόγος για εποικισμό
Ο κ. Αντρέας Μορφίτης, δημοτικός σύμβουλος ΕυρωΚο Αμμοχώστου, δημοσίευσε κριτική για το εν λόγω βιβλίο στον ημερήσιο Τύπο. Ψέγει την αναφορά της στην ΕΟΚΑ ως βιαιότητα κατά τον Άγγλων και όχι ως αγώνα για την ελευθερία ενός λαού. Για τα γεγονότα του 1963-64 επιρρίπτει όλη την ευθύνη στους Ελληνοκυπρίους, ως αιμοσταγείς και καταπιεστές των Τ/κυπρίων, δικαιολογεί τους βομβαρδισμούς από τους Τούρκους και τις δολοφονίες αμάχων, μη αναφέροντας ότι η Τουρκία μετέφερε κατ’ εξακολούθηση στρατιωτικό υλικό από το 1958. Αφήνει να νοηθεί ότι η δημιουργία τουρκικών θυλάκων το 1963 και 1964 ήταν το αποτέλεσμα των διώξεων και της καταπίεσης των Ε/κ εναντίον των Τ/κ, και ότι η εισβολή του 1974 πραγματοποιήθηκε για την προστασία των Τ/κ από τους Ε/κ της ΕΟΚΑ Β΄ και τους Ελλαδίτες αξιωματικούς.

Καμία αναφορά για το σχέδιο διχοτόμησης της Κύπρου από τον Νιχάτ Ερίμ το 1956. Και ότι το άφρον πραξικόπημα ήταν απλώς η αφορμή που χρησιμοποίησαν οι Τούρκοι, με τη συναίνεση των Αγγλοαμερικανών, για εισβολή στην Κύπρο υλοποίηση της επικυριαρχίας τους πάνω στο νησί. Ούτε λόγος για εποικισμό των κατεχομένων. Περιγράφει ως βάρβαρες, καταστροφικές και εγκληματικές πράξεις και ενέργειες της ΕΟΚΑ Β΄, την οποία κατονομάζει ως τον μοναδικό υπαίτιο των ταραχών, με μία και μοναδική αναφορά στην εγκληματική οργάνωση ΤΜΤ, που παρουσιάζεται ως σωτήρας των Τ/κ.

Αμελητέες «λεπτομέρειες»
Ενώ είναι γνωστό ότι η ΤΜΤ σκότωσε ακόμη και αθώους Τ/κ που επιθυμούσαν την ειρήνη. Γράφει ότι «το 1923 Έλληνες και Τούρκοι στη Μικρά Ασία αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους». Ποιοι Τούρκοι εκδιώχθηκαν από τη Μ. Ασία; Ακόμη και Τούρκοι συγγραφείς δεν αναφέρουν κάτι τέτοιο! Σε άλλο σημείο λέει πως «πάνω από διακόσιες χιλιάδες Ε/κ έχασαν τα σπίτια τους στα βόρεια της Κύπρου, το ίδιο και σαράντα χιλιάδες Τ/κ από τον Νότο. Όλοι τους έγιναν πρόσφυγες». Ερώτηση: Από ποιον εκτοπίστηκαν οι Τ/κ το 1974; Σε άλλο σημείο: «Αυτός ο Γρίβας σκοτώνει και Έλληνες μαζί με Τούρκους. Δεν υπάρχει ούτε μια στάλα καλοσύνης σ’ αυτόν τον άνθρωπο». Ερώτηση: Δεν ρώτησε κάποιον η συγγραφέας να της πει αν βρήκε στάλες καλοσύνης στον Ραούφ Ντενκτάς, στον Αρχηγό της ΤΜΤ, στους δολοφόνους των Ισαάκ και Σολωμού; Αυτά ήσαν αμελητέες λεπτομέρειες για να τα διηγηθεί μέσω κάποιων πρωταγωνιστών του μυθιστορήματός της, που είναι διάσπαρτο με ανακρίβειες και διαστρεβλώσεις της αλήθειας και της ιστορίας.

Επισήμανση των ανακριβειών
Διαβάζοντας την «Ανατολή» ο κ. Γιώργος Αρέστης, πρώην δικαστής του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, αισθάνθηκε την ανάγκη να επικοινωνήσει με τη συγγραφέα. Της επισημαίνει τις ιστορικές ανακρίβειες, ότι έγιναν βιαιότητες και από τις δύο πλευρές, όμως δεν μπορεί να γίνει σύγκριση των βιαιοτήτων των Τούρκων με αυτές των Ελλήνων, τονίζοντάς της ότι φαίνεται να δικαιολογεί τη 2η φάση της εισβολής ότι ήταν αναγκαία, για να αποφευχθούν περαιτέρω σφαγές όπως εκείνη στη Μάραθα και το Σαλαντάρι. Της υπενθυμίζει τις απρόκλητες σφαγές αμάχων στις περιοχές Κερύνειας και Κυθρέας, τους μαζικούς τάφους, αναφερόμενος και αυτός στο σχέδιο των Άγγλων και των Τούρκων για διχοτόμηση της νήσου, που εξυφαίνετο από την εποχή της αγγλοκρατίας. Ως εκ τούτου, για να δικαιολογηθεί και επιτευχθεί η υλοποίηση του σχεδίου, ήταν απαραίτητη η πρόκληση βίας με διάφορες προβοκάτσιες. Οι ιδανικές συνθήκες για την Τουρκία διαμορφώθηκαν σε λιγότερο από 20 χρόνια.

Ξεχασμένα αλλά σημαντικά
Ο κ. Κώστας Τσαγγαρίδης, Οργανωτικός Γραμματέας Κέντρου Υπερκομματικής Μαχητικής Αντίστασης, επισημαίνει κάποια σημαντικά γεγονότα, ίσως ξεχασμένα. «Η κ. Χίσλοπ εξυπηρετεί στον ύψιστο βαθμό τόσο την τουρκική προπαγάνδα αλλά κυρίως τα άνομα σχέδια και συμφέροντα των Βρετανικών Μυστικών Υπηρεσιών, όπως κάποτε και ο “συνάδελφός” της Λόρενς Ντάρελ, με το έργο του “Bitter Lemons”, ο οποίος παραδέχθηκε δημόσια εκ των υστέρων ότι, ερχόμενος στη Κύπρο, έδρασε ως πράκτορας της MI5». Εύστοχα αναφέρει ότι πρέπει να γίνει «ένα κάλεσμα αφύπνισης του Ελληνισμού, ώστε να μπορεί επιτέλους να αντιληφθεί ότι φιλίες στην πολιτική και ιδιαίτερα στη διεθνή πολιτική δεν υπάρχουν ούτε και υπήρξαν ποτέ».

Πίκρα και απογοήτευση
Η δρ Γιάννα Παπαϊωάννου - Μάτση, πρόσφυγας από την Αμμόχωστο, καταγράφει την πίκρα της και την απογοήτευσή της. Αφού διαπιστώνει την έλλειψη αναφοράς στο πολιτιστικό επίπεδο της πόλης, αναφέρει μεταξύ άλλων: «Η κ. Χίσλοπ παρουσιάζει εμάς τους Βαρωσιώτες φιλοχρήματους, φιλόδοξους και ανθρώπους που ζούσαμε στη χλιδή και στον νεοπλουτισμό, χωρίς αισθήματα πατριωτισμού και φιλότιμου. Τα ιστορικά γεγονότα στα οποία αναφέρεται είναι διαστρεβλωμένα σε βαθμό προπαγάνδας υπέρ των Τούρκων, προσπαθώντας να περάσει ένα μήνυμα ύπαρξης αλληλοσκοτωμού μεταξύ των Ε/κ, δίνοντας το δικαίωμα στην Τουρκία να επέμβει για να ‘επιβάλει’ την τάξη τότε στην Κύπρο, γιατί φοβόταν δήθεν για την ασφάλεια των Τουρκοκυπρίων, καθώς και για επικείμενη ανακήρυξη της Ένωσης. Ισχυρίζεται ότι σκοπός των Ε/κ/ ήταν να εξαλείψουν όλους τους Τ/κ από το νησί και γι’ αυτόν τον λόγο ο τουρκικός στρατός είχε μετακινηθεί προς Νότο, για να προσπαθήσει να τους σώσει».

Αγγελίδου: «Διαστρεβλωμένη παρουσίαση»
Η κ. Κλαίρη Αγγελίδου, πρώην υπουργός Παιδείας και αξιόλογη λογοτέχνις, δεν θα μπορούσε να απουσιάσει από αυτήν την κριτική. Με πόνο ψυχής λέει ότι θα έπρεπε να παρουσιαστεί ο πλούσιος πολιτισμός της πόλης της, οι πλούσιες βιβλιοθήκες, τα λαμπρά εκπαιδευτήριά της, η αρχαία Σαλαμίνα και τόσα άλλα που λάμπρυναν την πόλη. Αντ’ αυτού, παρουσιάζεται μόνο η χλιδή. Όσο για τα ιστορικά γεγονότα, σαφέστατα είναι διαστρεβλωμένα, προς εξυπηρέτηση της τουρκικής και αγγλικής προπαγάνδας. Επίσης αναφέρεται στη λεηλασία σπάνιων εκδόσεων και αρχαιολογικών ευρημάτων. Ο κ. Πάνος Ιωαννίδης, κι αυτός Αμμοχωστιανός, λέει ότι «όταν σε οποιοδήποτε ανάγνωσμα αναφέρονται ιστορικά γεγονότα, θα πρέπει να είναι ακριβή και διασταυρωμένα. Το να κρύβονται κάποιοι πίσω από το ότι το ανοσιούργημα ‘Ανατολή’ είναι μυθιστόρημα, όχι μόνο δεν αποτελεί άλλοθι, αλλά και υπογραμμίζει όλες τις ενοχές κάθε εμπλεκομένου σ’ αυτήν τη διαστρέβλωση». Και παραπέμπει, προς εξακρίβωση της αλήθειας, στο βιβλίο «Ματωμένη αλήθεια-Bloody truth».

Το επεισόδιο στην Ξάνθη
Παρουσίαση του εν λόγω βιβλίου έγινε και στην Ξάνθη. Γράφει σχετικά η Ελένη Χατζηγεωργίου, εκτοπισθείσα από την Κάτω Ζώδια, ότι ο παρουσιαστής επικεντρώθηκε στο συναισθηματικό μέρος, προβαίνοντας σε πολύ σύντομη αναφορά στα ιστορικά γεγονότα. Το κοινό δεν εδικαιούτο να υποβάλει ερωτήσεις, αλλά θα μπορούσε να ρωτήσει κάτι αργότερα, κατά την υπογραφή των βιβλίων. Τότε η κ. Χατζηγεωργίου συστήθηκε στη συγγραφέα, δίνοντάς της κάποιες παρατηρήσεις γραπτώς, καθώς και κάποιες δημοσιεύσεις από εκταφές ομαδικών τάφων Ελληνοκυπρίων. Τότε ο εκδότης με οξύ ύφος προσπάθησε να την εμποδίσει, λέγοντας ότι καθυστερεί τον κόσμο που περιμένει για υπογραφή!

Υπενθυμίζοντας τα «Πικρολέμονα»
Με την ευκαιρία της κυκλοφορίας του εν λόγω βιβλίου, η κ. Φανούλα Αργυρού, συγγραφέας και ερευνήτρια, μας θύμισε άλλη μια έκδοση αρχές της δεκαετίας του 1960, του Λόρενς Ντάρελ, με τον τίτλο «Πικρολέμονα». Αυτό το βιβλίο έτυχε θερμής υποδοχής τότε από τη δήθεν ελίτ στην Κύπρο, ως ύμνος για το νησί μας. Όπως προαναφέραμε, ο Ντάρελ χρόνια αργότερα παραδέχθηκε ότι ήταν πράκτορας της ΜΙ5. Με αυτό το σύγγραμμα εμμέσως κατηγορούσε τους Κυπρίους, αλλά για άγνωστους λόγους προβλήθηκε με πολύ θετικό τρόπο. Ο λογοτέχνης μας Κώστας Μόντης, αντιλαμβανόμενος το περιεχόμενο, έγραψε εις απάντησιν το δικό του βιβλίο «Κλειστές πόρτες», το οποίο δεν έτυχε καμίας προβολής και μέχρι σήμερα παραμένει άγνωστο στους περισσότερους από εμάς. Και δικαιολογημένα αναφέρει η κ. Αργυρού γι’ αυτό το βιβλίο, καθώς και για την «Ανατολή»: «Ένα κλασικό παράδειγμα που οι Ελληνοκύπριοι ‘ευγνωμονούν’ όταν ένας Άγγλος ή μια Αγγλίδα γράψει για την Κύπρο, ανάξιοι να γράψουν οι ίδιοι και να υπερασπίσουν τον τόπο τους, περιφρονώντας όσους δικούς τους το τολμούν».