Ενώ δυσκολεύονται οικονομικά, δεν εισπράττουν
Πολλά είναι και τα λειτουργικά προβλήματα στους Δήμους, με αποτέλεσμα να δημιουργείται σειρά άλλων προβλημάτων

Στα οικονομικά των Δήμων ανά το παγκύπριο στρέφει ξανά την προσοχή της η Ελεγκτική Υπηρεσία, κακίζοντας για πολλοστή φορά το γεγονός πως οι τοπικές Αρχές δεν αποστέλλουν, όπως οφείλουν, έγκαιρα τις οικονομικές τους καταστάσεις για τη διενέργεια ελέγχου από πλευράς της. Στην ετήσια έκθεσή της η Ελεγκτική Υπηρεσία, αναφέρει ότι οι περισσότεροι Δήμοι συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν σοβαρό οικονομικό πρόβλημα και πρόβλημα ρευστότητας, το οποίο θα ήταν οξύτερο εάν η κρατική χορηγία δεν έφθανε πολλές φορές μέχρι και σε ποσοστό 40% των εσόδων των Δήμων, με αποτέλεσμα να αδυνατούν να καλύψουν τις τρέχουσες υποχρεώσεις τους. «Λαμβάνοντας υπόψη τη μείωση των χορηγιών, λόγω των περιορισμών που επιβάλλουν οι παρούσες συνθήκες στα δημόσια οικονομικά, η οικονομική κατάσταση των Δήμων αναμένεται ότι θα επιδεινωθεί περαιτέρω», σημειώνεται.

Μάλιστα, για αποτροπή οικονομικής κατάρρευσης, η Ελεγκτική Υπηρεσία εισηγήθηκε όπως οι Δήμοι ετοιμάσουν πρόγραμμα μέτρων οικονομικής περισυλλογής, με στόχο την εξάλειψη ή τουλάχιστον τη μείωση των ελλειμμάτων τους. «Αναφέραμε επίσης ότι οι Δήμοι θα μπορούσαν να βελτιώσουν την οικονομική τους κατάσταση και το πρόβλημα ρευστότητας που αντιμετωπίζουν, ασκώντας με πιο αποτελεσματικό, αποδοτικό και οικονομικό τρόπο τις εξουσίες που τους παρέχει η σχετική νομοθεσία για την είσπραξη καθυστερήσεων φορολογιών, τελών και δικαιωμάτων και την επιβολή και είσπραξη όλων των τελών και δικαιωμάτων που προβλέπονται στη νομοθεσία και στους σχετικούς Κανονισμούς», τονίζεται.

Διαγραφή οφειλομένων
Ειδικότερα για τις καθυστερήσεις είσπραξης φορολογιών, τελών και δικαιωμάτων, υποδεικνύεται στην έκθεση πως παρατηρούνται καθυστερήσεις που ανέρχονται σε σημαντικά ποσά. «Όπως αναφέρθηκε και σε προηγούμενές μας Εκθέσεις, οι κατάλογοι καθυστερήσεων πρέπει να τύχουν προσεκτικής μελέτης, για εντοπισμό των ποσών που θα ήταν δυνατόν να εισπραχθούν και για τη λήψη αποτελεσματικών μέτρων για την είσπραξή τους. Η Υπηρεσία μας υπέδειξε επίσης ότι είναι αναγκαίο όπως λαμβάνονται έγκαιρα μέτρα για είσπραξη των φορολογιών και των καθυστερήσεων, αφού ο κίνδυνος μη είσπραξής τους, με την πάροδο του χρόνου, αυξάνεται.

Εξάλλου, όπως αναφέρει σε σχετικές εγκυκλίους του ο Έφορος Ελέγχου Κρατικών Ενισχύσεων, η μη είσπραξη οφειλών από επιχειρήσεις για αδικαιολόγητα μεγάλο χρονικό διάστημα και η συνεχιζόμενη ανοχή μιας κρατικής Αρχής, συμπεριλαμβανομένων των Δήμων και Κοινοτήτων, στη μη καταβολή οφειλών μιας επιχείρησης προς αυτή, ενδέχεται να ισοδυναμεί με τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης», επισημαίνεται. Παράλληλα η Ελεγκτική Υπηρεσία παρατηρεί ότι «σε αρκετούς Δήμους δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 85(2)(ιε) του περί Δήμων Νόμου και διαγράφονται οφειλόμενα ποσά πέραν των €256 (£150), χωρίς την εκ των προτέρων έγκριση του Υπουργού Εσωτερικών, εξουσία που εκχωρήθηκε στον Έπαρχο».

Αδυναμίες στη λειτουργία υπηρεσιών
Πέραν των πιο πάνω, η Ελεγκτική Υπηρεσία παρατηρεί πως σε αρκετούς Δήμους συνεχίζουν να παρατηρούνται σοβαρές αδυναμίες στην ορθή και αποτελεσματική λειτουργία των υπηρεσιών τους. Αυτές οι αδυναμίες, σημειώνεται, οφείλονται κυρίως στη μη πιστή εφαρμογή Νόμων, Κανονισμών και των ενδεδειγμένων διαδικασιών, στις αδυναμίες των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου, στη μη ολοκλήρωση της μηχανογράφησης και στα προβλήματα που παρουσιάζουν ορισμένα από τα λογισμικά που εφαρμόστηκαν, καθώς και στην ελλιπή οργάνωση/διαχείριση του Αρχείου. Ειδικότερα για το Τμήμα Εσωτερικού Ελέγχου στους Δήμους, η Ελεγκτική Υπηρεσία υποδεικνύει πως «η Υπηρεσία μας εισηγήθηκε επανειλημμένα όπως τα Δημοτικά Συμβούλια λάβουν μέτρα για οργάνωση και ενδυνάμωση του Τμήματος Εσωτερικού Ελέγχου, λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρά τις βελτιώσεις που παρατηρήθηκαν, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές αδυναμίες και ελλείψεις στα συστήματα εσωτερικού ελέγχου στους περισσότερους Δήμους, που καλύπτουν διάφορες δραστηριότητές τους, όπως:

1. Αδυναμία παρακολούθησης και έγκαιρης είσπραξης καθυστερήσεων φορολογιών.
2. Μη ετοιμασία συμφιλιωτικών καταστάσεων για τις φορολογίες.
3. Μη τήρηση ή μη ορθή τήρηση των ενδεδειγμένων μητρώων, που υποβοηθούν στην καλύτερη παρακολούθηση και έλεγχο.
4. Μη επιβεβαίωση των περιουσιακών στοιχείων και υποβολή στην Υπηρεσία μας των σχετικών πιστοποιητικών φυσικής καταμέτρησης στο τέλος κάθε χρόνου.
5. Μη κατάλληλη συμπλήρωση πάντοτε των ενταλμάτων πληρωμής και μη επισύναψη σ’ αυτά των απαραίτητων δικαιολογητικών.
6. Έλλειψη επαρκών μέτρων ασφαλείας για προστασία του μηχανογραφικού εξοπλισμού, λογισμικού και δεδομένων.

Ένα στα τρία πρατήρια είναι παράνομα
Σύμφωνα με στοιχεία που δόθηκαν στην Ελεγκτική Υπηρεσία από τους Δήμους, στα όρια 29 Δήμων λειτουργούσαν στις 31.12.2013 συνολικά 202 πρατήρια πετρελαιοειδών, εκ των οποίων τα 63 χωρίς την εξασφάλιση άδειας λειτουργίας, όπως προνοείται στο άρθρο 4(1) του περί Ρυθμίσεως Πρατηρίων Πετρελαιοειδών Νόμου, καθότι δεν πληρούν τους όρους και τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στη σχετική νομοθεσία. Σημειώνεται δε ότι για άλλα 19 πρατήρια εκδόθηκε αντικανονικά άδεια λειτουργίας, χωρίς να πληρούν τους όρους και τις προϋποθέσεις της σχετικής νομοθεσίας. Βάσει των στοιχείων, ο μεγαλύτερος αριθμός πρατηρίων βρίσκεται στα όρια του Δήμου Λευκωσίας (35), ενώ ακολουθούν οι Δήμοι Λεμεσού (33), Στροβόλου (26) και Λάρνακας (24).

Φυτρώνουν σαν μανιτάρια οι πισίνες
Βάσει στοιχείων από τους Δήμους, στα όρια 24 Δήμων λειτουργούσαν, μέχρι την ετοιμασία της Έκθεσης, συνολικά 1.050 δημόσιες κολυμβητικές δεξαμενές, από τις οποίες οι 785 χωρίς την εξασφάλιση της απαιτούμενης άδειας, καθότι δεν πληρούσαν τους όρους και τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στους σχετικούς Νόμους και Κανονισμούς. Σημειώνεται, μάλιστα, ότι για 23 δημόσιες κολυμβητικές δεξαμενές εκδόθηκε αντικανονικά άδεια λειτουργίας, χωρίς να πληρούν τους όρους και τις προϋποθέσεις της νομοθεσίας και των σχετικών Κανονισμών.