Χθες η Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS
Νέα οροθετικά περιστατικά μεταξύ ομοφυλόφιλων αντρών, και μάλιστα Κυπρίων, καταγράφονται φέτος στα σχετικά επιδημιολογικά στοιχεία

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 1 Κατά την περίοδο 1986 μέχρι τέλος του 2013, διαγνώστηκαν στην Κύπρο 847 περιστατικά. Η διαχρονική τάση των περιστατικών παρουσιάζεται στο Διάγραμμα 1.

ΠΙΝΑΚΑΣ 1 Από το σύνολο των 847 οροθετικών ατόμων (464: 54,8% είναι Κύπριοι εκ των οποίων 4 είναι Τουρκοκύπριοι κάτοικοι των κατεχομένων και 383: 45,2% αλλοδαποί). Οι 553 είναι κάτοικοι των ελεγχόμενων από την Κυπριακή Δημοκρατία περιοχών, οι 288 κάτοικοι εξωτερικού, 3 άτομα κάτοικοι κατεχομένων και 1 αγνώστου διαμονής. Τα περισσότερα από τα 288 άτομα κάτοικοι εξωτερικού, είναι κυρίως αλλοδαποί, ενώ μικρός αριθμός είναι Κύπριοι κάτοικοι εξωτερικού.

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2 Ο κύριος τρόπος μετάδοσης είναι η σεξουαλική επαφή (ποσοστό 93,4%), ετεροφυλική επαφή (ποσοστό 55,4%) και ομοφυλοφιλική επαφή (ποσοστό 38,0%) (βλ. Διάγραμμα 2).

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 3 Από το σύνολο των 847 οροθετικών ατόμων, 596 είναι άντρες και 251 γυναίκες, ποσοστό 70 % άντρες και 30% γυναίκες.

Οι κύριοι τρόποι μετάδοσης στους άντρες είναι η σεξουαλική επαφή ανάμεσα σε άντρες (ποσοστό 54%) και η ετεροφυλική επαφή (ποσοστό 39%), ενώ στις γυναίκες η ετεροφυλική σεξουαλική επαφή (ποσοστό 94% ) (βλ. Διάγραμμα 3).

Αύξηση νέων οροθετικών περιστατικών μεταξύ ομοφυλόφιλων αντρών, και μάλιστα Κυπρίων, καταγράφεται φέτος στα σχετικά επιδημιολογικά στοιχεία που ανακοίνωσε χθες στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS, ο Δρ Γιάννης Δημητριάδης, Διευθυντής της Γρηγορίου Κλινικής του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας και Υπεύθυνος Διοίκησης του Προγράμματος AIDS του Υπουργείου Υγείας.

Πριν παραστεί σε διάσκεψη Τύπου, ο Δρ Δημητριάδης ενημέρωσε το πρωί τον Πρόεδρο και μέλη της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων που επισκέφθηκαν τη Γρηγόριο Κλινική στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας κι εξέφρασε την ανησυχία του, γιατί, όπως είπε, «διαπίστωσα στα επιδημιολογικά στοιχεία ότι τόσο στην Κύπρο, όσο και στην Ευρώπη γενικότερα, το ποσοστό με AIDS αυξάνεται μεταξύ των ομοφυλοφίλων, που πλέον αποκαλούνται και από εμάς και στα επιστημονικά έντυπα, MSM (Men who have Sex with Men), ή ΑΣΑ (Άντρες που κάνουν Σεξ με Άντρες)».

Ανέφερε ότι μέσα στο 2014, μέχρι στιγμής, υπήρξαν 51 νέα οροθετικά περιστατικά παγκύπρια, ενώ την ίδια περίοδο πέρσι, υπήρξαν 46. Σημείωσε ως θετικό το γεγονός ότι δεν υπάρχουν οροθετικοί χρήστες ναρκωτικών, που μολύνθηκαν με τη χρήση σήριγγας.

Το δεύτερο σπίτι των ασθενών
Σύμφωνα με τον Δρα Δημητριάδη, στη Γρηγόριο Κλινική, που διαθέτει έξι δωμάτια των δύο ατόμων το καθένα, παρακολουθούνται σχεδόν 400 ασθενείς - 333 άντρες και 66 γυναίκες. «Έρχονται περιοδικά για ελέγχους, συνταγογράφηση των φαρμάκων τους και για προβλήματα που παρουσιάζονται», είπε. «Υπάρχει πρόγραμμα παρακολούθησης και αν κάποιοι παρεκκλίνουν του προγράμματος, τότε εντοπίζονται και καλούνται να παρουσιαστούν στην Κλινική». Επεσήμανε ότι στην Κύπρο «υπάρχει ακόμα το στίγμα της ασθένειας του AIDS και μπορεί κάποιος να χάσει τη δουλειά του, αν γίνει γνωστό στον χώρο εργασίας του. Η διαφορά, τώρα, είναι ότι στην Κλινική τα τελευταία λίγα χρόνια οι ασθενείς εμπλέκουν και την οικογένειά τους, συνοδεύονται συχνά από στενούς συγγενείς τους, ενώ παλαιότερα το έκρυβαν από αυτούς».

Στον χαιρετισμό του στη διάσκεψη Τύπου, που διάβασε η Αναπληρώτρια Γενική Διευθύντρια του Υπουργείου Υγείας, Δρ Χριστίνα Γιαννάκη, ο Υπουργός Υγείας Φίλιππος Πατσαλής ανέφερε ότι «η Γρηγόριος Κλινική επιτελεί εξαιρετικό έργο και είναι για τους ασθενείς μας το δεύτερό τους σπίτι. Στη Γρηγόριο Κλινική, πέραν της δωρεάν κλινικής φροντίδας, προσφέρεται επίσης δωρεάν υπηρεσία ψυχολογικής στήριξης και συμβουλευτικής. Ειδικά για τη χορήγηση των αντιρετροϊκών φαρμάκων, σας αναφέρω ότι το κράτος ξόδεψε €2.024.687.000 το 2012 και €2.610.878.000 το 2013».

Να σημειώσουμε ότι ο Δρ Δημητριάδης ενημέρωσε τους βουλευτές της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ότι η ψυχολογική στήριξη των ασθενών δεν είναι εξασφαλισμένη αυτήν τη στιγμή, αφού το κράτος διέκοψε τη χρηματοδότηση της μη κυβερνητικής οργάνωσης «Κίνηση Συμπαράστασης για τους Ασθενείς με AIDS», η οποία εργοδοτεί τη ψυχολόγο που παρέχει τη στήριξη αυτή.

Άμεση ανάγκη μηχανογράφησης
«Το σύστημα παρακολούθησης των ασθενών της Γρηγορίου Κλινικής πρέπει να μηχανογραφηθεί, ώστε οι ασθενείς να τυγχάνουν καλύτερης διαχείρισης», τόνισε ο Δρ Δημητριάδης, που ανέφερε ότι «η φύλαξη των φακέλων των ασθενών σε ένα δωμάτιο, συχνά δυσκολεύει το έργο της παρακολούθησης. Να έχετε υπόψη σας ότι το νοσοκομείο Λάρνακας δεν είναι συνδεδεμένο με ίντερνετ, ενώ οι πλείστοι των γιατρών δεν έχουν ηλεκτρονικούς υπολογιστές!».

Παρόλο τούτο, πρόσθεσε ότι «καταφέραμε σε μεγάλο βαθμό να έχουμε συνοχή, προσέλευση ασθενών και λήψη αντιρετροϊκών φαρμάκων από την Κλινική». Πρόσθεσε χαρακτηριστικά ότι «σύμφωνα με μελέτες, στο εξωτερικό η οικονομική κρίση αυξάνει τα μεταδιδόμενα νοσήματα, αλλά στην Κύπρο η συνοχή των ιατρικών υπηρεσιών και η άμεση πρόσβαση των ασθενών προς τις υπηρεσίες για δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, μειώνει σημαντικά την πιθανότητα μετάδοσης».

Τα επιδημιολογικά στοιχεία
Σύμφωνα με τη συνοπτική ενημέρωση για τα επιδημιολογικά στοιχεία: Από το 1986 μέχρι σήμερα, υπήρξαν 898 διαγνωσθέντες οροθετικοί, περίπου 50 περιστατικά τον χρόνο. Το 55% είναι Κύπριοι και 45% αλλοδαποί. Το 72% των περιστατικών διαγνώστηκαν στις ηλικίες 20-39, το 55% με ετεροφυλική επαφή (HETERO) και το 38%, άνδρες που έχουν επαφή με άνδρες (MSM). Το 2014, από Ιανουάριο μέχρι και τον Οκτώβριο, υπήρξαν 51 νέα οροθετικά περιστατικά (46 περιστατικά την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι), τα 43 είναι κάτοικοι Κύπρου, οι 7 κάτοικοι εξωτερικού, και 1 κάτοικος κατεχομένων. Από τους 43 κατοίκους Κύπρου, οι 32 είναι Κύπριοι (30 άντρες και 2 γυναίκες) και 11 αλλοδαποί (11 άντρες και 0 γυναίκες). Από τα 51 νέα οροθετικά περιστατικά, τα 34 αφορούν άτομα τα οποία ανέφεραν τρόπο μετάδοσης, την επαφή άνδρα με άνδρα (MSM).

Όπως ανέφερε ο Δρ Δημητριάδης, «μετά το 2010, υπήρξε μια απότομη αύξηση στα οροθετικά περιστατικά. Ζήτησα λοιπόν διερεύνηση του φαινομένου, από το European Center of Disease Control και προσκαλέσαμε εμπειρογνώμονές του οι οποίοι ήρθαν και το διερεύνησαν επισταμένα. Τώρα περιμένουμε την οριστική τους έκθεση για το ζήτημα, ώστε να γνωρίζουμε πού πρέπει να εστιάσουμε τις προσπάθειές μας».
Ο Δρ Δημητριάδης ευχαρίστησε τον Διευθυντή του νοσοκομείου, την Προϊσταμένη των νοσηλευτικών υπηρεσιών και το νοσηλευτικό προσωπικό, «που δουλεύουν σκληρά, πέραν και του χρόνου τους», για τη στήριξη που προσφέρουν, όπως και την Πολιτεία, «που ήταν πάντα δίπλα στη Γρηγόριο Κλινική».

HIV δεν σημαίνει βέβαιος θάνατος
Στον χαιρετισμό του ο Υπουργός Υγείας Φίλιππος Πατσαλής ανέφερε μεταξύ άλλων: «Το αισιόδοξο μήνυμα "Μηδενίζουμε τις νέες μολύνσεις, μηδενίζουμε τις διακρίσεις, μηδενίζουμε τους θανάτους από AIDS", αντικατοπτρίζει το επίπεδο της επιτυχούς αντιμετώπισης της HIV λοίμωξης και αναδεικνύει την αποτελεσματικότητα της προσπάθειας των τελευταίων 30 χρόνων, αφού δεν στοχεύουμε πια στον περιορισμό της, αλλά στην ελαχιστοποίησή της μέχρι και τον τερματισμό της το 2030 βάσει του προγραμματισμού του UNAIDS. Ο τερματισμός της επιδημίας του AIDS είναι κάτι περισσότερο από ιστορική υποχρέωση προς τα 39 εκατομμύρια άτομα που απεβίωσαν λόγω της ασθένειας. Η μόλυνση από τον ιό HIV δεν σημαίνει βέβαιος θάνατος. Αντίθετα, ένα οροθετικό άτομο σε χώρα υψηλού εισοδήματος, έχει περίπου το ίδιο προσδόκιμο ζωής όπως ένα μη οροθετικό άτομο. Το AIDS είναι πλέον μία χρόνια νόσος με προσδόκιμο ζωής 50-70 χρόνια.

»Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, από το 2004 μέχρι σήμερα, ο αριθμός των περιστατικών μόλυνσης από τον ιό HIV δεν έχει μειωθεί. Παρατηρείται μία αύξηση της τάξης του 33% στα νέα περιστατικά μόλυνσης μεταξύ των ανδρών που έρχονται σε σεξουαλική επαφή με άνδρες. Η Κύπρος παρουσιάζει χαμηλά ποσοστά λοίμωξης από τον ιό HIV, που υπολογίζονται σε λιγότερο από 0,1% στον γενικό πληθυσμό. Παρόλα ταύτα, παρατηρείται τα τελευταία χρόνια αύξηση των νέων περιστατικών μεταξύ των συμπατριωτών μας και ιδιαίτερα μεταξύ των ανδρών που έρχονται σε σεξουαλική επαφή με άνδρες και παράλληλη μείωση των νέων περιστατικών μεταξύ των ξένων υπηκόων.

»Η Παγκόσμια ημέρα κατά του AIDS μάς θυμίζει την τεράστια πρόοδο που έχει γίνει, αλλά και τον μακρύ δρόμο που έχουμε ακόμη να διανύσουμε. Ένας από του σημαντικότερους στόχους της κοινωνίας μας θα είναι η εξάλειψη του στιγματισμού και της προκατάληψης, ούτως ώστε τα οροθετικά άτομα να έχουν τα ίδια δικαιώματα με τους συμπολίτες τους. Επίσης να διακόψουμε την πορεία της μόλυνσης και να φθάσουμε πραγματικά στο μηδέν».

Παρέμβαση οροθετικού περί… μνήμης
«Δυστυχώς, μας θυμάστε μόνο μια φορά τον χρόνο», είπε απευθυνόμενος προς τους επισκέπτες βουλευτές, 55χρονος οροθετικός που παρευρέθη για λίγα λεπτά στη συνάντησή τους με τους γιατρούς της Γρηγορίου Κλινικής και τη Διεύθυνση του Νοσοκομείου Λάρνακας. Ανέφερε στους επισκέπτες ότι έμαθε για την ασθένειά του πριν από σχεδόν 9 χρόνια, αφού αρρώστησε και μετά. Νοσηλεύτηκε για έξι μήνες στην Κλινική και από τότε την επισκέπτεται τακτικά, για να πάρει τα φάρμακά του και γενικά για παρακολούθηση της υγείας του. Μετά από θεσμοθέτηση πρόσληψης οροθετικών ατόμων σε ορισμένες θέσεις στη δημόσια υπηρεσία, εργάζεται ως μόνιμος ωρομίσθιος υπάλληλος σε κυβερνητική υπηρεσία. Ανέφερε στη «Σ» ότι είναι πατέρας δύο ενήλικων παιδιών.

«Ήμουν παντρεμένος, όταν εκδηλώθηκε η αρρώστια μου», μας είπε. «Μου συμπαραστάθηκε η γυναίκα μου… αλλά στη συνέχεια χωρίσαμε, λόγω της σεξουαλικής μου προτίμησης προς τους άντρες, την οποία “ανακάλυψα” μετά τον γάμο μου. Έχω καλή σχέση με τη γυναίκα μου και τα παιδιά μου, τα οποία γνωρίζουν τα πάντα για μένα, οπότε δεν έχω πρόβλημα και γι’ αυτό βγαίνω πιο άνετα και μιλώ δημόσια - χωρίς βέβαια τη δημοσιοποίηση της ταυτότητάς μου, λόγω του κοινωνικού στιγματισμού για τα οροθετικά άτομα, που είναι ακόμα υπαρκτός»…