Η Κυβέρνηση θα υπογράψει τη Σύμβαση Κων\πολης
Διαβεβαίωση Ιωνά Νικολάου για τα θέματα πρόληψης και την καταπολέμησης της βίας κατά των γυναικών και την ενδοοικογενειακή βία

Με κατάθεση εξαιρέσεων θα προχωρήσει η Κυβέρνηση στην υπογραφή τής Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης για την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και την ενδοοικογενειακή βία, ανακοίνωσε χθες ο Υπουργός Δικαιοσύνης Ιωνάς Νικολάου στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, όπου συνάντησε θετικές αντιδράσεις, αλλά και αντιμετώπισε επιφυλάξεις και κριτικά σχόλια.
«Λήφθηκε απόφαση, κυρίες μου, και προχωρούμε για την υπογραφή της Σύμβασης», είπε χαρακτηριστικά, απευθυνόμενος στις είκοσι περίπου εκπροσώπους γυναικείων και συνδικαλιστικών οργανώσεων και βουλευτών που συμμετείχαν στη συνεδρία.

«Ακούσαμε τα ίδια και πέρσι»
Η βουλευτής του ΑΚΕΛ Σκεύη Κουκουμά ανέφερε ότι «ακούσαμε και σήμερα τα ίδια που μας ειπώθηκαν και πέρσι από τον Υπουργό Δικαιοσύνης». Η βουλευτής της ΕΔΕΚ Ρούλα Μαυρονικόλα μίλησε για «χρονοδιαγράμματα που στενεύουν», ενώ η Σύλβια Κυρμίτση της Σοσιαλιστικής Γυναικείας Κίνησης επεσήμανε ότι «από την περσινή πανηγυρική μέρα που ανακοινώσαμε τα ίδια, το βήμα μέχρι σήμερα ήταν τόσο πολύ μικρό, που φοβόμαστε μήπως και του χρόνου έρθουμε να δούμε σε ποιο στάδιο βρίσκεται η μελέτη που θα υποβάλει η Νομική Υπηρεσία». Η Σκεύη Πασιά της ΠΟΓΟ εξέφρασε απογοήτευση, «γιατί από πέρσι μέχρι φέτος, πολύ λίγα έχουν γίνει», ενώ και η Στάλω Καϊλή της Γυναικείας Κίνησης Οικολόγων είπε ότι «νιώθω κι εγώ κάποιαν απογοήτευση και απορία, γιατί χρειάστηκε τόσο καιρό».

Περιμένοντας τη Νομική Υπηρεσία
Ο Υπουργός Δικαιοσύνης εξήγησε ότι «μετά την ολοκλήρωση της σχετικής τεχνοκρατικής μελέτης, που πραγματοποιήθηκε από την Τεχνική Επιτροπή, η οποία καταρτίστηκε με τη συμμετοχή των Υπουργείων Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, Υγείας, Οικονομικών, Εσωτερικών και Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, συνήλθε η Υπουργική Επιτροπή και προέβη σε αξιολόγηση των συμπερασμάτων και όλων των στοιχείων της ενδελεχούς μελέτης, τόσο σε σχέση με τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από κάθε διάταξη της Σύμβασης, όσο και σε σχέση με τις δαπάνες που μπορεί να προκύψουν στο πλαίσιο της συμμόρφωσής μας με τις διατάξεις της.

Η Υπουργική Επιτροπή έκρινε ότι θα εισηγηθεί στο Υπουργικό Συμβούλιο την υπογραφή της Σύμβασης, καταθέτοντας παράλληλα κάποιες εξαιρέσεις/επιφυλάξεις, οι οποίες επιτρέπονται από την ίδια τη Σύμβαση. Για το σκοπό αυτό ζητήσαμε από τη Νομική Υπηρεσία να συμβουλεύσει την Επιτροπή αναφορικά με τις εξαιρέσεις που επιτρέπονται από τη Σύμβαση, ούτως ώστε να αποφασιστούν ποιες, τελικά, θα είναι οι εξαιρέσεις που θα υποβληθούν με την υπογραφή της».

Θέματα «που χρήζουν ιδιαίτερης μελέτης»
Σύμφωνα με τον Ιωνά Νικολάου, «η Σύμβαση προνοεί επιφυλάξεις που σχετίζονται με την αποζημίωση των θυμάτων βίας, με την πρόνοια επέκτασης της δικαιοδοσίας των δικαστηρίων σε περιπτώσεις κατά τις οποίες η βία έχει προκληθεί σε χώρα άλλη, για πρόσωπο που έχει τη μόνιμη διαμονή του στην Κύπρο και ανεξαρτήτως εάν η πράξη αυτή συνιστά ποινικό αδίκημα στη χώρα στην οποία έχει προκληθεί.

Επίσης, προνοεί για επιφυλάξεις που σχετίζονται με αυτεπάγγελτες διαδικασίες -ex officio και μονομερείς διαδικασίες- με τον χρόνο παραγραφής αδικημάτων, το καθεστώς διαμονής και γενικότερα θέματα, τα οποία χρήζουν ιδιαίτερης μελέτης και για τα οποία έχουμε ζητήσει την άποψη της Νομικής Υπηρεσίας αναφορικά με τις επιφυλάξεις που θα κατατεθούν». Διευκρίνισε ότι «καταθέτοντας κάποιες επιφυλάξεις κατά τον χρόνο της υπογραφής της Σύμβασης, δεν σημαίνει ότι αυτές θα επαναληφθούν ακριβώς οι ίδιες και κατά τον χρόνο κύρωσής της».

Ένα δεσμευτικό, διεθνές εργαλείο
Όπως επεσήμανε η Δρ Μάρθα Αποστολίδου, Πρόεδρος της Συμβουλευτικής Επιτροπής Πρόληψης και Καταπολέμησης της Βίας στην Οικογένεια, η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης αποτελεί ένα δεσμευτικό διεθνές εργαλείο, που μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση αποτελεσματικών πολιτικών για την πρόληψη όλων των μορφών βίας κατά των γυναικών, την προστασία, στήριξη και ενδυνάμωση των θυμάτων, στην προαγωγή της διεθνούς συνεργασίας και στην παραδειγματική τιμωρία των δραστών.

Η Σύμβαση άνοιξε για υπογραφή στην Κωνσταντινούπολη στις 11 Μαΐου 2011 και τέθηκε σε ισχύ τον Αύγουστο 2014. Μέχρι στιγμής, 36 κράτη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης την έχουν υπογράψει και από αυτά, τα 15 έχουν κυρώσει τη Σύμβαση. Από τα 28 κράτη μέλη της Ε.Ε., τα 22 έχουν υπογράψει τη Σύμβαση και τα 8 την έχουν κυρώσει. Η Κύπρος δεν έχει ακόμα υπογράψει τη Σύμβαση, μαζί με τη Βουλγαρία, την Τσεχία, την Εσθονία, τη Λετονία και την Ιρλανδία.

Η πρόληψη και το ανθεκτικό ταμπού
Η Δρ Αποστολίδου αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην πρώτη παγκύπρια έρευνα για τη βία στην οικογένεια που η Συμβουλευτική Επιτροπή ολοκλήρωσε αυτόν τον μήνα και επισήμανε ότι «το πιο σημαντικό μέρος της είναι οι εισηγήσεις για ευαισθητοποίηση και ενημέρωση, τόσο του κοινού όσο και των επαγγελματιών. Εμείς προτείνουμε να επενδύσουμε στην πρόληψη της βίας που είναι πάντα καλύτερη από τη θεραπεία», είπε.

«Η Επιτροπή γνωρίζει ότι με την υπογραφή και εφαρμογή της Σύμβασης προκύπτει οικονομικό κόστος για τα αρμόδια Υπουργεία, θεωρεί όμως το θέμα πολύ σοβαρό, δεδομένου ότι υποσκάπτει την υγεία και ψυχική ισορροπία χιλιάδων γυναικών και κοστίζει τεράστια χρηματικά ποσά στο σύστημα υγείας, στην απουσία από την εργασία και σε νομικά έξοδα. Τα έξοδα για την πρόληψη είναι σαφώς λιγότερα από αυτά που συνεπάγονται στήριξη και θεραπεία θυμάτων», πρόσθεσε.

Από το Γραφείο της Επιτρόπου Διοικήσεως και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η Νάσια Διονυσίου υπογράμμισε ότι «η Σύμβαση δίνει πολύ μεγάλη έμφαση στην πρόληψη της βίας. Μακροπρόθεσμα, μέσω της πρόληψης και της αποτροπής, θα έχουμε περιορισμό του οικονομικού κόστους που υπάρχει σήμερα».

Από την πλευρά της η Επίτροπος Ισότητας Ιωσηφίνα Αντωνίου τόνισε ότι «οι διαδικασίες ενημέρωσης και καταγραφής επιφυλάξεων ή εξαιρέσεις από τη Νομική Υπηρεσία θα πρέπει να γίνουν τάχιστα» κι εξέφρασε την πεποίθηση ότι «σίγουρα με την υπογραφή της Σύμβασης, το νομοθετικό μας πλαίσιο θα ενισχυθεί και θα καλύψει πολλά κενά και αδυναμίες που υπάρχουν τώρα».

Στη σημασία των προγραμμάτων πρόληψης αναφέρθηκε και η Σουζάνα Παύλου, Διευθύντρια του Ινστιτούτου Μελετών Κοινωνικού Φύλου, υπογραμμίζοντας ότι «η σεξουαλική βία κατά των γυναικών, είναι ακόμα θέμα ταμπού».

«Κάναμε ένα σημαντικό βήμα»
Η βουλευτής του ΔΗΣΥ Στέλλα Κυριακίδου τόνισε ότι «η βία κατά των γυναικών θίγει την αξιοπρέπεια της γυναίκας και όχι μόνο. Πρόκειται για ένα έγκλημα στο οποίο πρέπει να επιδεικνύουμε μηδενική ανοχή. Η σημασία της απόφασης της διϋπουργικής Επιτροπής για υπογραφή της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης, είναι ότι για πρώτη φορά υπήρξε τεχνοκρατική μελέτη στην οποία γίνεται αναφορά για όλες τις παραμέτρους που θα ακολουθήσουν από την υπογραφή προς την κύρωση.

Για μας σημαντικό δεν είναι μόνο να ψηφίζουμε νόμους ή να κυρώνουμε και υπογράφουμε Συμβάσεις, αλλά να υλοποιούνται οι πρόνοιες αυτών των σημαντικών κειμένων που προστατεύουν ανθρώπινα δικαιώματα. Έχουμε κάνει λοιπόν ένα σημαντικό βήμα και θα παρακολουθούμε με προσοχή ως Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων τα χρονοδιαγράμματα. Αναμένουμε από τη Νομική Υπηρεσία να προχωρήσει το γρηγορότερο δυνατό στα ερωτήματα του Υπουργείου Δικαιοσύνης για να περάσει η απόφαση από το Υπουργικό Συμβούλιο για υπογραφή της Σύμβασης».

Στοιχεία βίας που συγκλονίζουν
Με βάση τα στοιχεία που κατατέθηκαν στην Επιτροπή από τον Σύνδεσμο Πρόληψης και Αντιμετώπισης της Βίας στην Οικογένεια και ανακοινώθηκαν από τον Πρόεδρο της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Σοφοκλή Φυττή, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2014 ο Σύνδεσμος χειρίστηκε 812 υποθέσεις, εκ των οποίων οι 314 ήταν νέες, ενώ για τις 35 ζητήθηκε καταφύγιο για το θύμα. Ανέφερε ότι οι 102 υποθέσεις αφορούσαν ανήλικους.

Στο 56% των υποθέσεων, το θύμα ήταν σύζυγος ή σύντροφος του θύτη, το 50% των θυμάτων είχαν υποστεί ψυχολογική και σωματική βία, 41% υπέστησαν ψυχολογική βία, ενώ το 84% αποτελούσε επανάληψη της βίας στην οικογένεια. Σε ποσοστό 29%, το θύμα υπήρξε θύμα βίας σε νεαρή ηλικία. Στο 78% των καταγγελιών το θύμα ήταν Κύπριος πολίτης, στο 78% οι θύτες ήταν άνδρες, στο 16% οι θύτες ήταν γυναίκες και το 2% ανήλικοι.