Συνέντευξη της Δρος Μαριλένας Θεοδώρου στη «Σ»
Η συνέντευξη έγινε με αφορμή τη διοργάνωση επιστημονικής ημερίδας στη Λεμεσό από το Ίδρυμα «Χριστίνα Α. Αποστόλου»

Μια ενδιαφέρουσα επιστημονική ημερίδα θα λάβει χώρα στη Λεμεσό, μεθαύριο Τετάρτη, με θέμα την ακτινοθεραπεία. Την ημερίδα υπό τον τίτλο «Ακτινοθεραπεία: μια πολύπλοκη ιατρική πράξη» διοργανώνει το Ίδρυμα «Χριστίνας Α. Αποστόλου», με τη στήριξη των Συνδέσμων Ασθενών Europa Donna Κύπρου, τυ Παγκύπριου Συνδέσμου για παιδιά με καρκίνο και συναφείς παθήσεις «Ένα όνειρο, μια ευχή», του Αντικαρκινικού Συνδέσμου Κύπρου και του Παγκύπριου Συνδέσμου Καρκινοπαθών και Φίλων.

Κατά την ημερίδα θα απαντηθούν πολλές απορίες και προβληματισμοί γύρω από την ακτινοθεραπεία, τη σημασία της και το πώς επηρεάζει τόσο τους ασθενείς όσο και τους γύρω της. Για την ημερίδα αλλά και για την ακτινοθεραπεία, η «Σ» παρουσιάζει ειδικότερα συνέντευξη της Δρος Μαριλένας Θεοδώρου, Ακτινοθεραπεύτριας Ογκολόγου.

Καταρχάς, τι είναι η ακτινοθεραπεία και πότε χρησιμοποιείται;
Όταν διαγνωστεί κάποιος ασθενής με καρκίνο είναι απαραίτητη η σταδιοποίηση του καρκίνου, σύμφωνα με το διεθνές σύστημα σταδιοποίησης με τις απαραίτητες διαγνωστικές και ιστολογικές εξετάσεις. Ανάλογα με το είδος του όγκου επιλέγονται οι κατάλληλες εξετάσεις, σύμφωνα με την ευαισθησία και την εξειδίκευση της ανάλογης εξέτασης, όπως παράδειγμα αξονική και μαγνητική τομογραφία, ΡΕΤ. Αφού καθοριστεί το ακριβές στάδιο του όγκου αποφασίζεται και η κατάλληλη θεραπεία. Η θεραπεία καθορίζεται από εξειδικευμένη ομάδα στα ανάλογα ογκολογικά συμβούλια, στα οποία συμμετέχουν οι εμπλεκόμενες ειδικότητες και καθορίζεται η ένδειξη της κατάλληλης θεραπείας. Ανάλογα με το είδος και το στάδιο του όγκου, εφαρμόζεται το χειρουργείο, η ακτινοβολία, η χημειοθεραπεία είτε ως μονοθεραπεία είτε ως συνδυασμός αυτών.

Η ακτινοβολία είναι μια περίπλοκη ογκολογική θεραπεία, κατά την οποία με το εξειδικευμένο μηχάνημα, τον γραμμικό επιταχυντή, επιταχύνεται ακτινοβολία με την απαιτούμενη ενέργεια και στέλνεται καθορισμένα και συγκεκριμένα με υψηλή ακρίβεια στον όγκο-στόχο στο σώμα του ασθενούς. Η τηλεθεραπεία ακτινοβολεί τον ασθενή από καθορισμένη απόσταση ενώ η βραχυθεραπεία έχει την πηγή ακτινοβολίας στο σώμα του ασθενούς, ανάλογα με την ανατομική θέση, όπως για παράδειγμα οι γυναικολογικοί όγκοι. Τοποθετείται ο ασθενής στο μηχάνημα στο τραπέζι του επιταχυντή και στη συνέχεια ο επιταχυντής με τις κατάλληλες περιστροφικές κινήσεις στέλνει τις δέσμες ακτινοβολίας από διάφορες μεριές.

Γιατί χορηγείται η ακτινοθεραπεία;
Η ακτινοβολία ενδείκνυται στους περισσότερους ασθενείς σε αρχικό στάδιο της νόσου, για πλήρη εξάλειψη του όγκου, αν το χειρουργείο δεν αφαιρέσει πλήρως -τόσο μικροσκοπικά όσο και μακροσκοπικά- τον όγκο αλλά και σε αρχικό στάδιο στο οποίο δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί το χειρουργείο. Η ακτινοβολία που χορηγείται για ιάσιμα στάδια λέγεται «ριζική ακτινοβολία» και χορηγεί υψηλή δόση στον όγκο. Ο κάθε όγκος χρειάζεται την κατάλληλη ολική δόση, σύμφωνα με τα ογκολογικά πρωτόκολλα των διεθνών κατευθυντήριων γραμμών.

Επίσης, χορηγείται προεγχειρητικά, δηλαδή από πριν το χειρουργείο για σμίκρυνση του όγκου και για καλύτερα χειρουργικά αποτελέσματα, αλλά και μετεγχειρητικά, δηλαδή μετά τη χειρουργική αφαίρεση του όγκου για πλήρη εξάλειψη των καρκινικών κυττάρων και καλύτερα αποτελέσματα για έλεγχο της νόσου. Ανάλογα με το πρωτόκολλο, χορηγείται σε συνδυασμό και η κατάλληλη χημειοθεραπεία, όπου απαιτείται. Τόσο η χημειοθεραπεία όσο και η ακτινοβολία έχουν σαν στόχο την καταστροφή του γενετικού υλικού DNA του καρκινικού κυττάρου. Σε μεταστατικό στάδιο πάλι εφαρμόζεται η ακτινοβολία σαν παρηγορητική θεραπεία, για ανακούφιση των συμπτωμάτων του ασθενούς, βελτίωση της ποιότητας ζωής του αλλά και για παράτασή της.

Οι κίνδυνοι για τον ασθενή
Ποιες είναι οι επιπτώσεις για τον ασθενή;
Ανάλογα πού είναι ο όγκος-στόχος που ακτινοβολείται, υπάρχει και η επίδραση στα γύρω όργανα. Ο ασθενής ανάλογα με την ανατομική θέση που δέχεται την ακτινοβολία, δέχεται κάποιες οξείες (παροδικές) παρενέργειες, -σε σχέση πάντα με το όργανο που επηρεάζεται από την ακτινοβολία- αλλά μετά το τέλος της οι παροδικές βλάβες διορθώνονται σε μικρό χρονικό διάστημα. Υπάρχει επίσης ο κίνδυνος της μόνιμης βλάβης, αν κάποιο υγιές όργανο λάβει πέραν της επιτρεπτής δόσης, που είναι καθορισμένη. Αυτός ο κίνδυνος είναι, βέβαια, μικρός, γιατί στον σχεδιασμό του πλάνου στόχος είναι να σωθούν τα γύρω όργανα.

Είναι δυνατόν να θεραπεύσει τον καρκίνο;
Ανάλογα με το στάδιο και το είδος του όγκου που έχει ο ασθενής χορηγείται η κατάλληλη θεραπεία (χειρουργείο, ακτινοβολία, χημειοθεραπεία), σύμφωνα με τα θεραπευτικά πρωτόκολλα των διεθνών κατευθυντήριων γραμμών ογκολογίας και ακτινοθεραπευτικής ογκολογίας. Η ακτινοβολία σε αρχικά στάδια, σε συνδυασμό και με τις άλλες θεραπείες, δίδει πλήρη ίαση. Σε πιο προχωρημένα στάδια, σταθεροποιεί τη νόσο γιατί εμποδίζει την εξάπλωση του όγκου, τόσο τοπικά όσο και σε άλλα όργανα, με παράλληλη ανακούφιση των συμπτωμάτων και παράταση ζωής.

Η ομάδα ακτινοθεραπείας
Ποιοι απαρτίζουν την εξειδικευμένη ομάδα για σχεδιασμό και χορήγηση της θεραπείας και ποια η σημασία του κάθε μέρους;
Η ακτινοβολία είναι μια περίπλοκη θεραπεία -ο ασθενής χρειάζεται μόνο μερικά λεπτά-, αλλά για την όλη προετοιμασία και διαδικασία της απαιτούνται πολλές εξειδικευμένες ομάδες και αρκετός χρόνος για να ολοκληρωθεί. Καταρχάς, απαιτούνται ακτινοδιαγνωστικές εξετάσεις για τη σωστή σταδιοποίηση του όγκου. Ο ακτινοθεραπευτής ογκολόγος σχεδιάζει τον όγκο-στόχο που θα ακτινοβοληθεί καθώς επίσης και τα υγιή όργανα που βρίσκονται γύρω από τον όγκο. Ο σχεδιασμός γίνεται σε ειδικούς υπολογιστές, όπου σχεδιάζεται ο όγκος στις απεικονιστικές εξετάσεις.

Στη συνέχεια ο ιατροφυσικός θα σχεδιάσει τη δόση στον στόχο-όγκο, θα καθορίσει τις γωνίες του γραμμικού επιταχυντή για να δοθεί η ολική δόση στον στόχο και παράλληλα υπολογίζει τη δόση που λαμβάνουν τα γύρω όργανα. Το κάθε όργανο έχει τη δική του δόση ανοχής, δηλαδή δόση που δικαιούται να λάβει, αντιδρά με κάποιες παροδικές παρενέργειες αλλά μετά το τέλος της ακτινοβολίας σε μικρό χρονικό διάστημα αυτές φεύγουν. Αν ξεπεραστεί η δόση ανοχής κάποιου υγιούς οργάνου, τότε υπάρχει κίνδυνος της μόνιμης βλάβης. Ο στόχος του ιατροφυσικού είναι να δοθεί η ολική δόση στον στόχο-όγκο και παράλληλα να διασφαλιστεί μειωμένη ακτινοβολία στα γύρω όργανα, έτσι ώστε ο ασθενής να μην κινδυνεύει από μόνιμες βλάβες.

Αφού γίνονται οι κατάλληλοι έλεγχοι του σχεδιασμού, του πλάνου και της τοποθέτησης του ασθενούς στο μηχάνημα, οι τεχνολόγοι ακτινοθεραπείας, που χειρίζονται τα μηχανήματα, διεκπεραιώνουν την ακτινοβολία που μπορεί να ολοκληρώνεται σε 30 εργάσιμες μέρες.

Η ημερίδα
Τι θα ακούσουν όσοι θα βρεθούν στην επιστημονική ημερίδα;
Στην επιστημονική ημερίδα θα παρουσιαστεί η συμβολή της ακτινοβολίας στην ογκολογική θεραπεία αλλά και τα διάφορα είδη ακτινοβολίας όπως η βραχυθεραπεία, η ακτινοχειρουργική, η διεγχειριτική ακτινοβολία, η στερεοτακτική ακτινοβολία και οι μοντέρνες τεχνικές.

***Σημειώνεται πως η επιστημονική ημερίδα θα γίνει στο Πολιτιστικό Κέντρο «Πάνος Σολωμονίδης» στις 7.30 το βράδυ και η είσοδος είναι ελεύθερη, ενώ σε όσους επιθυμούν θα δοθεί πιστοποιητικό παρακολούθησης.

Το Ίδρυμα «Χριστίνα Α. Αποστόλου»
Το Ίδρυμα «Χριστίνα Α. Αποστόλου» είναι ένα φιλανθρωπικό Ίδρυμα με πέραν των 2.100 εγγεγραμμένων μελών, που στόχο έχει την οικονομική βοήθεια των παιδιών και νέων με χρόνιες παθήσεις και την οικονομική στήριξή τους, στην προσπάθειά τους να προσφέρουν στον εαυτό τους ένα καλύτερο μέλλον, καθώς επίσης και άλλες αγαθοεργίες. Το Ίδρυμα είναι αφιερωμένο στη μνήμη της Χριστίνας Α. Αποστόλου, που απεβίωσε την 01.01.2006 μετά από μια μακρόχρονη και άνιση μάχη με τον καρκίνο.

Επίκεντρο της προσφοράς και των δραστηριοτήτων του είναι το παιδί και ειδικότερα η παροχή βοήθειας σε παιδιά που πάσχουν από μακροχρόνιες ασθένειες, για θεραπεία τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό. Το Ίδρυμα έχει βοηθήσει μέχρι σήμερα πάρα πολλές οικογένειες, ενώ τα τελευταία τρία χρόνια προσφέρει βοήθεια σε άπορους μαθητές σε σχολεία σε όλη την Κύπρο. Επιπρόσθετα, το Ίδρυμα προσέφερε τα τελευταία χρόνια μεγάλες ποσότητες τροφίμων σε Κοινωνικά Παντοπωλεία, από τη Δερύνεια μέχρι τη Λάρνακα, τη Λευκωσία, τη Λεμεσό και την Πάφο. Μέλος του Ιδρύματος μπορεί να γίνει οποιοδήποτε άτομο με έφεση για προσφορά στον πάσχοντα συνάνθρωπο χωρίς καμιά οικονομική ή/και άλλη υποχρέωση. Για πληροφορίες στα τηλ. 24639904, 99624802 και 99533535.

Ευχαριστίες Προέδρου Ιδρύματος
Με αφορμή τη διοργάνωση της επιστημονικής ημερίδας, ο Πρόεδρος του Ιδρύματος, Λάκης Αποστόλου, εκφράζει τις θερμές ευχαριστίες του Συνδέσμου στους Συνδέσμους Europa Donna, ΠΑΣΥΚΑΦ, Αντικαρκινικό Σύνδεσμο και Σύνδεσμο «Ένα όνειρο, μια ευχή». «Είμαστε πολύ χαρούμενοι και περήφανοι γι’ αυτή τη συνεργασία, διότι πιστεύουμε ότι όταν υπάρχει συντονισμός, συνεργασία και αλληλοβοήθεια, οι σκοποί όλων μας, οι οποίοι εντοπίζονται στη βοήθεια συνανθρώπων μας που δοκιμάζονται, ολοκληρώνονται πάντοτε με επιτυχία. Το Ίδρυμα επιδιώκει πάντοτε συνεργασίες με αυτούς τους συνδέσμους, διότι απλώς πιστεύουμε ότι μαζί μπορούμε καλύτερα», σημείωσε.