Η εμπορία και η σεξουαλική εκμετάλλευση ανθρώπων
«Έκλαιγα και παρακαλούσα να με βοηθήσει. Με πέταξε πάνω στο κρεβάτι και μου είπε: "Εγώ πλήρωσα"»

Την ανάγκη εφαρμογής του νέου νόμου που ρυθμίζει το θέμα της εμπορίας και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης ανθρώπων, με σημαντικότερη πρόνοια την ποινικοποίηση του πελάτη και την επιβολή αυστηρότερων ποινών, τονίζει με δημόσια παρέμβασή της η Πρόεδρος της μη κυβερνητικής οργάνωσης Cyprus Stop Trafficking, Ανδρούλα Χριστοφίδου Henriques. Κι αυτό ενώ εκκρεμούν στο παρόν διάστημα δύο σοβαρές υποθέσεις σωματεμπορίας αλλοδαπών γυναικών - μια που αφορά τον αποκαλούμενο Ναό της Αφροδίτης στην Παλώδια, με κατηγορούμενο αλλοδαπό εργαζόμενο στον χώρο αυτό και μια υπόθεση με κατηγορούμενους οκτώ ιδιοκτήτες καμπαρέ της Λεμεσού και της Πάφου, που είχε καταχωρηθεί όταν Γενικός Εισαγγελέας ήταν ο Πέτρος Κληρίδης και εκδικάζεται με βάση τον προηγούμενο νόμο.

«Μισώ εκείνους που με αγοράζουν»
Αναφέρει τα εξής, σε χθεσινή ανακοίνωσή της, η Πρόεδρος του Cyprus Stop Trafficking: «Η Νατάσα, όταν κατάφερε να μιλήσει, τα πρώτα λόγια που μας είπε ήταν: “I hate my boss... but I hate more those who buy me”. “Μισώ αυτόν που με πουλάει. Περισσότερο μισώ, όμως, εκείνους που με αγοράζουν”. Κάποια άλλη στιγμή μάς είπε: “Έκλαιγα και παρακαλούσα να με βοηθήσει. Με πέταξε πάνω στο κρεβάτι και μου είπε: Εγώ πλήρωσα”.

»Στις 15 Απριλίου 2014 ψηφίστηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων νόμος που ποινικοποιεί τον πελάτη trafficking. Όποιος, δηλαδή, αγοράζει σεξουαλικές “υπηρεσίες” και μπορεί εύλογα να υποθέσει ότι πρόκειται για θύμα εμπορίας προσώπων, διαπράττει ποινικό αδίκημα και υπόκειται όχι μόνο σε μεγάλο χρηματικό πρόστιμο, αλλά ακόμα και σε ποινή φυλάκισης, που μπορεί να φτάνει μέχρι και τα τρία έτη. Όλοι ξέρουμε ότι κανένα εμπόριο δεν ευδοκιμεί χωρίς πελατεία. Αν το εμπόριο είναι εγκληματικό (ναρκωτικά, εμπορία προσώπων, όπλα), ο πελάτης θεωρείται συνένοχος. Ιδίως στο θέμα του trafficking, η αποθάρρυνση της ζήτησης σεξουαλικών υπηρεσιών, μέσω και της δίωξης του πελάτη, παίζει καίριο ρόλο τόσο στην πρόληψη όσο και στην πάταξη του φαινομένου.

Δίνεται παράλληλα το ισχυρό μήνυμα ότι η χρήση “υπηρεσιών” από θύματα trafficking είναι κάτι παράνομο, κάτι που απαξιώνεται, διώκεται και τιμωρείται, γιατί προσβάλλει βάναυσα την αξιοπρέπεια και τα ανθρώπινα δικαιώματα του θύματος. Ελπίζουμε η πιο πάνω ανακοίνωση να παρηγορήσει κάπως -αν υπάρχει παρηγοριά- τη Νατάσα. Αυτό που όλοι αναμένουμε, είναι να δούμε τον νόμο να εφαρμόζεται και να μην μένει γράμμα κενό, ανεξάρτητα από το ποιοι είναι οι πελάτες».

Η «Νατάσα» ήταν από τις τυχερές…
Να αναφέρουμε ότι η «Νατάσα» είναι νεαρή γυναίκα από χώρα της ανατολικής Ευρώπης η οποία, στη διάρκεια πρόσφατου συνεδρίου σε πανεπιστημιακό ίδρυμα στην Κύπρο, αφηγήθηκε στους φοιτητές και τους καθηγητές τους, την προσωπική ιστορία της ως θύμα σωματεμπορίου στην Κύπρο πριν από λίγα χρόνια, όταν εξαναγκάστηκε σε ηλικία 18 χρόνων να εκπορνεύεται σε καμπαρέ, για πέντε μήνες.

Η κοπέλα έτυχε πολύχρονης και πολύ αποτελεσματικής προστασίας από το Γραφείο Καταπολέμησης της Εμπορίας Προσώπων της Αστυνομίας και ιδιαίτερα από την επικεφαλής του Γραφείου Υπαστυνόμο Ρίτα Σούπερμαν. Το Γραφείο βοήθησε την κοπέλα, όχι μόνο να ξεφύγει από το κύκλωμα των σωματεμπόρων, αλλά και να σπουδάσει σε κυπριακό πανεπιστήμιο με την οικονομική συμβολή της Ανδρούλας Χριστοφίδου Henriques και στη συνέχεια να παντρευτεί και να εγκατασταθεί σε χώρα της Ευρώπης.

«Ποιος κανονικός Κυπραίος δεν αγοράζει κοπέλες;»
Σε διευκρινιστική της δήλωση στη «Σ», η Ανδρούλα Χριστοφίδου Henriques ανέφερε ότι το Cyprus Stop Trafficking βοήθησε, μέχρι σήμερα, περισσότερες από 150 αλλοδαπές κοπέλες, αναγνωρισμένα θύματα σωματεμπορίου, από τις οποίες, όπως μας είπε, περίπου οι 100 εργάζονταν σε καμπαρέ και οι υπόλοιπες σε διαμερίσματα και άλλους χώρους. Πρόσθεσε ότι όλες αυτές οι κοπέλες δέχτηκαν να καταθέσουν στο Δικαστήριο ως μάρτυρες κατηγορίας εναντίον των εκμεταλλευτών τους. «Μας πληροφόρησαν ότι οι πελάτες τους ήταν στρατιώτες, αλλά και δικηγόροι, ακόμα και δικαστές και αξιωματούχοι του κράτους», είπε η κ. Henriques.

«Αν δεν υπήρχαν υψηλά ιστάμενοι πελάτες, που έχουν την πεποίθηση του μέσου Κύπριου, ότι πρόκειται για πόρνες που τους αρέσει αυτό που κάνουν, τα καμπαρέ θα έκλειναν από καιρό», σχολίασε η κ. Henriques. «Τρεις από τις κοπέλες που γνώρισα, μου είπαν ότι μισούν τους πελάτες και ότι έμειναν στην Κύπρο, μετά την αναγνώρισή τους ως θύματα trafficking για να καταθέσουν στο Δικαστήριο και να στείλουν στη φυλακή τους εκμεταλλευτές τους. Ήταν πρόθυμες να μας δώσουν και ονόματα πελατών, αλλά τότε δεν υπήρχε νόμος εναντίον των πελατών. Μάλιστα σε μια περίπτωση, το 2010, η Γενική Εισαγγελία έπεισε πελάτη να παρουσιαστεί στο Δικαστήριο και να δηλώσει ότι αγόραζε γυναίκες από καπαρετζή και από πέντε υπαλλήλους του, ο οποίος είπε με αναίδεια στον Δικαστή, «κύριε Δικαστά, ποιος κανονικός Κυπραίος δεν αγοράζει κοπέλες;».

Εύκολη λεία για τα κυκλώματα
Είπε η Επίτροπος Διοικήσεως και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Ελίζα Σαββίδου, σε συνέδριο με τίτλο «Οι δυναμικές της ζήτησης για την εμπορία γυναικών με σκοπό τη σεξουαλική εκμετάλλευση» που διοργάνωσε φέτος στη Λευκωσία, το Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Κύπρο και το Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου: «Η ποινικοποίηση της χρήσης από τους πελάτες, των υπηρεσιών που προκύπτουν από τη σεξουαλική εκμετάλλευση γυναικών, αν και αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο για την αποθάρρυνση της πελατείας, δεν επαρκεί για την εξάλειψη της ζήτησης.

Όσο παραμένουν εκτεταμένες και κοινωνικά αποδεκτές -όχι μόνο από τους εργοδότες και την κοινή γνώμη, αλλά και από την ίδια την πολιτεία- οι πρακτικές και πολιτικές εκμετάλλευσης των γυναικών που μεταναστεύουν στην Κύπρο, τόσο αυτές θα παραμένουν εύκολη λεία για τα κυκλώματα εκμετάλλευσης και τόσο η ζήτηση των υπηρεσιών που προσφέρουν, σεξουαλικών και άλλων, θα παραμένει σε ψηλά επίπεδα».

Τα όρια μεταξύ πορνείας και trafficking
Επίτροπος Διοικήσεως Ελίζα Σαββίδου: «Η πορνεία είναι ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο κοινωνικό φαινόμενο ,το οποίο στη χώρα μας αντιμετωπίζεται με όρους ανοχής, αμηχανίας, ενίοτε και υποκρισίας. Απουσιάζει πλήρως η μορφοποίηση του προβλήματος σε όρους εξαναγκαστικής πορνείας και αγνοείται συστηματικά η έμφυλή του διάσταση. Τα δικαιώματα των γυναικών που ασκούν ή ασκούσαν πορνεία στην υγεία και την κοινωνική ασφάλιση, αγνοούνται παντελώς.

» Η πορνεία των μπαρ και των νυχτερινών κέντρων, των λεγόμενων “καμπαρέ”, που αποτελούσε μέχρι πολύ πρόσφατα στην Κύπρο την πλέον εξέχουσα μορφή πορνείας και σεξουαλικής εκμετάλλευσης, τα τελευταία χρόνια παρουσιάζεται και με άλλες μορφές και από γυναίκες υπό διάφορα καθεστώτα παραμονής και εργασίας. Αγγελίες για μασάζ, εκπόρνευση σε ενοικιαζόμενα διαμερίσματα ή κατ’ οίκον, ακόμα και εκπόρνευση σε ινστιτούτα αισθητικής με νόμιμη ενδεχομένως λειτουργία. Συγχρόνως, παρατηρούνται φαινόμενα εκπόρνευσης γυναικών και στον δρόμο, το γνωστό “πεζοδρόμιο”.

» Τα όρια μεταξύ πορνείας και trafficking είναι δυσδιάκριτα. Στην μεγάλη τους πλειονότητα, οι αλλοδαπές εκδιδόμενες στην πορνεία στην Κύπρο βρέθηκαν κάτω από άμεσο ή έμμεσο καθεστώς βίας ή και εξαπάτησης. Είναι πραγματικά δύσκολο να τεκμηριωθεί κατά πόσον γυναίκα που έχει προωθηθεί στην πορνεία δεν εμπίπτει στον ορισμό του θύματος της εμπορίας προσώπων».